Bahagi 1
Eksaktong alas-dos ng madaling-araw nang biglang tumunog ang cellphone sa tabi ng aming kama. Tatlong beses itong nag-vibrate bago dinampot ng asawa kong si Marco ang telepono. Pagtingin niya sa screen, agad siyang bumangon at nagmamadaling lumabas sa balkonahe.
Nagising din ako sa paggalaw niya. Siyam na buwan na akong buntis, at halos hindi na ako makatulog nang maayos. Kahit simpleng pagtagilid ay napakahirap na para sa akin. Mabigat ang tiyan ko, at ilang oras nang kumikirot ang likod ko.
Bahagyang isinara ni Marco ang sliding glass door, pero may puwang pa rin kaya naririnig ko ang boses niya. Malamig na hangin ang pumasok sa kuwarto habang nakahiga akong hindi gumagalaw.
“Oo, alam ko na,” mahina niyang sabi.
Ilang segundong katahimikan ang lumipas bago siya muling nagsalita.
“Hindi mangyayari iyon. Huwag kang mag-alala.”
Hindi ko alam kung sino ang kausap niya. Wala rin akong lakas para bumangon at magtanong. Ipininid ko na lamang ang mga mata ko, umaasang makakatulog ulit.
Makalipas ang ilang minuto, bumukas ang pinto ng balkonahe. Bumalik si Marco sa kuwarto, ngunit hindi niya binuksan ang ilaw. Akala ko hihiga na siya sa tabi ko.
Pero sa halip, tumayo siya sa gilid ng kama.
“Pinakialaman mo ba ang mga gamit niya?”
Nanlamig ako sa narinig ko.
“Ano? Kaninong gamit?” tanong ko habang pilit na umaangat mula sa pagkakahiga.
Hindi siya sumagot.
Isang malakas na sampal ang biglang tumama sa kaliwang pisngi ko.
Hindi pa ako nakakabawi nang sumunod ang pangalawa.
Pagkatapos, ang pangatlo.
Umalingawngaw ang tunog sa tahimik naming kuwarto. Parang may sumabog sa loob ng ulo ko. Umugong ang magkabilang tainga ko at sandaling lumabo ang paningin ko.
Mabilis kong hinawakan ang gilid ng kama para hindi mawalan ng balanse. Ang isa kong kamay ay kusang napunta sa tiyan ko.
“Marco, buntis ako!” nanginginig kong sabi.
Huminto siya.
Sa loob ng isang segundo, inakala kong natauhan na siya. Inisip kong kahit paano ay naalala niyang dala ko ang anak namin.
Pero muling tumunog ang cellphone niya.
Kinuha niya iyon at tiningnan ang screen. Sa madilim na kuwarto, malinaw kong nakita ang malamig niyang mukha na naiilawan ng telepono.
Hindi pala niya na-off ang speaker.
Pagkatapos ng notification, awtomatikong nag-play ang isang voice message.
Boses iyon ng isang babae.
“Grabe naman ang asawa mo. Wala talaga siyang modo. Hindi man lang marunong lumugar.”
Nakilala ko ang boses.
Si Bianca.
Ang babaeng matagal nang ipinapakilala ni Marco bilang matalik niyang kaibigan.
Madalas niyang sabihin na para lamang silang magkapatid. Kapag ipinapakita kong hindi ako komportable sa sobrang pagiging malapit nila, lagi niya akong sinasabihang selosa at makitid ang isip.
Pero ngayong gabi, dahil lamang sa isang reklamo ni Bianca, tatlong beses na akong sinampal ng sarili kong asawa.
Akala ko iyon na ang pinakamasakit na mangyayari.
Nagkamali ako.
Pagkatapos marinig ang voice message, tumingin si Marco sa akin. Walang pag-aalala sa kaniyang mukha. Wala ring pagsisisi.
Ibinalik niya ang cellphone sa bulsa.
Pagkatapos ay itinaas niyang muli ang kaniyang kamay.
Isa pang sampal.
Sinundan ng panglima.
At pagkatapos, ang pang-anim.
Kaliwa. Kanan. Kaliwa.
Bawat hampas ay halos magkakapareho ang lakas.
Napapikit ako sa sakit habang mahigpit na nakayakap sa aking tiyan. Hindi ako lumaban. Ang tanging iniisip ko ay huwag mawalan ng balanse at huwag mapahamak ang batang dinadala ko.
Pagkatapos ng anim na sampal, parang walang nangyari, ibinalik ni Marco ang cellphone sa bedside table.
Humimik pa siya.
