Bahagi 3
Nalaman kong ang pekeng divorce na pinapirma ko kay Miguel ay totoo palang laban sa akin at siya mismo ang nahuli sa sarili niyang bitag
Kinabukasan, nagising ako nang maaga. Wala na si Miguel sa tabi ko. Amoy pa rin ng pabango niya ang unan, pero malamig na ang kama. Sa kusina, may iniwang note ang katulong. Umalis daw si Miguel nang maaga, may meeting daw sa Makati. Alam ko kung anong meeting iyon. Alam ko kung sino ang kasama niya.
Hindi ako umiyak. Nag-ayos ako nang dahan-dahan. Nagsuot ako ng simpleng puting blouse at itim na palda. Hindi ako nag-makeup para magmukhang kawawa. Nag-makeup ako para magmukhang buo. Kinuha ko ang karton na may mga folders, ang bag ko na may kopya ng divorce agreement, at ang susi ng maliit kong condo sa BGC.
Ang condo na iyon, binili ko noong nakaraang taon gamit ang card niya. Noon, akala ko isa lang siyang bagay na binili ko para makaganti. Ngayon, naintindihan ko na isa pala siyang lugar na pwede kong takbuhan. Nasa pangalan ko ang titulo. Ako ang nagbayad ng dues. Ako ang pumili ng kurtina. Sa maliit na lugar na iyon, ako si Liza, hindi si Mrs. Santos.
Bago ako umalis ng Alabang, dumaan ako sa sala. Andoon pa rin ang baso ng tubig na iniwan ko kagabi. Andoon pa rin ang chichirya na hindi ko nakain. Inayos ko ang unan sa sofa. Hindi dahil gusto kong manatili. Kundi dahil ayaw kong iwan ang sarili ko na magulo.
Pagdating ko sa BGC, binuksan ko ang pinto ng condo. Tahimik. Malinis. Amoy ng bagong linis na sahig. Umupo ako sa sahig at doon ako huminga nang maluwag sa unang pagkakataon sa loob ng maraming buwan. Walang Miguel na magagalit. Walang Mia na luluhod. Walang kailangang ipaliwanag.
Pagkatapos ng ilang minuto, tumawag ako kay Atty. Reyes. Siya ang divorce lawyer na ka-chat ko kagabi. Hindi ko na binura ang chat. Sinabi ko sa kanya na pupunta ako sa opisina niya ng alas-nuwebe. Sinabi niya, dalhin ko ang lahat ng kopya, ang ID ko, at ang kahit anong dokumento tungkol sa mga projects.
Sa opisina niya sa Makati, inilatag ko sa mesa ang kopya ko ng divorce agreement. Dalawang pirma ni Miguel. Malinaw. Buo. Walang punit. Tinitigan ito ni Atty. Reyes nang matagal. Pagkatapos, tumingin siya sa akin at nagsabi, “Liza, alam mo ba kung ano ito?”
Umiling ako. Akala ko alam ko. Akala ko ito ay peke, isang palabas para kay Mia.
Sabi niya, “Hindi ito peke. Kapag pumirma ang dalawang tao sa harap ng isa’t isa at parehong may kopya, may intensyon na. Hindi mo pwedeng sabihin sa korte na biro lang ito. Lalo na at dalawang beses siyang pumirma. Hindi aksidente ang pangalawang pirma.”
Nanginig ang kamay ko. Hindi sa takot. Sa gulat. Ang plano ko lang noong una ay takutin si Mia, patahimikin si Miguel, at bumili ng konting katahimikan. Pero ang papel na akala kong panakot, totoo palang sandata.
Tinanong ako ni Atty. Reyes kung gusto ko bang ituloy ang filing. Sabi niya, pwede pa akong umatras. Pwede pa naming sabihin na nagkaayos kami. Pwede pa naming punitin ang kopya ko at kalimutan ang lahat.
