Sa ika-apat na anibersaryo namin, nalaman kong ang nutrisyunista na binabayaran ko ng ₱600,000 ang nagluluto ng pampalakas para sa buntis na kabit ng asawa ko.

Bahagi 3
Nang harapin ko ang biyenan ko at basahin ang menu na ebidensya, sa wakas umamin si Miguel na matagal na niyang pinlano ang lahat.

Hindi ako nakatulog nang gabing ‘yon. Nakaupo ako sa sofa sa sala hanggang mag-uumaga, nakikinig sa tunog ng ref at sa mahinang paghinga ni Miguel mula sa kabilang dulo. Hindi siya pumasok sa kwarto namin. Hindi rin ako pumasok. Sa pagitan namin ay ang hapag-kainan na ako ang pumili, ang malamig na sabaw na hindi ko ginalaw, at ang thermos na iniwan ni Camille sa shoe cabinet.

Kinabukasan, maaga akong nagising kahit walang tulog. Nagluto ako ng kape para sa sarili ko lang. Hindi ako nagluto para kay Miguel. Hindi ako nagtanong kung kumain na siya. Sa apat na taon, ito ang unang umaga na hindi ako ang unang nag-asikaso sa kanya. Kakaiba ang pakiramdam, magaan at mabigat nang sabay.

Lumabas si Miguel mula sa sofa, gusot ang damit, namumugto ang mata. “Liza, mag-usap tayo,” sabi niya. Hindi ako sumagot agad. Tiningnan ko siya at hinintay na siya mismo ang magsimula, dahil sawa na akong ako lagi ang nagtatanong at siya lagi ang umiiwas.

Umupo siya sa tapat ko, pero hindi siya makatingin ng diretso. “Alam ko galit ka,” sabi niya. “Pero hindi gano’n kasimple ang nangyari.” Pinutol ko siya agad. “Simple lang,” sabi ko. “Nagbayad ako ng ₱600,000 para sa nutrisyunista ko, pero ang niluto niya ay para kay Camille. Iyon ang totoo.”

Hindi siya nakaimik. Hinawakan niya ang tasa ng kape na hindi naman para sa kanya. “Si Camille, pitong buwan na siyang buntis,” sabi niya sa wakas. “Alam ko mula sa simula.” Doon ako unang nakaramdam ng tunay na sakit na parang may pumipiga sa dibdib ko. Hindi dahil sa pagbubuntis, kundi dahil sa tagal ng pagtatago niya.

“Simula pa lang, alam mo na?” Tanong ko. Tumango siya, dahan-dahan. “Oo,” sabi niya. “Noong nalaman namin, hindi ko alam kung paano sasabihin sa ‘yo.” Napangiti ako ng mapait. “Kaya ang ginawa mo, pinatago mo sa kusina ko, sa pera ko, sa bahay ko.” Hindi siya sumagot, at ang katahimikan niya ay mas malakas kaysa sa anumang pag-amin.

Tinawagan ako ng biyenan ko nang tanghaling ‘yon. Hindi ko sana sasagutin, pero sinagot ko. Gusto kong marinig mismo mula sa kanya kung ano ang alam niya. “Liza, nakausap ko si Miguel,” sabi niya, mabilis ang boses. “Huwag ka nang gumawa ng gulo, isipin mo ang bata.”

“Anong bata?” Tanong ko, kalmado pero matigas. “Ang bata sa tiyan ni Camille o ang bata na nawala sa akin noong nakaraang taon?” Natigilan siya sa kabilang linya. Alam niyang naaalala ko pa ang lahat. Noong nakunan ako, siya ang unang nagsabi na huwag ko nang isipin, na magpahinga lang ako at magpalakas.

“Alam mo naman, Liza, kailangan ng pamilya ni Miguel ng anak na lalaki,” sabi niya. “Babae ka, dapat maintindihan mo ‘yan.” Doon ako natawa, hindi dahil nakakatawa, kundi dahil sa wakas ay sinabi niya ng diretso ang matagal ko nang nararamdaman. “Biyenan, asawa niyo po ako, hindi ako makina para gumawa ng tagapagmana,” sabi ko. “At ang anak ko, hindi niyo man lang binanggit noong nawala siya.”