Pagkatapos ay humikab, hinila ang kumot, at humiga sa kama.
Wala pang tatlumpung segundo, narinig ko na ang pantay niyang paghinga.
Nakatulog siya.
Habang ako, na kaniyang asawa at malapit nang manganak, ay nakaupo sa gilid ng kama na halos hindi maibuka ang namamagang labi.
Matagal ko siyang tinitigan.
Hindi ko maintindihan kung paano nakakatulog nang ganoon kabilis ang isang taong katatapos lamang manakit ng sarili niyang asawa.
Pero hindi na ako nagtanong.
Dahan-dahan akong tumayo. Kumapit ako sa dingding habang naglalakad papunta sa banyo. Bawat hakbang ay mabigat, at ramdam kong naninigas ang likod ko.
Pagpasok ko, binuksan ko ang ilaw.
Halos hindi ko nakilala ang sarili ko sa salamin.
Namamaga ang kaliwang bahagi ng mukha ko. Halos hindi ko maimulat nang maayos ang isang mata. May sugat sa gilid ng labi ko, at may bahid ng dugo na umabot hanggang baba.
Sampung segundo akong nakatitig sa sarili ko.
Wala akong iniluhang kahit isang patak.
Binuksan ko ang medicine cabinet at kumuha ng cotton swab at antiseptic. Maingat kong nilinis ang sugat sa gilid ng labi ko.
Napapikit ako sa hapdi.
Pero kakaiba ang nangyari sa isip ko.
Habang mas nararamdaman ko ang sakit, mas luminaw ang desisyon ko.
Hindi ko na kayang ipagpatuloy ang ganitong buhay.
Nasa tabi ng lababo ang cellphone ko. Dinampot ko iyon at agad na tumawag sa emergency hotline.
“Emergency hotline, ano po ang maitutulong namin?”
Boses ng isang babaeng operator ang sumagot.
“Domestic violence po,” mahinahon kong sabi. “Anim na beses po akong sinampal ng asawa ko. Siyam na buwan po akong buntis.”
Sandaling natahimik ang kabilang linya.
“Ma’am, ligtas po ba kayo ngayon? Maaari po bang ibigay ninyo ang inyong address?”
Ibinigay ko ang address ng bahay namin sa Quezon City.
Ipinaliwanag kong natutulog pa ang asawa ko sa kabilang kuwarto at kailangan ko ng tulong.
Sinabi ng operator na magpapadala sila ng mga pulis at pinayuhan akong manatili sa ligtas na lugar.
Pagkababa ko ng telepono, tumawag naman ako para humingi ng ambulansiya.
“Emergency medical assistance po. Ano ang kalagayan ng pasyente?”
“May sugat po ako sa mukha at siyam na buwan na akong buntis. Kailangan kong masuri agad sa ospital.”
“May pagdurugo po ba kayo o pananakit ng tiyan?”
“May sugat po sa labi ko. Mabigat ang tiyan ko, pero kailangan ko pong masiguro na ligtas ang anak ko.”
“Maiintindihan po namin, Ma’am. Magpapadala kami ng ambulansiya.”
Huminga ako nang malalim bago muling nagsalita.
“May isa pa po akong pakiusap. Sana may sapat kayong kagamitan para makapagbigay ng emergency assistance sa isa pang tao.”
“Para rin po ba iyon sa inyo, Ma’am?”
“Hindi.”
Dahan-dahan akong lumingon sa direksiyon ng kuwartong pinagtulugan ni Marco.
“Para iyon sa lalaking nanakit sa akin.”
Saglit akong tumahimik bago idinagdag ang mga salitang matagal ko nang hindi nagawang sabihin.
“Baka kailanganin niya iyon mamaya, kapag nalaman niyang hindi ko na siya hahayaang takasan ang ginawa niya.”
Bahagi 2
Pagkababa ko ng telepono, umupo ako sa nakasarang toilet bowl at pinilit pakalmahin ang paghinga ko. Hindi ko alam kung kailan darating ang mga pulis, pero ayaw kong bumalik sa kuwarto. Hinawakan ko ang tiyan ko at marahang kinausap ang anak ko. “Anak, sandali na lang. Ilalayo na kita rito.”
Ilang minuto ang lumipas bago sunod-sunod na tumunog ang doorbell. Dahan-dahan akong lumabas ng banyo at lumapit sa pintuan. Nang sumilip ako sa peephole, nakita ko ang dalawang pulis na nakatayo sa labas. Ngunit may isang mukha sa tabi nila na lalong nagpalamig sa buong katawan ko.
