PINALAYAS NG TIYAHIN SA GITNA NG ULAN, NAPADPAD ANG MAGKAPATID SA ABANDONADONG MANSYON SA BUNDOK—PERO NAMUTLA SILA NANG MAKITA ANG PANGALAN SA TARANGKAHAN!
Nakatitig pa rin si Camille sa litrato nang biglang kumulog nang malakas sa labas.
Lumapit si Toby at sumilip sa hawak ng kanyang ate.
“Ate, si Mama ba iyan noong dalaga pa siya?”
Tumango si Camille habang pilit na pinipigilan ang pagtulo ng kanyang luha.
Naalala niya ang mga kuwento ng nanay niya noong nabubuhay pa ito.
Madalas sabihin ni Clarissa na galing siya sa isang mayamang pamilya sa probinsya pero itinakwil siya nang magpakasal siya sa tatay nina Camille na isang simpleng mekaniko.
Hindi inakala ni Camille na sa mismong San Roque pala nakatayo ang mansyon ng mga magulang ng nanay niya.
“Kung dito lumaki si Mama, ibig sabihin… sa lolo at lola natin ang bahay na ito,” mahinang sabi ni Camille.
Iginala niya ang ilaw ng cellphone sa paligid ng pasilyo.
Sa dulo, may isang malaking pintong gawa sa narra na may nakaukit na letrang V.
Sinubukan niyang pihitin ang seradura.
Naka-lock ito.
Bumaba sila sa sala at naghanap ng masisilungan para makatulog ngayong gabi.
Inalis ni Camille ang puting tela na nakatakip sa mahabang sofa.
Maayos pa ang kutson at walang sira ang kahoy.
Pinahiga niya roon si Toby at kinumutan gamit ang tuyong jacket mula sa kanilang maleta.
Habang natutulog ang kapatid, hindi mapakali si Camille.
Inilawan niya ang malaking mesa sa gitna ng sala.
Sa ilalim ng isang lumang plorera, may nakita siyang maliit na kahong bakal.
Kinuha niya ito at binuksan.
Sa loob, may 1 lumang susi at isang nakatuping papel na naninilaw na sa katagalan.
Binuksan niya ang papel.
Isa itong liham na may petsang October 12, 2015.
Binasa niya ito nang tahimik:
“Sa sinumang makakabasa nito, ako si Don Ricardo Valderama. Kung sakaling wala na kami ng asawa kong si Elena, ang lahat ng ari-arian at ang Villa Valderama ay ipinapamana namin sa aming nag-iisang anak na si Clarissa Valderama-Castro, at sa kanyang mga magiging anak. Ang titulo ng lupa at mga dokumento sa bangko ay nakatago sa vault sa loob ng aking opisina sa 2nd floor. Ang kombinasyon ng vault ay ang kaarawan ni Clarissa: 04-18-80.”
Napatakip ng bibig si Camille.
Ang susing hawak niya ay para sa opisina sa itaas.
Kinaumagahan, tumila na ang ulan at sumikat na ang araw.
Ginising ni Camille si Toby at sabay silang umakyat sa 2nd floor.
Gamit ang susi mula sa kahon, nabuksan nila ang malaking pinto na may letrang V.
Isa itong malawak na silid-aklatan.
Sa likod ng malaking painting sa pader, nakita ni Camille ang isang bakal na vault.
Pinihit niya ang dial gamit ang numerong 04-18-80.
KLIK.
Bumukas ang mabigat na pinto ng vault.
Sa loob, nakasalansan ang mga makakapal na folder, mga lumang alahas, at isang brown envelope na may nakasulat na “Huling Habilin at Titulo”.
Kinuha ni Camille ang lahat ng dokumento at sinuri ang bawat pahina.
Nandoon ang Transfer Certificate of Title ng buong 5-ektaryang lupain ng Villa Valderama.
Nandoon din ang passbook ng isang bank account na may balanseng 8,500,000 pesos na nakapangalan kay Clarissa Valderama o sa kanyang mga legal na tagapagmana.
At ang pinakanakagulat sa lahat ay ang isa pang dokumento sa ilalim ng folder.
Isa itong kasunduan sa pagitan ni Don Ricardo at ng isang babae na nanghiram ng pera noong 2018.
Binasa ni Camille ang pangalan ng nanghiram: Brenda Castro.
Ang tiyahin nila.
Nakasaad sa kasulatan na nanghiram si Tita Brenda ng 1,500,000 pesos kay Don Ricardo para sa negosyo nito, at ginawang kolateral ang mismong bahay na tinitirhan nila ngayon sa bayan.
Nakasaad din doon na kapag hindi nabayaran ang utang sa loob ng 3 taon, awtomatikong mapupunta ang pagmamay-ari ng bahay sa pamilya Valderama.
Napangiti nang mapait si Camille.
Kaya pala galit na galit si Tita Brenda sa kanila at bigla silang pinalayas.
Nalaman siguro nitong walang alam sina Camille tungkol sa pamilya ng nanay nila.
Inakala ni Tita Brenda na makakalimutan na ang utang niya dahil matagal nang wala ang mga magulang nina Camille.
Agad na kumilos si Camille.
Hindi siya nagpadalos-dalos at hindi siya sumugod nang walang plano.
Unang pinuntahan ng magkapatid ang munisipyo ng San Roque.