Hindi siya nakasagot agad. Pagkatapos ay nagbago ang tono niya, naging pakiusap. “Liza, si Camille, mabait naman ‘yan, alagaan mo na lang siya, para sa pamilya.” Doon ko naramdaman na hindi ako asawa sa mata nila, kundi isang babaeng kailangang tumabi para sa bago. “Hindi ko po obligasyon na alagaan ang kabit ng asawa ko gamit ang pera ko,” sabi ko. Ibinaba ko ang telepono bago pa niya ako muling mapakiusapan.

Pagkatapos ng tawag, bumalik ako sa kusina at tiningnan ang menu na nakadikit pa rin sa ref. Nandoon pa rin ang sulat ni Ate Linda. Ang parte ko ay isang linya lang. Ang parte ni Camille ay mahaba, detalyado, puno ng pag-aalala. “Bawal malamig, bawal maanghang. Kaunting luya, medyo matamis. Madalas magutom sa gabi, puwedeng dagdagan ng bird’s nest.” Bawat salita ay parang patunay na may ibang babaeng mas inalagaan sa bahay ko.

Pumasok si Ate Linda sa kusina, dala ang bag niya. “Ma’am, magluluto na po ba ako?” Tanong niya, mahina ang boses. Tiningnan ko siya. Hindi ako galit na galit tulad kagabi. Pagod na ako. “Ate Linda, sino ang nag-utos sa ‘yo na magluto para kay Camille?” Tanong ko. Yumuko siya. “Si Sir Miguel po,” sabi niya. “Sabi niya, huwag ko raw sabihin sa ‘yo, kasi magagalit ka.”

“At pumayag ka?” Tanong ko. Umiyak siya. “Ma’am, kailangan ko po ng trabaho, sabi niya kung hindi ako papayag, papalitan niya ako.” Hindi ko siya pinatawad agad, pero naintindihan ko na takot din siya. Hindi siya ang nagplano, pero siya ang tumulong na itago. “Alam mo ba na pera ko ang pambili ng lahat ng ‘yan?” Tanong ko. Tumango siya, umiiyak pa rin. “Opo, Ma’am, alam ko po.”

Dumating si Camille nang hapong ‘yon, mag-isa, walang kasamang si Miguel. May dala siyang maliit na bag at nakasuot ng maluwag na damit. “Liza, puwede ba tayong mag-usap?” Sabi niya, mahinahon. Hindi ako tumayo. “Nasa bahay kita, kaya makikinig ako,” sabi ko. Umupo siya sa dulo ng sofa, maingat na inaalalayan ang tiyan niya.

“Alam kong galit ka sa akin,” sabi ni Camille. “Pero hindi ako masamang tao, mahal ko si Miguel.” Tiningnan ko siya. Bata pa siya, mas bata sa akin ng ilang taon, at halatang takot din siya. “Camille, hindi kita kilala,” sabi ko. “Ang alam ko lang, pumasok ka sa bahay ko at sinabi mong aalis ako sa katapusan ng buwan, na parang ako ang nakikitira dito.”

Namula siya. “Sabi kasi ni Miguel, napag-usapan na ninyo,” sabi niya. “Sabi niya, ikaw mismo ang papayag na umalis para sa akin at kay baby.” Doon ako natawa ulit, pero hindi na masakit tulad kagabi. “At naniwala ka?” Tanong ko. “Camille, apat na taon akong asawa, ako ang nag-ayos ng bahay na ‘to, ako ang nagbayad ng lahat. Bakit ako papayag na umalis para sa ‘yo?”

Umiyak siya. “Kasi sabi niya, hindi ka na masaya sa kanya,” sabi niya. “Sabi niya, lagi kang nasa studio, hindi mo na siya inaasikaso.” Doon ako nasaktan ng totoo. Ang studio ko ang tumulong sa akin na makabangon pagkatapos kong makunan. Ang studio ko ang nagbayad ng ₱600,000 para kay Ate Linda. Ang studio ko ang dahilan kung bakit may pambayad kami sa bahay na ito. At ginawa pa nilang dahilan ang studio ko para ipagpalit ako.