Si Bianca iyon, ang babaeng nagpadala ng voice message kay Marco. Nakasuot siya ng cardigan at mahigpit na hawak ang cellphone niya. Halatang kinakabahan siya habang may ipinapaliwanag sa isang pulis. Hindi ko alam kung bakit siya naroon, pero nang makita ko siyang nakatayo sa tabi ng mga awtoridad, agad kong naunawaan na hindi pa tapos ang gabing iyon.
“Ma’am, pulis po ito. Kayo po ba ang tumawag para humingi ng tulong?” tanong ng isang opisyal. Binuksan ko ang pinto nang bahagya at sumagot ng oo. Pagkakita nila sa mukha ko, agad na nagbago ang kanilang ekspresyon. Tinanong nila kung ligtas ba akong lumabas at kung nasaan ang asawa ko.
Bago ako makasagot, sumingit si Bianca. “Sir, misunderstanding lang po yata. Ako po ang kaibigan ng asawa niya, at napunta lang ako rito dahil nag-aalala ako.” Tiningnan niya ako na para bang ako pa ang may kasalanan. “Angela, bakit kailangan mo pang magpatawag ng pulis?”
Hindi ko siya pinatulan. Sa halip, sinabi ko sa mga opisyal na anim na beses akong sinampal ni Marco at natutulog pa siya sa aming kuwarto. Ipinakita ko ang namamagang mukha at sugat sa labi ko. Pagkatapos ay itinuro ko ang tiyan ko. “Malapit na po akong manganak. Gusto ko pong maisama sa ospital at maitala ang nangyari.”
Ipinaupo muna ako ng isang pulis sa ligtas na bahagi ng sala habang ang kaniyang kasama ay tumawag kay Marco. Ilang ulit siyang kumatok bago lumabas ang asawa ko, gusot ang buhok at halatang naiinis. “Ano bang kaguluhan ito?” tanong niya. Nang makita niya ang mga pulis, agad siyang napatingin sa akin.
“Angela, ano itong ginawa mo?” galit niyang bulong. Lumapit siya, pero pinigilan siya ng isang opisyal. Ipinaliwanag ng pulis na may iniulat na pananakit at kailangan nilang pakinggan ang magkabilang panig. Biglang nagbago ang tono ni Marco. “Away-mag-asawa lang po iyon, Sir. Hindi naman kailangang palakihin.”
Doon nagsimulang sumikip ang dibdib ko, hindi dahil sa takot kundi dahil sa galit. Anim na sampal habang siyam na buwan akong buntis, at para sa kaniya ay simpleng away lamang. Si Bianca naman ay nakatayo sa likuran niya, tahimik na parang walang kinalaman sa lahat. Tumingin ako nang diretso kay Marco at sinabi, “Hindi mo na puwedeng tawaging maliit na bagay ang pananakit mo sa akin.”
Dumating ang ambulansiya at agad akong nilapitan ng mga medical responder. Sinuri nila ang aking kalagayan at inihanda akong dalhin sa ospital. Nang tanungin kung sasama ang asawa ko, malinaw akong sumagot. “Ayokong sumama siya sa akin. Gusto kong ang mga pulis ang makausap niya, habang ako naman ay magpapatingin para sa anak ko.”
Habang papunta ako sa ambulansiya, biglang nagsalita si Bianca. “Angela, hindi naman talaga kailangang umabot sa ganito. Nagtanong lang ako tungkol sa mga gamit ko.” Napahinto ako at lumingon sa kaniya. “Kung ganoon, Bianca, ipaliwanag mo sa mga pulis kung bakit nagreklamo ka sa asawa ko nang alas-dos ng madaling-araw.”
Bahagi 3
Napatikom ang bibig ni Bianca sa tanong ko. Si Marco naman ay agad na sumingit at sinabing wala raw siyang kailangang ipaliwanag. Ngunit tinanong siya ng isang pulis kung tungkol saan ang tawag at voice message. Napatingin si Marco sa cellphone na hawak niya, saka umiwas ng tingin.
“May naiwan lang akong mga gamit sa bahay nila,” mahinang sagot ni Bianca. “Akala ko pinakialaman ni Angela, kaya tinawagan ko si Marco.” Tinanong ko kung aling gamit ang tinutukoy niya. Hindi siya agad nakasagot. Sa wakas, sinabi niyang may ilang personal na gamit siyang iniwan noong huli siyang bumisita.