Tinitigan ko ang pirma ni Miguel. Naalala ko ang boses niya kagabi. “Isang taon pa. Kapag sawa na ako, babalik ako.” Naalala ko ang boses niya sa ospital. “Ang naive mo.” Naalala ko ang boses niya sa opisina. “Mag-sorry ka kay Mia bukas.”
Sabi ko, “Ituloy natin. Pero hindi ako magmamadali para maghiganti. Gusto kong ayusin ito nang maayos. Gusto kong protektahan ang pamilya ko at ang parte ko sa mga projects.”
Tumango si Atty. Reyes. Sinabi niya na kailangan naming i-secure ang mga dokumento. Ang mga folders na dinala ko mula sa Santos Group, yung mga core projects na ako ang humawak, yung mga papel na nabasa ng kape, mga kopya lang pala ang nabasa. Ang original, nasa bag ko pa rin. Hindi ko sinadyang iligtas sila. Pero buti na lang, dinala ko sila.
Sabi niya, “Mabuti na dinala mo sila. Hindi para gamitin laban sa kanya. Kundi para patunayan na ikaw ang nagtrabaho sa mga proyektong ito. Na hindi ka lang asawa na naghihintay sa bahay.”
Paglabas ko sa opisina ni Atty. Reyes, naglakad ako sa Ayala Avenue. Mainit. Maingay. Maraming tao. Pero sa unang pagkakataon, hindi ako nagmamadali. Pumasok ako sa isang maliit na coffee shop at umorder ng malamig na kape. Doon ko binuksan ang cellphone ko.
May tatlong missed calls si Miguel. May isang mensahe si Mia.
Ang mensahe ni Mia, mahaba. Sabi niya, pasensya na. Sabi niya, hindi niya sinasadya ang nangyari sa kape. Sabi niya, gusto niyang makipag-usap sa akin nang personal, hindi sa opisina, hindi sa harap ni Miguel. Sabi niya, may kailangan akong malaman.
Gusto kong i-delete ang mensahe. Gusto kong sabihin na tapos na. Pero may isang linya na nagpahinto sa akin. Sabi niya, “Nakita ko po ang divorce agreement sa bulsa ni Miguel.”
Nakita niya. Kaya pala akala niya hindi siya kabit. Kaya pala lumuhod siya sa harap ko at sinabi niyang hindi niya alam na kasal si Miguel. Hindi dahil sinungaling siya. Kundi dahil pinaniwala siya ni Miguel na hiwalay na kami.
Pumayag akong makipagkita sa kanya sa coffee shop, sa isang sulok na malayo sa mga tao. Dumating siya na walang makeup, simpleng t-shirt at jeans. Hindi siya yung Mia na nakita ko sa opisina na may masunuring ngiti. Mukha siyang pagod. Mukha siyang bata. Mukha siyang ako, pitong taon na ang nakalipas.
Umupo siya at agad siyang umiyak. Hindi yung iyak na pang-drama. Yung iyak na pigil na pigil, na parang nahihiya siyang umiyak sa harap ko. Sabi niya, “Director Liza, hindi ko po talaga alam. Sinabi po ni Miguel na matagal na kayong hindi nagsasama. Sinabi niya na pumayag kayo sa fake divorce para sa pamilya. Sinabi niya na ako ang totoo niyang mahal.”
Tinitigan ko siya. Gusto kong magalit. Gusto kong sabihin na kahit anong sabihin ni Miguel, dapat nagtanong siya. Gusto kong sabihin na hindi sapat ang “hindi ko alam.” Pero nang makita ko ang mga kamay niyang nanginginig sa tasa, naalala ko ang sarili ko. Ako rin, naniwala ako sa mga pangako ni Miguel. Ako rin, naghintay ng isang taon pa. Ako rin, umasa na babalik siya.
Sabi ko, “Mia, bakit mo ako hinahanap ngayon? Ano ang gusto mong mangyari?”