“Camille, noong nakunan ako, nasa studio ako para hindi ako mabaliw sa lungkot,” sabi ko, nanginginig ang boses ko pero pinilit kong maging kalmado. “Hindi ako nawala, nagtatrabaho ako para mabuhay kami. At habang nagtatrabaho ako, ikaw ang inaalagaan ng pera ko.” Hindi siya nakasagot. Hinaplos niya ang tiyan niya at yumuko.

Umuwi si Miguel nang gabing ‘yon, at naabutan niya si Camille sa sala. “Bakit ka nandito?” Tanong niya kay Camille, halatang nagulat. “Sabi ko sa ‘yo, ako na ang bahala.” Sumagot si Camille, umiiyak. “Gusto ko lang makausap si Liza, gusto kong malaman kung totoo bang aalis siya.” Tumingin si Miguel sa akin, parang ako ang may kasalanan kung bakit bumalik si Camille.

“Miguel, sabihin mo sa kanya ang totoo,” sabi ko. “Sinabi mo ba sa kanya na ako ang aalis?” Hindi siya sumagot agad. Tumingin siya sa sahig, sa pinto, sa kahit saan maliban sa akin. “Liza, hindi ko sinabing gano’n,” sabi niya sa wakas, pero mahina ang boses niya. “Ang sabi ko lang, pag-uusapan natin.”

“Pag-uusapan?” Ulit ko. “Miguel, pitong buwan mong itinago, pitong buwan kang nagpaalam na nasa meeting ka, pitong buwan mong pinagluto si Ate Linda para sa kanya gamit ang pera ko. Ano pang pag-uusapan?” Doon siya sumabog. “Liza, hindi mo naiintindihan, gusto ng nanay ko ng apo, gusto ko ng anak, pagod na ako sa paghihintay!”

Doon ko naramdaman na mas malinaw na ako kaysa dati. “Miguel, ako rin, gusto ko ng anak,” sabi ko. “Pero noong nawala ang anak natin, ako ang umiyak mag-isa, ako ang nagpa-checkup mag-isa, ako ang nagbayad para magpalakas. Ikaw, saan ka noon? Nasa BGC ka ba?” Natigilan siya. Alam niyang totoo ang sinabi ko. Noong panahong pinaka-kailangan ko siya, wala siya.

Sinubukan niyang lumapit at hawakan ang kamay ko. “Liza, patawarin mo ako, ayusin natin ‘to,” sabi niya. “Huwag mong sirain ang pamilya natin dahil sa galit.” Tiningnan ko ang kamay niya at dahan-dahan kong binawi ang kamay ko. “Miguel, hindi ako ang sumira,” sabi ko. “Ikaw ang pumili na magtago, ikaw ang pumili na gamitin ang pera ko para sa iba. Hindi galit ang sumira sa atin, kundi ang pagtatago mo.”

Nang gabing ‘yon, pumasok ako sa kwarto namin at binuksan ang drawer kung saan ko itinatago ang mahahalagang papel ko. Ang resibo ng studio ko, ang mga papel ng bahay, ang mga tala ng bayad ko kay Ate Linda. Lahat ay nakapangalan sa akin o ako ang nagbayad. Hindi ko sila kinuha para magtago, kinuha ko sila para alalahanin na may sarili akong buhay bago pa man dumating si Miguel at si Camille.

Umupo ako sa sahig ng kwarto at binasa ulit ang menu na gusot. “Bilin ni Sir Miguel, kailangang ihatid araw-araw.” Paulit-ulit kong binasa ang linyang ‘yon. Iyon ang araw-araw na pagpipilian niya. Araw-araw niyang piniling alagaan si Camille gamit ang kusina ko. Araw-araw niyang piniling magsinungaling sa akin. At araw-araw akong naniwala na inaalagaan niya ako.