Napatitig ako sa asawa ko. “Kaya mo ako sinampal nang anim na beses? Dahil sa mga gamit na ni hindi mo muna tinanong kung nakita ko?” Hindi siya makatingin nang diretso sa akin. Sa halip ay sinabi niyang pagod lang siya at nagalit dahil akala niya nagseselos na naman ako. Doon ko naramdaman ang sakit na mas malalim pa sa namamagang mukha ko.
Ipinaliwanag ko sa mga pulis na hindi ko alam kung nasaan ang mga gamit ni Bianca at wala akong pinakialamang anumang pag-aari niya. Wala ring ipinakitang ebidensiya si Bianca na ako ang kumuha o gumalaw sa mga iyon. Ang malinaw lamang ay ang galit ni Marco at ang pananakit niya pagkatapos ng kanilang pag-uusap. Hiniling kong maisama ang lahat ng ito sa aking salaysay.
Bago tuluyang umalis ang ambulansiya, sumilip si Marco sa pintuan. “Angela, sasama ako. Asawa mo ako at anak ko rin ang dinadala mo.” Hindi ko nakalimutan ang kaniyang mukha habang anim na beses niya akong sinasampal. Kaya tumingin ako sa medical responder at sinabi kong hindi ako komportableng isama siya. Iginalang nila ang kahilingan ko.
Sa ospital, agad akong sinuri ng doktor. Tiningnan ang sugat sa aking mukha at sinubaybayan ang kalagayan ng sanggol. Habang nakahiga ako, hindi ko maiwasang mapahawak sa tiyan ko tuwing may gumagalaw sa loob. Sa kabutihang-palad, matapos ang mga pagsusuri, sinabi ng doktor na maayos ang kasalukuyang kalagayan ng sanggol, ngunit kailangan ko pa ring obserbahan dahil malapit na akong manganak.
Doon lamang ako napaluha. Hindi dahil gusto ko pang bumalik kay Marco, kundi dahil naisip ko kung gaano kalapit sa panganib ang anak ko. Ilang oras bago iyon, ang iniisip ko lang ay kung paano ako makakatulog nang hindi sumasakit ang likod ko. Ngayon, ang iniisip ko ay kung paano ko bubuhayin ang anak ko nang malayo sa taong dapat sana ay nagpoprotekta sa amin.
Pagkatapos ng pagsusuri, humingi ako ng medical documentation para sa mga pinsala ko. Ipinaliwanag ng staff kung paano ko makukuha ang kinakailangang mga tala para sa aking reklamo. Sa tulong ng mga awtoridad, nakapagbigay rin ako ng mas detalyadong salaysay tungkol sa nangyari. Wala akong inalis na bahagi, kahit masakit sabihin nang malakas ang bawat sampal.
Kinabukasan, tumawag si Marco. Hindi ko sinagot ang unang dalawang tawag, ngunit sa ikatlo ay pinindot ko ang answer button. “Angela, umuwi ka na. Pag-usapan natin ito nang tayo lang,” sabi niya. Tahimik akong nakinig bago sumagot, “Hindi ako uuwi para magpanggap na walang nangyari. Kailangan mong harapin ang ginawa mo.”
Pagkatapos kong ibaba ang telepono, nagtanong ako sa hospital social worker tungkol sa mga paraan para maprotektahan ang sarili ko at ang anak ko. Ipinaliwanag niya na maaari akong humingi ng tulong sa mga kinauukulang tanggapan para sa proteksiyon at sa pagpapatuloy ng reklamo. Kinuha ko ang impormasyon at nagpasiyang hindi muna babalik sa aming bahay. Pagkatapos ay ipinahayag ko ang pinakamahalagang desisyon ko: “Ipagpapatuloy ko ang reklamo laban kay Marco, at hihingi ako ng proteksiyon para sa amin ng anak ko.”
Bahagi 4
Hindi naging madali ang mga sumunod na araw. Paulit-ulit na tumatawag si Marco, kung minsan ay galit, kung minsan naman ay nagmamakaawa. May mga pagkakataong sinasabi niyang sinira ko raw ang pamilya namin dahil sa pagpapatawag ko ng pulis. Ngunit sa bawat tawag, iisa lamang ang naaalala ko: ang anim na sampal na ibinigay niya habang pinoprotektahan ko ang anak namin sa loob ng tiyan ko.
Sa tulong ng mga kinauukulang opisyal, nalaman ko ang mga hakbang para humingi ng proteksiyon at ipagpatuloy ang aking reklamo. Isinumite ko ang aking salaysay at ang mga medical record na may kaugnayan sa mga pinsala ko. Hindi ko hiniling na ipahiya si Marco sa publiko. Ang gusto ko lamang ay hindi na niya ako muling masasaktan nang walang pananagutan.