Sabi niya, “Gusto ko lang pong malaman ang totoo. Kasi kagabi, nang magkasama kami, tinanong ko siya kung totoo ba ang divorce. Sabi niya, peke lang daw iyon. Sabi niya, ginawa niyo lang iyon para mapaalis ako. Sabi niya, huwag akong maniwala sa papel. At doon ko po naintindihan, ginagamit niya lang ang salitang peke para sa kung sino ang kausap niya.”
Doon ko naintindihan ang lahat. Kay Mia, sinabi ni Miguel na peke ang divorce para manatili si Mia. Sa akin, sinabi niya na peke ito para hindi ako umasa. Pero sa papel, totoo ang pirma. Sa batas, hindi pwedeng peke at totoo sa parehong oras. Kailangan niyang mamili. At sa pagpili niya, siya mismo ang mahuhuli.
Hindi ako natuwa sa sakit ni Mia. Hindi ako natuwa na pareho kaming niloko. Pero sa unang pagkakataon, nalinawan ako. Hindi ako ang kalaban ni Mia. Si Miguel ang gumawa ng larong ito. At kami, pareho kaming ginawang piyesa.
Sabi ni Mia, “Kailangan ko po ang trabaho. May nanay po ako sa Cebu na may sakit. Pero hindi ko na po kaya. Kung totoo ang divorce, hindi ako kabit. Kung peke, kabit ako. Hindi ko na po alam kung sino ako sa kwentong ito.”
Hindi ko siya kinomfort na parang kaibigan. Hindi kami magkaibigan. Pero sinabi ko sa kanya ang totoo, “Mia, hindi ko hawak ang desisyon mo. Pero huwag kang magdesisyon habang umiiyak ka para sa kanya. Magdesisyon ka kapag malinaw na ang isip mo. At kung magre-resign ka, gawin mo dahil gusto mo, hindi dahil pinilit kita.”
Umalis siya na tahimik. Naiwan ako sa coffee shop, hawak ang malamig na kape. Doon ko naramdaman ang sakit na matagal kong tinatago. Hindi yung sakit ng selos. Yung sakit ng pagtanggap na ang lalaking minahal ko nang maraming taon, kaya pala akong gawing sinungaling sa harap ng ibang babae.
Pagkauwi ko sa condo, may padala si Miguel. Isang bouquet ng puting rosas at isang kahon ng paborito kong almond cake. May note, “Liza, sorry na. Si Mia, wala lang yun. Umuwi ka na. Pag-usapan natin ang baby.”
Tinitigan ko ang mga rosas. Noon, matutuwa ako. Noon, iisipin kong mahal pa rin niya ako. Ngayon, naalala ko lang ang almond cake na binili ko para sa kanya noon, yung cake na hindi niya man lang natikman dahil may ibang babae sa kama namin.
Hindi ko tinapon ang mga rosas. Inilagay ko sila sa vase. Pero hindi ako umuwi sa Alabang. Nag-text ako kay Miguel, “Hindi ako uuwi ngayon. Kailangan ko ng oras. Huwag mo akong hanapin sa opisina. Nag-resign na ako.”
Sumagot siya agad, “Liza, huwag kang mag-arte. Alam kong galit ka lang. Bukas, mag-sorry ka kay Mia at tapos na ito.”
Hindi ako sumagot. Pinatay ko ang cellphone ko at natulog ako sa condo. Sa unang pagkakataon sa loob ng dalawang taon, ako lang ang katabi ko. Walang naghihintay. Walang nagagalit. Walang nangangako ng isang taon pa.
Kinabukasan, dumalaw ako sa lumang bahay sa Quezon City. Doon nakatira si Lolo Jose. Matanda na siya, pero matalas pa rin ang mata. Pagpasok ko, agad niya akong niyakap. Hindi siya nagtanong kung bakit ako naka-resign. Hindi siya nagtanong kung nasaan si Miguel.