Kinabukasan, ginawa ko ang isang maliit pero mahalagang desisyon. Hindi ako nagdesisyon na hiwalayan siya agad, hindi ako nagdesisyon na paalisin siya agad. Ang desisyon ko ay mas simple at mas totoo. Sinabi ko kay Ate Linda na ngayon na ang huling araw niya sa bahay ko. “Ate Linda, hindi ko na kayang magbayad para sa isang taong tumulong na lokohin ako,” sabi ko. “Ngayon, mag-impake ka na ng gamit mo.”

Nagulat siya, pero tumango siya. “Ma’am, naiintindihan ko po,” sabi niya, umiiyak. “Pasensya na po talaga.” Hindi ako sumigaw. Hindi ako nagmura. “Ate Linda, hindi ako galit sa ‘yo dahil kailangan mo ng trabaho,” sabi ko. “Pero hindi ko na kayang ipagpatuloy ang pagluluto sa kusina ko para sa kanila. Ang kusina ko, sa akin na lang ulit.”

Pagkatapos, kinuha ko ang mga papel ko at inilagay sa bag ko para dalhin sa studio ko. Ang studio ko ang lugar kung saan ako ligtas, kung saan ako ako. Doon ako kumikita, doon ako gumagawa, doon ako hindi kailangang magpanggap na okay ang lahat. “Mula ngayon, ang pera ko, ako na ang magbabantay,” sabi ko sa sarili ko. “Hindi na ako magbabayad para sa pagtataksil ko.”

Bago ako umalis, pinalitan ko ang door code ng bahay namin. Hindi ako nagpaalam kay Miguel. Hindi ako nagpaalam kay Camille. Ginawa ko ito ng tahimik, sa harap ng pinto na ako ang pumili. Ang lumang code ay birthday ni Miguel. Ang bagong code ay birthday ko. Maliit na bagay, pero sa akin, iyon ang unang beses na pinili ko ang sarili ko sa bahay na ito.

Nang umalis ako papuntang studio, hindi ako lumingon. Dala ko ang bag ko, ang mga papel ko, at ang gusot na menu. Hindi ko alam kung ano ang mangyayari bukas. Hindi ko alam kung mananatili si Miguel o aalis si Camille. Ang alam ko lang, sa unang pagkakataon sa loob ng pitong buwan, hindi na ako ang nagluluto para sa ibang babae sa sarili kong kusina.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖

Bahagi 4
Sa huling paghaharap namin sa bahay na ako ang nag-ayos, pinili kong ipagtanggol ang sarili ko at bawiin ang buhay na ninakaw nila sa akin.

Pagbalik ko mula sa studio, naabutan ko si Miguel sa sala, kasama ang biyenan ko at si Camille. Nakaupo ang biyenan ko sa sofa na ako ang pumili, nakapatong ang bag niya sa mesa na ako ang bumili. Nakatayo si Camille sa tabi ng shoe cabinet, hawak pa rin ang thermos na parang sa kanya na ang bahay na ito. Si Miguel ay nakatayo sa gitna, parang hindi alam kung kanino siya kakampi.

“Liza, sa wakas umuwi ka rin,” sabi ng biyenan ko, matigas ang boses. “Mag-usap tayo ng maayos, para sa bata.” Tumayo ako sa pinto at hindi ako umupo agad. “Biyenan, kung pag-uusapan natin ang bata, pag-usapan natin ng buo,” sabi ko. “Pag-usapan natin ang anak ko na nawala, ang pera ko na ginamit, at ang bahay ko na pinagplanuhan ninyong ibigay sa iba.”

Namula ang biyenan ko. “Liza, huwag kang bastos, matanda na ako,” sabi niya. “Ginagawa ko lang ito para sa pamilya ni Miguel.” Tiningnan ko siya ng diretso. “Biyenan, apat na taon akong naging pamilya ninyo,” sabi ko. “Noong nakunan ako, kayo ang unang nagsabi na magpahinga ako. Pero kayo rin pala ang unang nakaalam na may ibang babae si Miguel at may apo na kayong inaabangan.”