Dala ang kanilang birth certificates, death certificate ng kanilang ina, at ang mga dokumento mula sa vault, humarap sila sa tanggapan ng Municipal Assessor at sa isang kilalang abogado sa bayan, si Attorney Mendoza.
Ipinakita ni Camille ang lahat ng legal na papeles.
Sinuri ni Attorney Mendoza ang bawat dokumento at kinumpirma ang pagiging lehitimo ng mga ito.
“Walang duda, Miss Castro. Ikaw at ang kapatid mo ang tanging legal na tagapagmana ng lahat ng ari-arian ng mga Valderama,” sabi ng abogado.
“Kasama na po ba ang bahay na tinitirhan ng tiyahin ko ngayon?” tanong ni Camille.
Tumango si Attorney Mendoza.
“Oo. Dahil lumagpas na sa palugit ang utang ni Brenda Castro at walang naipakitang resibo ng pagbabayad, ang bahay at lupang iyon ay pagmamay-ari na ngayon ng estate ng lolo mo. Maaari na nating ipatupad ang legal na pagbawi rito.”
Kinabukasan, alas-10 ng umaga, bumalik si Camille sa bahay ni Tita Brenda.
Kasama niya si Attorney Mendoza, 2 barangay tanod, at si Toby.
Nasa labas ng bakuran si Tita Brenda at nagdidilig ng halaman nang makita sila.
Agad na kumunot ang noo nito at lumapit sa gate.
“Aba, ang kapal din ng mukha ninyong bumalik dito! Sinabi ko nang hindi na kayo nakatira rito, hindi ba?” sigaw ni Tita Brenda.
Hindi nagtaas ng boses si Camille.
Kalmado siyang humarap sa tiyahin.
“Hindi po kami bumalik para makitira, Tita Brenda. Nandito po kami para kunin ang mga gamit namin na naiwan sa loob, at para ibigay sa inyo ito.”
Iniabot ni Attorney Mendoza ang isang pormal na sulat sa pamamagitan ng rehas ng gate.
Binuksan iyon ni Tita Brenda at binasa.
Unti-unting nawala ang kulay sa mukha nito.
“Ano ito? Eviction notice?! Kalokohan ito! Sa akin ang bahay na ito!” nanginginig na sigaw ni Tita Brenda habang pinupunit ang papel.
“Kahit punitin niyo po iyan, nakarehistro na po sa Registry of Deeds ang paglipat ng titulo,” mahinahong paliwanag ni Attorney Mendoza.
“Noong 2018, isinanla niyo ang bahay na ito kay Don Ricardo Valderama kapalit ng 1,500,000 pesos. Hindi kayo nagbayad ng kahit isang kusing.”
Nanlaki ang mata ni Tita Brenda at napatingin kay Camille.
“V-Valderama? Paano mo nalaman iyan?!”
“Si Don Ricardo Valderama po ang lolo namin sa nanay,” sagot ni Camille nang diretso at walang halong galit.
“At dahil kami ni Toby ang mga legal na tagapagmana ng lahat ng ari-arian niya, sa amin na po nakapangalan ang bahay na ito.”
Napaatras si Tita Brenda at napahawak sa gate para hindi matumba.
“Hindi… hindi maaari. Camille, pamangkin kita! Magkadugo tayo! Hindi mo naman siguro ako palalayasin dito, hindi ba?” biglang nagbago ang tono nito at naging nagmamakaawa.
Tumingin si Camille sa tiyahin.
Naalala niya ang gabing umuulan kung saan itinulak sila palabas na parang mga hayop.
Naalala niya ang panginginig ni Toby sa lamig at gutom.
“Noong gabing umuulan, nakiusap ako sa inyo na kahit hanggang umaga lang kami manatili,” sabi ni Camille.
“Hindi niyo kami pinakinggan. Isinara niyo ang pinto sa harap namin.”
Huminga nang malalim si Camille.
“Pero hindi po ako katulad ninyo, Tita. Bibigyan ko po kayo ng 7 araw para mag-empake at humanap ng malilipatan. Pagkatapos ng 7 araw, babalik kami rito kasama ang mga pulis para isara ang bahay.”
Walang nagawa si Tita Brenda kundi mapaluhod sa lupa habang umiiyak.
Nakatayo lang ang mga kapitbahay sa paligid at nanonood.
Lahat sila ay saksi sa biglaang pagbaliktad ng sitwasyon.
Matapos ang 1 linggo, tuluyang umalis si Tita Brenda sa bayan ng San Roque nang walang dalang kahit anong yaman.
Samantala, ginamit ni Camille ang bahagi ng perang namana nila para ipaayos at linisin ang Villa Valderama.
Muling nagningning ang lumang mansyon sa tuktok ng bundok.
Nagbukas din si Camille ng isang maliit na negosyo sa bayan para mapalago ang naiwang ipon ng kanilang lolo at lola.
Si Toby naman ay nakapag-aral sa isang maayos na paaralan at hindi na muling nakaranas ng gutom at takot.
Sa bawat umagang gumigising si Camille sa balkonahe ng Villa Valderama, alam niyang hindi sila pinabayaan ng kanilang mga magulang.
Ang bahay na dating kinatatakutan ng lahat ay naging tahanan ng bagong simula para sa kanilang magkapatid.