Sabi niya, “Apo, matagal ko nang nakikita. Noong in-approve ko ang resignation mo, hindi dahil galit ako sa’yo. Kundi dahil ayaw kong makita kang nauubos sa kumpanyang iyon habang si Miguel, nasa labas at nagpapakasaya.”
Umiyak ako sa harap ni Lolo. Hindi ako umiyak sa harap ni Miguel. Hindi ako umiyak sa harap ni Mia. Pero sa harap ni Lolo, umiyak ako na parang bata. Sabi ko, “Lolo, pagod na pagod na ako. Mahal ko pa rin siya, pero hindi ko na kaya.”
Hinawakan ni Lolo ang kamay ko, “Ang pagmamahal, hindi dapat nakakapagod nang ganito. Kung mahal ka niya, hindi ka niya hahayaang mag-isa sa ospital. Kung mahal ka niya, hindi ka niya pagagalitan sa harap ng kumpanya para sa ibang babae.”
Sinabi ko kay Lolo ang totoo. Sinabi ko na may pinirmahan kaming divorce agreement. Sinabi ko na akala ko peke, pero sabi ng lawyer, totoo. Sinabi ko na hindi ko alam kung anong gagawin sa ₱18 billion na joint projects ng pamilya Reyes at Santos.
Tahimik si Lolo nang matagal. Pagkatapos, sabi niya, “Liza, ang mga projects, pera lang yan. Ang pangalan ng pamilya, pwedeng ayusin. Pero ang buhay mo, isa lang. Kung gusto mong ituloy ang divorce, susuportahan kita. Kung gusto mong ayusin, susuportahan pa rin kita. Pero huwag kang magdesisyon dahil natatakot ka.”
Doon ako mas naliwanagan. Hindi ako kailangang magmadali. Hindi ako kailangang maghiganti sa pamamagitan ng pagwawaldas. Kailangan ko lang magdesisyon nang malinaw.
Bago ako umalis sa Quezon City, tumawag si Adrian. Hindi ako nagpakita ng lungkot. Sabi niya, “Ate, kumain ka na ba?” Simpleng tanong. Pero doon ako natawa nang konti. Sabi ko, “Hindi pa. Ikaw?” Sabi niya, “Hinihintay ko ang desisyon mo. Hindi kita mamadaliin.”
Hindi siya nangako ng kasal. Hindi siya nangako na ililigtas ako. Nandoon lang siya. At sa ngayon, sapat na iyon.
Nang gabing iyon, sa condo ko sa BGC, binuksan ko ang laptop ko at binasa ulit ang mga dokumento ng projects. Hindi ako naghahanap ng butas para sirain si Miguel. Naghahanap ako ng katotohanan. Ako ang nag-asikaso ng tatlong pinakamalaking projects. Ako ang nakipag-usap sa mga kliyente sa Cebu. Ako ang nagpuyat para sa deadlines. Hindi ako palamuti sa Santos Group.
At doon ako gumawa ng isang maliit pero mahalagang desisyon. Hindi ako babalik sa Alabang para maghintay. Hindi ako babalik sa Santos Group para magpanggap na walang nangyari. Mananatili ako sa BGC. Itutuloy ko ang filing. At haharapin ko si Miguel kasama si Lolo, hindi mag-isa, hindi sa opisina, hindi sa harap ng mga tsismoso.
Kinuha ko ang kopya ng divorce agreement, nilagay ko sa isang malinis na envelope, at sinulatan ko ng pangalan ko. Pagkatapos, inilagay ko ang susi ng Alabang sa tabi nito. Hindi ko pa ibabalik ang susi ngayon. Pero alam ko na, kapag ibinalik ko ito, hindi na ako babalik para kunin pa.
Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖
Bahagi 4
Hinarap ko si Miguel at si Mia sa harap mismo ni Lolo at doon ko tuluyang binawi ang buhay, pangalan, at kinabukasan ko
Linggo ng tanghali, pumunta ako sa lumang bahay sa Quezon City. Suot ko ang pinakamalinis na damit na meron ako. Hindi para magmukhang mayaman. Para magmukhang buo. Dala ko ang envelope na may kopya ng divorce agreement, ang folder ng mga projects na ako ang humawak, at ang cellphone ko na naka-silent.
Pagpasok ko, nandoon na si Lolo Jose sa sala. Nakaupo siya sa paborito niyang upuan, may hawak na tasa ng tsaa. Ngumiti siya sa akin, pero seryoso ang mga mata niya. Alam niya kung bakit ako nandoon.
Ilang minuto lang, dumating si Miguel. Mag-isa siya. Walang Mia. Naka-puting polo siya, maayos ang buhok, pero halata sa mga mata niya na hindi siya nakatulog. Pagkakita sa akin, agad siyang lumapit, “Liza, sa wakas. Umuwi ka na. Kanina pa kita hinahanap sa Alabang.”
Hindi ako tumayo. Sabi ko, “Hindi ako umuwi para bumalik sa Alabang. Umuwi ako para mag-usap, sa harap ni Lolo.”
Naupo si Miguel sa harap ko. Tumingin siya kay Lolo, “Lolo, sabihan niyo po si Liza. Nagpapadala lang siya sa galit. Yung divorce, peke lang yun. Ginawa lang namin para paalisin si Mia.”
Doon ako nagsalita, mahinahon pero malinaw, “Miguel, dalawang beses kang pumirma. Sa harap ko. Sa harap ng pirma ko. Hindi mo pwedeng sabihin ngayon na peke, tapos kay Mia, sasabihin mong peke rin. Ano ba talaga ang totoo?”
Namula ang mukha ni Miguel. “Liza, alam mong ginawa natin iyon para kay Mia. Ikaw ang nagsabi na magpanggap tayo. Ikaw ang nag-print. Ikaw ang nagtulak ng papel sa akin.”
Sabi ko, “Oo, ako ang nagtulak. Pero ikaw ang pumirma. Walang pumilit sa’yo. May fountain pen ka pa nga. At kung peke, bakit mo dinala ang isang kopya sa bulsa mo at ipinakita kay Mia? Bakit mo sinabi sa kanya na totoo, para maniwala siyang hindi siya kabit?”
Tumahimik si Miguel. Doon siya natigilan. Alam niya na alam ko na ang sinabi niya kay Mia.
Biglang bumukas ang pinto. Dumating si Mia. Hindi siya inimbitahan ni Lolo. Hindi siya inimbitahan ko. Sumunod siya kay Miguel. Nakatayo siya sa pinto, nanginginig, hawak ang bag niya nang mahigpit. “Pasensya na po. Kailangan ko pong magsabi ng totoo. Hindi ko na po kaya.”
Tumingin si Miguel sa kanya, galit, “Mia, anong ginagawa mo dito? Sinabi ko sa’yo, huwag kang pupunta dito.”
Pero nagsalita si Mia, hindi kay Miguel, kundi kay Lolo at sa akin. “Lolo, Director Liza, totoo po na nakita ko ang divorce agreement sa bulsa ni Miguel. Sinabi niya sa akin na totoo daw iyon, na hiwalay na kayo, kaya hindi ako kabit. Pagkatapos, nang tinanong ko siya ulit, sinabi niya na peke lang daw. Hindi ko na po alam kung alin ang totoo. Pero pagod na po ako na maging dahilan ng away ninyo.”
Nakita ko ang mukha ni Miguel na namutla. Hindi niya inaasahan na magsasalita si Mia. Akala niya mananatiling tahimik si Mia para sa kanya. Akala niya kaya niyang kontrolin ang dalawang babae sa pamamagitan ng dalawang magkaibang kwento.