Sumingit si Camille, umiiyak. “Liza, hindi ko ginusto na saktan ka,” sabi niya. “Mahal ko si Miguel, at mahal niya ako, kaya sana maintindihan mo.” Huminga ako ng malalim. “Camille, hindi ko sinasabing hindi mo siya mahal,” sabi ko. “Ang sinasabi ko, pumasok ka sa bahay ko at sinukat mo ang kwarto ko para sa baby mo, na parang wala akong karapatan dito. Hindi kita kilala, pero alam mong may asawa siya.”

Tumingin si Camille kay Miguel, naghihintay na ipagtanggol siya. “Miguel, sabihin mo sa kanya,” sabi ni Camille. “Sabihin mong pangako mo na dito kami titira ni baby.” Hindi agad sumagot si Miguel. Tumingin siya sa akin, tapos sa nanay niya, tapos sa sahig. “Camille, hindi ko sinabing gano’n,” sabi niya, mahina. “Ang sabi ko, pag-uusapan namin.”

“Camille, narinig mo?” Sabi ko, kalmado pero matigas. “Pitong buwan kang naniwala sa pangako na hindi niya kayang panindigan nang hindi ginagamit ang pera ko. Ang BGC condo na tinutuluyan mo, sino ang nagbabayad ng sabaw mo araw-araw? Ako. Ang nutrisyunista mo, sino ang nagpapasahod? Ako. Ang bahay na gusto mong tirhan, sino ang nag-ayos? Ako.”

Namutla si Camille. “Pero sabi ni Miguel, may pera siya,” sabi niya. “Sabi niya, siya ang nagbabayad kay Ate Linda.” Doon ko inilabas ang gusot na menu mula sa bag ko at inilatag sa mesa. “Camille, basahin mo,” sabi ko. “Bilin ni Sir Miguel, kailangang ihatid araw-araw. Pero ang pambili ng sangkap, ang kusina, ang sahod ni Ate Linda, lahat galing sa akin. Kung siya ang nagbabayad, bakit pangalan ko ang nasa resibo?”

Tiningnan ni Miguel ang menu at sinubukang kunin ito. “Liza, tama na, huwag mo nang ipakita ‘yan,” sabi niya, nanginginig ang kamay. Hinawakan ko ang menu at hindi ko binitawan. “Bakit, Miguel? Natatakot ka bang makita ng nanay mo kung paano mo ako ginamit?” Tanong ko. “Ikaw ang nagbura ng litrato sa cellphone ko kagabi. Ikaw ang nagsabing nasa meeting ka. Ikaw ang nagsabing si Ate Linda lang ang tumatanggap ng ibang kliyente. Lahat ng ‘yon, kasinungalingan.”

Sumingit ang biyenan ko, galit na galit. “Liza, kahit ano pa ang ginawa ni Miguel, lalaki siya, kailangan niya ng anak na lalaki!” Sigaw niya. “Ikaw, puro ka studio, puro ka trabaho, hindi mo siya mabigyan ng anak!” Doon ako tumayo ng tuwid at hindi ako umiyak. “Biyenan, nagkaanak po ako,” sabi ko, nanginginig ang boses ko pero malinaw. “Nawala siya. At noong nawala siya, hindi si Miguel ang umiyak kasama ko, ako mag-isa. Habang nagluluksa ako, kayo ang nagplano para sa bagong apo. Hindi ako ang walang binigay, kayo ang walang binigay na respeto.”

Tahimik ang buong sala. Naririnig ko ang tunog ng ref, tulad ng gabing nalaman ko ang lahat. Si Camille ay umiiyak na, hawak ang tiyan niya. “Liza, sorry, hindi ko alam na ganito kalaki ang nagastos mo,” sabi niya. “Akala ko, mahal lang talaga ako ni Miguel kaya niya ako inaalagaan.” Tiningnan ko siya. “Camille, kung talagang mahal ka niya, bakit kailangan niya ng pera ko para alagaan ka?” Tanong ko. Hindi siya nakasagot.