Sa isang pormal na pag-uusap tungkol sa aking reklamo, muling iginiit ni Marco na dala lang daw ng galit ang ginawa niya. “Hindi ko naman sinasadyang saktan ka nang ganoon,” sabi niya. Tumingin ako sa kaniya at mahinahong sumagot, “Huminto ka pagkatapos ng pangatlong sampal. Nagkaroon ka ng pagkakataong tumigil. Pero nang marinig mo ang sinabi ni Bianca, pinili mong saktan ako ulit.”
Hindi siya agad nakapagsalita. Ipinaalala ko rin na hindi niya kailanman sinubukang alamin kung totoo ang reklamo tungkol sa mga gamit ni Bianca. Hinusgahan niya ako bago niya ako tanungin. Mas pinaniwalaan niya ang isang tawag kaysa sa asawa niyang malapit nang manganak. “Hindi ito tungkol sa selos, Marco. Tungkol ito sa pagpili mong gumamit ng dahas.”
Nang tanungin tungkol sa kaniyang naging papel, inamin ni Bianca na wala siyang personal na nakitang paghawak ko sa mga gamit niya. Nagreklamo lamang siya dahil inakala niyang ako ang may kinalaman sa mga iyon. Sinabi rin niyang hindi niya inutusang saktan ako ni Marco. Hindi ko pinagtalunan ang kaniyang paliwanag, ngunit malinaw kong sinabi na hindi nito binabago ang nangyari sa akin.
Kinailangan ni Marco na harapin ang mga opisyal na hakbang kaugnay ng reklamo at ang mga kahilingan kong proteksiyon. Hindi agad natapos ang lahat ng proseso, at hindi rin nawala ang sakit sa isang iglap. Ngunit sa unang pagkakataon, hindi na niya kayang tapusin ang usapan sa pamamagitan lamang ng pagsigaw o pag-utos sa akin. May mga hangganan na akong itinakda at hindi ko na hahayaang labagin niya ang mga iyon.
Ilang araw pagkatapos noon, nagsimula ang aking paghilab. Agad akong nagpunta sa ospital, dala ang maliit na bag na matagal ko nang inihanda para sa panganganak. Habang hinihintay ang doktor, hindi ko maiwasang kabahan. Pero sa pagkakataong iyon, ang takot ko ay hindi na tungkol sa pag-uwi kay Marco. Ang iniisip ko ay ang unang pagkakataong mahahawakan ko ang aking anak.
Matapos ang mga oras ng panganganak, ligtas kong isinilang ang isang malusog na sanggol. Nang ilagay siya sa aking mga bisig, hindi ko napigilang umiyak. Napakaliit ng kaniyang mga daliri at napakahina ng kaniyang unang pag-iyak, pero sapat iyon para maramdaman kong may bago nang dahilan ang bawat paghinga ko. Marahan kong hinalikan ang kaniyang noo at bumulong, “Anak, hindi kita hahayaang lumaki na iniisip mong normal ang pananakit.”
Nang malaman ni Marco na nanganak na ako, humiling siyang makita ang bata at makausap ako. Sinabi kong ang anumang pag-uusap tungkol sa aming anak ay dapat gawin sa ligtas at naaangkop na paraan, alinsunod sa mga kinakailangang proteksiyon. Hindi ko ipagkakait ang karapatan ng anak ko nang basta-basta, ngunit hindi ko rin isasakripisyo ang aming kaligtasan. Ipinaalam ko ring nais kong simulan ang legal na proseso upang makahiwalay sa kaniya.
Lumipas ang mga buwan at unti-unti kong binuo ang isang tahimik na buhay kasama ang anak ko. Nagpatuloy ang mga kinakailangang proseso tungkol sa aking reklamo, proteksiyon at paghihiwalay, habang natututo akong mamuhay nang hindi natatakot sa bawat tunog ng telepono. Hindi naging madali ang paghilom, pero araw-araw ay may maliit na tagumpay: isang gabing mahimbing ang tulog, isang umagang walang takot, at isang ngiting mula sa batang ligtas sa aking mga bisig. Sa wakas, naunawaan kong hindi ang pagiging buo ng isang pamilya ang pinakamahalaga, kundi ang pagiging ligtas at minamahal ng mga taong bumubuo rito.
Maraming salamat sa pagsama at pagbabasa ng kuwento hanggang sa dulo π Ibahagi sa comments ang inyong opinyon, reaksyon, o mungkahi. Malaking tulong ito para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi ma-miss ang mga bagong kuwento araw-araw πβ¨