Sabi ni Lolo, mabigat ang boses, “Miguel, apo ko, tinuruan kita na ang lalaki, isang salita lang. Ngayon, dalawang salita ang sinasabi mo. Sa asawa mo, peke. Sa secretary mo, totoo. Alin ang paninindigan mo?”
Hindi sumagot si Miguel. Tumayo siya at lumapit sa akin, “Liza, huwag mong gawin ito. Isipin mo ang ₱18 billion na projects. Isipin mo ang pamilya Reyes at Santos. Kapag nag-divorce tayo, masisira ang lahat. Mawawalan ng trabaho ang mga tao. Hindi mo ba naiisip iyon?”
Tinitigan ko siya, “Miguel, ako ang nag-isip niyan sa loob ng dalawang taon. Ikaw, naisip mo ba noong nagdadala ka ng ibang babae sa wedding bed natin? Naisip mo ba ang projects noong pinahiya mo ako sa opisina para kay Mia? Ngayon mo lang naisip ang pamilya, kapag ikaw na ang mahuhuli?”
Lumuhod si Miguel? Hindi. Hindi siya lumuhod. Sa halip, hinawakan niya ang kamay ko nang mahigpit, “Liza, mahal pa rin kita. Alam kong nagkamali ako. Bigyan mo ako ng isang taon pa. Isang taon lang. Babalik ako. Magkaka-baby tayo. Magiging maayos tayo.”
Iyon na naman ang pangako niya. Isang taon pa. Kapag sawa na ako. Kapag bumalik ako. Ang parehong pangako na narinig ko noong 30th birthday ko, sa ospital, sa Alabang, sa opisina.
Dahan-dahan kong binawi ang kamay ko. “Miguel, dalawang taon akong naghintay ng isang taon pa. Dalawang taon akong naghintay na matapos ang paglalaro mo. Hindi na ako maghihintay. Ang isang taon mo, naging dalawang taon. Ang dalawang taon mo, magiging habambuhay na paghihintay. Ayaw ko na.”
Umiyak si Miguel. Sa unang pagkakataon, nakita ko siyang umiyak na hindi nagagalit, hindi nanunuyo, kundi natatakot. “Liza, hindi ko kayang mawala ka. Ikaw ang asawa ko. Ikaw ang Mrs. Santos.”
Sabi ko, “Hindi ako Mrs. Santos para lang maging titulo. Ako si Liza Reyes. Ako ang project director na nagtrabaho para sa mga proyektong iyon. Ako ang babae na nagpuyat, nakipag-usap sa mga kliyente sa Cebu, nag-ayos ng mga dokumento. Hindi mo ako pwedeng tawaging Mrs. Santos kapag kailangan mo ako, at balewalain kapag may iba ka.”
Kinuha ko ang envelope at inilatag sa mesa ang kopya ko ng divorce agreement. “Naka-file na ito, Miguel. Hindi na ito pwedeng punitin. Sinubukan mong punitin ang una. Pero ang pangalawa, nasa akin. Ang pangatlo, nasa lawyer ko. Ang pang-apat, nasa korte na.”
Tumingin si Miguel sa papel na parang hindi siya makapaniwala. “Kailan mo ito ginawa? Akala ko nagbibiro ka lang.”
Sabi ko, “Noong sinabi mong peke lang, doon ko naintindihan na kailangan kong gawing totoo. Dahil kung hindi, habambuhay mo akong gagawing panakot kay Mia at sa susunod pa.”
Sumingit si Mia, umiiyak, “Miguel, tama na. Hindi ko na kaya. Magre-resign na ako. Hindi ako magpapagamit para sirain ang kasal ninyo. Kailangan ko ang trabaho, pero mas kailangan ko ang dignidad ko.”
Tumingin si Miguel kay Mia, galit na galit, “Ikaw pa ang magre-resign? Pagkatapos ng lahat ng ginawa ko para sa’yo? Binigyan kita ng trabaho, binigyan kita ng apartment, binigyan kita ng lahat!”