Lumingon ako kay Miguel. “Miguel, apat na taon tayong kasal,” sabi ko. “Noong sinabi mong mag-imbita tayo ng nutrisyunista para magpalakas ako, naniwala ako na naaalala mo ang sakit ko. Pero ang totoo, nag-imbita ka ng mag-aalaga kay Camille. Ang ₱600,000 na ‘yon, hindi para sa akin, para sa kanya. Aminin mo.” Sa wakas, tumango si Miguel, umiiyak. “Oo, Liza, ako ang may utos,” sabi niya. “Takot ako, hindi ko alam kung paano sasabihin sa ‘yo, kaya itinago ko.”

“Takot ka?” Ulit ko. “Miguel, ako ang natakot nang mag-isa sa ospital noong nakunan ako. Ako ang natakot na baka hindi na ako magkaanak. Pero hindi ako nagsinungaling. Ikaw, pitong buwan kang nagsinungaling, at pinabayaran mo pa sa akin ang kasinungalingan mo.” Lumapit siya at sinubukang yakapin ako. “Liza, patawarin mo ako, magbabago ako,” sabi niya. “Umalis si Camille, tayo na lang ulit.”

Umiling ako at umatras. “Miguel, hindi mo ako pwedeng yakapin ngayon at asahan na mawawala ang lahat,” sabi ko. “Hindi ako laruan na kapag nasira mo, yayakapin mo lang at okay na. Ang pinili mo, may bayad. At ang bayad, hindi ako ang magbabayad ngayon.” Tumingin ako sa biyenan ko. “Biyenan, kung gusto ninyo ng apo, alagaan ninyo siya gamit ang pera ninyo, hindi ang pera ko.”

Tumingin ang biyenan ko kay Miguel. “Miguel, ano’ng gagawin natin ngayon? Saan titira si Camille at ang bata?” Tanong niya, nagpapanic. Sumagot si Miguel, mahina. “Nay, sa BGC na lang muna,” sabi niya. “Ako na ang bahala.” Doon natawa si Camille, mapait. “Miguel, sabi mo dito kami titira, sabi mo aalis si Liza,” sabi niya. “Ngayon, sa BGC lang kami? Paano ang nursery? Paano ang sabaw ko araw-araw?”

Tiningnan ko si Camille. “Camille, kung gusto mo ng sabaw araw-araw, si Miguel ang magbayad,” sabi ko. “Hindi na ako magbabayad ng ₱600,000 para sa ‘yo. Hindi na ako magpapaluto sa kusina ko para sa ‘yo. Ang kusina ko, sa akin na.” Tumango si Camille, umiiyak, pero sa unang pagkakataon, parang naintindihan niya na ang pangako ni Miguel ay walang laman kung wala ang pera ko.

Pagkatapos, tumayo ako at kinuha ang susi ng bahay mula sa drawer. “Miguel, mula ngayon, ang bahay na ito ay bahay ko,” sabi ko. “Ako ang nag-ayos, ako ang nagbayad ng ayos, ako ang nagpapanatili. Kung gusto mong manatili dito, kailangan mong respetuhin ako. Pero kung pipiliin mo pa ring itago si Camille sa pera ko, mas mabuting sa BGC ka na tumira kasama niya.” Hindi ako sumigaw. Hindi ako nagmura. Sinabi ko ito na parang nagsasabi ako ng totoo na matagal ko nang alam.

Nagpalit ako ng door code sa harap nilang lahat. Pinindot ko ang bagong code, ang birthday ko. “Ito na ang bagong code,” sabi ko. “Hindi ko ito ibibigay sa sinumang hindi marunong rumespeto sa bahay na ito.” Tumingin si Miguel sa akin, gulat na gulat. “Liza, ginawa mo na pala?” Tanong niya. “Oo,” sabi ko. “Kagabi ko pa ginawa, noong natutulog ka sa sofa. Dahil sa unang pagkakataon, pinili ko ang sarili ko.”

Umalis ang biyenan ko, galit at tahimik. “Liza, pagsisisihan mo ‘to,” sabi niya bago lumabas. “Hindi ka na makakabalik sa pamilya namin.” Tiningnan ko siya at ngumiti ng mahina. “Biyenan, hindi ako umalis sa pamilya ninyo,” sabi ko. “Kayo ang umalis sa akin noong pinili ninyong itago sa akin ang lahat. Ang pamilya ko ngayon, ako at ang studio ko, at ang buhay na ako ang bumuo.”

Umalis si Camille kasama si Miguel papuntang BGC. Bago sila lumabas, lumingon si Camille sa akin. “Liza, patawad,” sabi niya, mahina. “Hindi ko alam na ganito pala kalaki ang nawala sa ‘yo.” Tumango ako. “Camille, alagaan mo ang baby mo,” sabi ko. “Pero alagaan mo siya nang hindi ginagamit ang buhay ng ibang babae. Sana, matuto si Miguel na maging tatay nang hindi nagnanakaw ng pera ng asawa niya.”

Nang magsara ang pinto, tahimik ang bahay. Sa unang pagkakataon sa loob ng pitong buwan, tahimik ang kusina ko. Walang dalawang sabaw, walang thermos na dadalhin sa BGC, walang menu na may pangalan ng ibang babae. Ako lang, ang bahay na ako ang nag-ayos, at ang katahimikan na sa akin na ulit.

Kinabukasan, bumalik ako sa studio ko at nagtrabaho buong araw. May mga kliyente na naghihintay, may mga proyektong ako lang ang makakagawa. Hindi ako umiyak sa studio, nagtrabaho ako. At habang nagtatrabaho ako, naramdaman kong bumabalik ang lakas ko, unti-unti, tulad ng pagbalik ng kulay sa isang kwarto na matagal nang madilim.

Pag-uwi ko, nagluto ako ng sabaw para sa sarili ko. Gatas na may fish maw, kaunting luya, medyo matamis. Isinulat ko sa sticky note at idinikit sa mangkok ko: “Para kay Liza, kaunting luya, medyo matamis.” Tiningnan ko ang sulat ko at natawa ako. Sa loob ng apat na taon, ngayon ko lang nilagyan ng pangalan ang sarili kong sabaw. At sa unang pagkakataon, hindi ito malamig, mainit ito, at para sa akin talaga.

Inayos ko ulit ang pangalawang kwarto, hindi para sa nursery ni Camille, kundi para sa sarili ko. Ginawa ko itong maliit na reading corner, may mesa, may ilaw, may mga libro na matagal ko nang gustong basahin. Ang mesa na pinili ko para sa hapag-kainan, nandoon pa rin. Ang kurtina na pinili ko, nandoon pa rin. Ang ilaw sa labas ng pinto na tatlong tindahan kong pinuntahan, nandoon pa rin. Lahat ay sa akin pa rin, at ngayon, alam ko na sa akin talaga sila.

Hindi kami agad naghiwalay ni Miguel sa papel, pero hindi na niya ako ginagamit. Siya na ang nagbabayad para kay Camille, siya na ang nag-aasikaso sa BGC, siya na ang humaharap sa nanay niya. Ako, ako na ang nagbabantay ng pera ko, ng studio ko, ng bahay ko. Hindi ako naghihiganti, nagpoprotekta lang ako. At sa pagpoprotekta ko sa sarili ko, natutunan kong hindi ko kailangang mawala para mahalin ng ibang tao.

Minsan, tinatanong ako ng sarili ko kung nagsisisi ako na nalaman ko ang lahat noong anibersaryo namin. Hindi. Kung hindi ko nalaman, patuloy pa rin akong magbabayad ng ₱600,000 para sa ibang babae at tatawagin ko pa rin itong pag-aalaga. Ngayon, alam ko na ang pag-aalaga ay nagsisimula sa sarili. At ang pagmamahal, hindi dapat nagnanakaw ng kusina, ng pera, at ng bahay ng taong mahal mo.

Ngayon, tuwing umaga, nagluluto ako para sa sarili ko at umiinom ng kape sa mesa na ako ang pumili. Ang bahay na ako ang nag-ayos ay naging tahanan ko ulit, at ang buhay na akala kong nawala ay unti-unting bumabalik, mas malinaw, mas tahimik, at sa wakas, sa akin na talaga.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