Doon lumabas ang totoo. Hindi lang pag-ibig ang ibinigay ni Miguel kay Mia. Pera. Trabaho. Proteksyon. Ang parehong pattern na ginawa niya sa 51 babae bago si Mia. At doon naintindihan ni Mia na hindi siya espesyal. Isa lang siya sa mahabang listahan.
Sabi ni Lolo, tumayo siya at hinampas ang mesa nang mahina, “Tama na, Miguel. Hindi ko na kayang makinig. Liza, sabihin mo kung ano ang gusto mo. Hindi para maghiganti. Para ayusin.”
Huminga ako nang malalim. Ito na ang sandali na pinaghandaan ko sa BGC, sa opisina ni Atty. Reyes, sa harap ni Lolo. Hindi ako sumigaw. Hindi ako nanakit. Nagsalita ako na parang nasa meeting ako ng projects, malinaw at buo.
Sabi ko, “Una, itutuloy ang divorce. Hindi ako babalik sa Alabang bilang asawa na naghihintay. Pangalawa, ang condo ko sa BGC, nasa pangalan ko, mananatili sa akin. Ang kotse ko, ang personal bank account ko, at ang mga bonus ko sa projects, mananatili sa akin. Pangatlo, ang joint projects na ₱18 billion, hindi ko sisirain. Pero kailangan ng malinaw na hatian. Ang parte ng pamilya Reyes, mananatili sa pamilya Reyes. Hindi mo pwedeng gamitin ang pangalan ko para kumuha ng projects, tapos ako ang itatago mo sa bahay.”
Tumingin ako kay Miguel, “Pang-apat, kailangan mong humingi ng tawad sa kumpanya. Hindi sa akin lang. Sa mga taong nakakita na pinahiya mo ako para kay Mia. Hindi ako humihingi ng public apology para mapahiya ka. Hinihingi ko ito para matapos na ang tsismis at makapagtrabaho sila nang maayos.”
At huli, sabi ko kay Mia, “Mia, hindi kita kaaway. Pero hindi na tayo pwedeng magtrabaho sa iisang opisina. Kung magre-resign ka, tutulungan kita ng recommendation letter base sa trabaho mo, hindi base sa relasyon ninyo ni Miguel. Pero huwag ka nang babalik sa Santos Group para kay Miguel.”
Tahimik ang buong bahay. Si Lolo, tumango. Si Mia, umiyak pero tumango rin. Si Miguel, nakaupo, hawak ang ulo niya.
Sabi ni Miguel, “Liza, paano kung ayaw ko? Paano kung hindi ako pumirma sa settlement?”
Sabi ni Lolo, “Kung hindi ka pipirma, ako ang pipirma para sa pamilya Santos. Ako ang nag-approve ng resignation ni Liza. Ako rin ang mag-a-approve na alisin ka sa pamamahala ng joint projects hanggang sa matuto kang rumespeto. Hindi ko hahayaan na sirain mo ang pangalan ng pamilya natin dahil sa paglalaro mo.”
Doon bumagsak ang balikat ni Miguel. Hindi dahil natakot siya kay Lolo. Kundi dahil sa unang pagkakataon, naintindihan niya na may hangganan ang pagiging Santos niya. Na ang pera, ang pangalan, ang mga projects, hindi niya pwedeng gamitin para bilhin ang katahimikan ko.
Pumirma si Miguel sa settlement na dala ni Atty. Reyes. Nanginginig ang kamay niya, pero pumirma siya. Hindi siya pumirma dahil mahal niya ako. Pumirma siya dahil alam niyang talo na siya. At sa pagpirma niya, natapos ang dalawang taon ng paghihintay.
Pagkatapos ng meeting, lumabas ako ng bahay ni Lolo. Mainit ang araw sa Quezon City. Sumakay ako sa kotse ko, hindi sa sports car ni Miguel. Sa rearview mirror, nakita ko si Miguel na nakatayo sa pinto, kasama si Mia na paalis na rin, magkahiwalay ang daan nila. Hindi sila magkayakap. Hindi sila magkahawak-kamay. Dalawang taong parehong natalo sa larong sila ang gumawa.
Pumunta ako sa BGC. Binuksan ko ang pinto ng condo ko. Inilagay ko ang envelope sa drawer. Hindi ko na kailangan pang hawakan ito araw-araw. Nagluto ako ng simpleng hapunan. Nag-text ako kay Lolo, “Lolo, nakauwi na ako. Salamat po sa pagtayo sa tabi ko.” Sumagot si Lolo, “Apo, dito lang ako. Dalaw ka kapag may oras ka.”
Kinagabihan, tumawag si Adrian. Sabi niya, “Ate, kamusta ka?” Sabi ko, “Pagod, pero buo.” Sabi niya, “Gusto mo bang samahan kita magkape bukas? Hindi para pag-usapan ang divorce. Para lang magkape.” Natawa ako. Sabi ko, “Sige. Isang kape lang. Walang pangako. Walang madali.” Sabi niya, “Walang madali. Isang kape lang.”
Sa mga sumunod na linggo, hindi ako nagtago. Nagpunta ako sa BGC at nagsimula ako ng maliit na consultancy. Maliit lang. Isang mesa, isang laptop, isang whiteboard. Pero akin. Ang unang kliyente ko, isang maliit na developer sa Cebu na nakilala ko noong ako pa ang project director. Hindi niya ako tinawag na Mrs. Santos. Tinawag niya akong Director Liza. At doon ko naramdaman, hindi nawala ang kakayahan ko noong nawala ang apelyido ni Miguel.
Si Mia, nag-resign nga. Lumipat siya sa Cebu para alagaan ang nanay niya. Nagpadala siya ng isang maikling mensahe sa akin, “Salamat po sa hindi ninyo ako sinira sa huli.” Hindi ako sumagot nang mahaba. Sinabi ko lang, “Ingat ka, Mia. Alagaan mo ang sarili mo.” Hindi kami naging magkaibigan. Pero natapos kami nang hindi na magkaaway.
Si Miguel, nanatili sa Alabang. Narinig ko kay Lolo na tahimik na siya ngayon. Hindi na siya nagpapalit ng babae kada linggo. Hindi dahil nagbago siya para sa akin. Kundi dahil sa unang pagkakataon, nakita niya ang presyo ng paglalaro niya. Nawala sa kanya ang pamamahala ng joint projects. Nawala sa kanya ang asawang nag-aayos ng lahat para sa kanya. At ang pinakamasakit, nawala sa kanya ang taong handa sanang maghintay, kung marunong lang siyang huminto.
Minsan, dumadalaw pa rin ako kay Lolo sa Quezon City. Nagdadala ako ng almond cake. Hindi na para kay Miguel. Para kay Lolo. At para sa akin. Nakaupo kami sa hardin, nagkukwentuhan tungkol sa mga projects, tungkol sa BGC, tungkol sa mga plano ko. Sabi ni Lolo, “Apo, noon, akala ko kailangan mo si Miguel para maging buo. Ngayon, nakikita ko, buo ka na kahit wala siya.”
Ngayon, sa BGC, may sarili akong umaga. Nagigising ako nang walang iyak. Nagkakape ako nang walang takot. Nagtatrabaho ako nang walang kailangang patunayan kay Miguel. At sa gabi, bago ako matulog, binubuksan ko ang bintana at tinitingnan ang mga ilaw ng Makati sa malayo. Hindi na ako galit. Hindi na ako nasasaktan tulad ng dati. May peklat pa rin, pero hindi na siya sugat.
At sa unang pagkakataon sa loob ng dalawang taon, natulog ako nang mahimbing, alam kong bukas, sa wakas, akin na ang buhay ko.
Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨
