WALONG TAON AKONG NAGHABOL SA LALAKING MAHAL KO, PERO ANG ATE KO ANG PINAKASALAN NIYA. NANG UMALIS AKO, 93 MENSAHE ANG IPINADALA NIYA. PAGKALIPAS NG TATLONG TAON, BUMALIK AKO PARA SA LIBINGAN NI PAPA—PERO ISANG BUONG LUNGSOD ANG SUMALUBONG SA AKIN!/86

WALONG TAON AKONG NAGHABOL SA LALAKING MAHAL KO, PERO ANG ATE KO ANG PINAKASALAN NIYA. NANG UMALIS AKO, 93 MENSAHE ANG IPINADALA NIYA. PAGKALIPAS NG TATLONG TAON, BUMALIK AKO PARA SA LIBINGAN NI PAPA—PERO ISANG BUONG LUNGSOD ANG SUMALUBONG SA AKIN!

“Walong taon akong nagmakaawa na mahalin niya ako. Isang beses lang siyang nagmakaawa na bumalik ako. Bakit niya inakalang sapat na iyon?”

Ang lalaking minahal ko mula pagkabata ay ikinasal sa sarili kong ate.

Noong araw ng kasal nila, nakangiti siyang nagsuot ng barong habang ako naman ay tahimik na nag-impake para umalis ng Pilipinas.

Bago lumipad ang eroplano ko, siyamnapu’t tatlong mensahe ang ipinadala niya.

At sa kauna-unahang pagkakataon, nabasa ko ang salitang matagal kong hinintay.

“Pakiusap.”

Pero huli na.

Advertisement

Ako si Isabella Reyes, at sa loob ng walong taon, iisa lang ang lalaking minahal ko—si Adrian Monteverde.

Mula senior high school hanggang sa makatapos ako ng kolehiyo, hindi ko mabilang kung ilang beses akong umamin sa kaniya.

Minsan, sa ilalim ng puno ng acacia sa aming paaralan.

Minsan, sa harap ng bahay nila habang hawak ko ang regalong pinag-ipunan ko nang ilang buwan.

At minsan, noong ikadalawampu’t isang kaarawan ko, nang direkta kong itanong kung may pag-asa ba kaming dalawa.

Advertisement

Pare-pareho ang sagot niya.

“Bella, hindi tayo puwede.”

Hindi niya ako pinagalitan. Hindi rin niya ako pinahiya.

Ngunit sa bawat pagtanggi niya, may isang maliit na bahagi ng puso kong unti-unting namamatay.

Hanggang isang araw, nalaman kong ang babaeng pinili niya ay si Camille Reyes.

Ang sarili kong ate.

Mas matanda sa akin ng apat na taon, maganda, elegante, at laging ipinagmamalaki ng aming pamilya.

Sa mismong araw ng kasal nila sa Tagaytay, napagtanto kong hindi pala imposibleng magmahal si Adrian.

Advertisement

Hindi lang talaga ako ang gusto niyang mahalin.

Kinagabihan, umalis ako papuntang Switzerland.

Hindi ako nagpaalam.

Hindi ako naghintay ng paliwanag.

At hindi ko sinagot ang siyamnapu’t tatlong mensaheng ipinadala niya.

Tatlong taon ang lumipas.

Akala ko, doon na magtatapos ang kuwento namin.

Nagkamali ako.

“Ma’am Isabella Reyes, hinihintay na po kayo ng aming reception team sa VIP arrival area.”

Dalawang beses inulit ang anunsiyo habang papalapag ang eroplano namin sa Ninoy Aquino International Airport.

Napalingon sa akin ang katabi kong si Mia Santos, ang assistant at matalik kong kaibigan.

Advertisement

Napahinto siya sa paglalagay ng lipstick.

“Bella, sigurado ka bang para lang sa paglilipat ng puntod ng papa mo ang pag-uwi natin?”

“Bakit?”

“Kasi parang presidente ang sasalubong sa iyo!”

Napangiti ako nang bahagya.

“Limang araw lang tayo rito, Mia.”

Binuksan ko ang schedule sa cellphone.

“Bukas, pupunta tayo sa memorial office. Sa hapon, titingnan ang bagong lote. Kinabukasan, sisimulan ang paglilipat. Pagkatapos, babalik na tayo sa Zurich.”

“Limang araw?” ulit niya.

Tumango ako.

“Hindi ba kulang iyon?”

“Sapat na.”

Advertisement

“Hindi ang puntod ang tinatanong ko.”

Lumapit siya sa tenga ko.

“Ang tinatanong ko, sapat ba ang limang araw para lumuhod sa harap mo ang lalaking nagpakasal sa ate mo?”

“Mia.”

“Ano?”

“Hindi ko siya naging boyfriend.”

“Ah, oo nga pala. Walong taon mo lang siyang hinabol nang walang label.”

Napapikit ako.

“Mas masakit pakinggan kapag ikaw ang nagsasabi.”

Tumawa siya.

Paglapag namin, dalawang opisyal mula sa tanggapan ng lokal na pamahalaan ang naghihintay sa dulo ng VIP passage.

“Dr. Reyes?”

Advertisement

“Opo.”

“Welcome home, Doctor. Personal pong ipinapaabot ng opisina ng alkalde ang kanilang pagbati. May sasakyan na pong naghihintay sa inyo.”

Halos malaglag ang panga ni Mia.

“Bella, ano bang ginawa mo sa Switzerland? Naging reyna ka ba roon?”

Hindi ako sumagot.

Sa loob ng tatlong taon, naging bahagi ako ng isang research team na nakabuo ng teknolohiyang ginagamit ngayon sa pagsusuri ng malulubhang sakit.

May nakatakda akong pagpupulong sa isang medical research institution sa Pilipinas.

Ngunit hindi iyon ang pangunahing dahilan ng pagbabalik ko.

Advertisement

Ang totoo, gusto ko lang mailipat si Papa sa isang lugar na mas tahimik.

Isang lugar na hindi na kailangang bisitahin sa pamamagitan ng pagdaan sa mga kalsadang puno ng alaala ni Adrian.

Paglabas namin sa VIP entrance, may itim na van na naghihintay.

Bago ako sumakay, may napansin akong pamilyar na lalaki sa kabilang bahagi ng airport.

Matangkad.

Nakasuot ng itim na coat.

Bahagyang nakayuko habang paulit-ulit na tumitingin sa ordinaryong arrival exit.

Si Adrian.

Tatlong taon kaming hindi nagkita.

IBINIGAY NG ASAWA KONG HENERAL ANG PINAGHIRAPAN KONG MILITARY PROJECT SA KABIT NIYA—PERO NABUKING KO ANG PEKENG PIRMA NIYA!

Sa Ikalimang Wedding Anniversary Namin, Hiniling ng Asawa Kong Maghiwalay Kami Para Pakasalan Niya ang Babaeng Ipinagkasundo sa Kapatid Niya!

Pagkagising Ko Matapos ang Aksidente, Walong Taon ang Nawala sa Alaala Ko—At Asawa Ko Pala ang Lalaking Akala Kong Nobyo ng Ate Ko!

Mas payat na siya ngayon.

Mas matalim ang kaniyang panga, at tila may bigat na hindi niya kayang alisin sa kaniyang mga balikat.

Naghihintay siya.

Sa akin.

Ngunit nasa maling labasan siya.

Napangiti ako nang mapait.

Tatlong taon na ang nakalipas, ganoon din ang nangyari.

Hinabol niya ako sa airport, ngunit sa ordinaryong departure area siya naghanap.

Samantalang dumaan ako sa hiwalay na entrance para sa business-class passengers.

Parang buong buhay namin.

Palagi siyang nahuhuli.

Palagi siyang nasa maling lugar.

Advertisement

At noong panahon na handa akong hintayin siya, hindi naman siya lumilingon.

“Bella!”

Tinapik ako ni Mia.

“Siya ba iyon?”

“Sumakay ka na.”

“Pero parang si—”

“Mia.”

“Okay! Tahimik na!”

Isinara ko ang pinto ng sasakyan.

Habang umaandar kami, napahawak ako sa bracelet na gawa sa dark wooden beads.

Regalo iyon ni Papa noong buhay pa siya.

Sa Geneva, noong halos sumuko na ako sa aking research, iyon lang ang lagi kong hawak.

Isang daan at apatnapu’t dalawang beses nabigo ang aming eksperimento.

Advertisement

Umatras ang unang investors.

Tatlong buwan akong nabuhay sa tinapay at instant noodles.

May mga gabing umiiyak ako sa laboratoryo habang iniisip kung tama bang iniwan ko ang lahat.

Ngunit tuwing hawak ko ang bracelet, naaalala ko ang sinabi ni Papa.

“Anak, huwag mong ubusin ang buhay mo sa paghihintay sa taong hindi ka kayang piliin.”

Kaya bumangon ako.

At sa ika-isang daan at apatnapu’t tatlong pagsubok, nagtagumpay kami.

Pagdating namin sa hotel sa Makati, may naghihintay nang malaking bouquet ng puting rosas.

Advertisement

Walang pangalan.

Isang maliit na card lamang.

“Welcome home, Bella. Tatlong taon kitang hinintay.”

Alam ko kung kanino galing.

“Patapon ko po ba?” tanong ng hotel staff.

“Oo, pakiusap.”

Ngunit bago pa niya makuha ang bulaklak, tumunog ang cellphone ko.

Isang hindi naka-save na numero.

Sinagot ko.

“Hello?”

Sa kabilang linya, narinig ko ang isang boses na matagal ko nang hindi naririnig.

“Bella…”

Si Adrian.

“Alam kong nakauwi ka na.”

Hindi ako nagsalita.

“Puwede ba tayong magkita? Kahit sampung minuto lang.”

Advertisement

“Wala tayong kailangang pag-usapan.”

“Pakiusap. May kailangan kang malaman tungkol sa kasal namin ni Camille.”

Napakunot ang noo ko.

“Hindi ko kailangang malaman ang tungkol sa inyong mag-asawa.”

Biglang tumahimik ang kabilang linya.

Pagkatapos, narinig ko ang isang pangungusap na nagpahinto sa paghinga ko.

“Bella… hindi kami kailanman naging tunay na mag-asawa.”

Bago ako makasagot, may kumatok sa pinto ng hotel room.

Binuksan iyon ni Mia.

At nakita ko ang isang babaeng nakatayo sa labas.

Maputla.

Namumugto ang mga mata.

Advertisement

Hawak ang isang makapal na brown envelope.

Si Camille.

Ang ate ko.

Nang makita niya ako, nanginginig ang kaniyang mga labi.

“Bella, kailangan nating mag-usap.”

Tumingin siya sa cellphone na hawak ko.

Pagkatapos ay sinabi niya ang mga salitang hindi ko kailanman inasahan.

“Huwag kang maniwala kay Adrian. Dahil noong araw ng kasal namin, may isang kasunduang pinirmahan siya… at pangalan mo ang nakasulat sa unang pahina.”

BAHAGI 2 — PARA SA WEBSITE

Hindi ko agad naibaba ang cellphone.

Sa kabilang linya, narinig kong tinatawag pa rin ni Adrian ang pangalan ko.

“Bella? Bella, nandiyan ka pa ba?”

Tumingin ako sa brown envelope na hawak ni Camille.

Pagkatapos ay mahinahon kong sinabi, “Narito si Ate. Kung may gusto kang ipaliwanag, sa kaniya mo na lang sabihin.”

Pinatay ko ang tawag.

Napatitig si Camille sa akin.

“Hindi mo ba gustong malaman kung bakit kami nagpakasal?”

“Tatlong taon na ang nakalipas, Ate. Hindi ko na kailangang malaman.”

“Pero kailangan mong makita ito.”

Inilapag niya ang envelope sa mesa.

Hindi ko ito ginalaw.

Si Mia naman ay tahimik na umatras sa kabilang bahagi ng silid.

“Bella,” mahinang sabi ni Camille, “alam kong kinamumuhian mo ako.”

Umiling ako.

“Hindi kita kinamumuhian.”

Nagliwanag nang bahagya ang mukha niya.

Ngunit ipinagpatuloy ko ang sinabi ko.

“Hindi ko lang alam kung paano ka muling pagkakatiwalaan.”

Parang sinampal siya.

Dahan-dahan siyang naupo.

“Alam mo bang noong araw ng kasal namin, ayaw nang tumuloy ni Adrian?”

Hindi ako sumagot.

“Bago ang ceremony, nalaman niyang aalis ka papuntang Switzerland. Sinubukan ka niyang tawagan. Paulit-ulit.”

“Nabasa ko ang mga mensahe niya.”

“Siyamnapu’t tatlo.”

Tumango ako.

“Bilang na bilang ko.”

Napayuko si Camille.

“Hindi mo ba naisip kung bakit ganoon karami?”

“Dahil natakot siyang mawala ang taong walong taon niyang nakasanayang naghihintay.”

Napatingin siya sa akin.

“Hindi ganoon kasimple.”

Binuksan niya ang envelope.

Sa loob ay may mga photocopy ng dokumento, ilang liham, at isang kasunduang may lagda nina Adrian at Camille.

Ang petsa ay eksaktong araw ng kanilang kasal.

Nakasulat sa unang pahina:

PRIVATE AGREEMENT REGARDING ISABELLA REYES

Napakunot ang noo ko.

“Ano ito?”

Huminga nang malalim si Camille.

“Noong panahong iyon, may malaking problemang pinansiyal ang pamilya Monteverde.”

Matagal nang magkasosyo sa negosyo ang pamilya namin at ang pamilya ni Adrian.

Pagkatapos pumanaw ni Papa, lumala ang mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng dalawang pamilya.

May mga lumang utang, obligasyon, at kontratang kailangang ayusin.

“Ang kasal namin ni Adrian,” patuloy ni Camille, “ay bahagi ng kasunduang ginawa ng mga pamilya natin.”

Napatitig ako sa kaniya.

“Business arrangement?”

Tumango siya.

“Pumayag ako dahil akala ko iyon ang pinakamabuting paraan para protektahan ang negosyo at mga empleyadong umaasa rito.”

“At si Adrian?”

“Pumayag din siya.”

Natawa ako nang walang saya.

“Kung ganoon, pareho ninyong pinili.”

“Bella, ang kasunduan tungkol sa iyo—”

“Bakit kailangang may kasunduan tungkol sa akin?”

Hindi siya agad nakasagot.

Kinuha ko ang dokumento.

May isang talatang nagsasabing hindi maaaring gamitin ng alinmang partido ang pangalan ko, ang aking mana mula kay Papa, o ang anumang karapatan ko sa negosyo bilang garantiya sa kanilang mga obligasyon.

May isa pang probisyong nagsasabing dapat manatiling pribado ang kasunduan hangga’t hindi natatapos ang pag-aayos ng mga pananagutan.

Bigla kong naunawaan kung bakit naroon ang pangalan ko.

Ayaw ni Adrian na madamay ako sa mga utang.

Ngunit mas lalo akong nalito.

“Kung gusto niya akong protektahan, bakit hindi niya sinabi sa akin?”

Napapikit si Camille.

“Dahil naniwala siyang mas mabuting kamuhian mo siya kaysa madamay ka sa gulo.”

Matagal akong natahimik.

Pagkatapos ay inilapag ko ang dokumento.

“Napakaganda naman ng dahilan.”

Napatingin siya sa akin.

“Bella…”

“Pero may isang problema, Ate.”

“Ano iyon?”

“Wala ni isa sa inyo ang nagtanong kung gusto kong protektahan sa ganoong paraan.”

Nang gabing iyon, hindi ako nakatulog.

Hindi dahil bumalik ang pagmamahal ko kay Adrian.

Kundi dahil sa unang pagkakataon, nakita ko kung gaano karaming desisyon tungkol sa buhay ko ang ginawa ng ibang tao nang hindi ako kinakausap.

Noong labingwalong taong gulang ako, naniwala akong kapag naging mas matalino ako, mapapansin niya ako.

Noong dalawampu, inisip kong kapag naging mas maganda at mas matagumpay ako, baka piliin niya ako.

Noong dalawampu’t dalawa, handa na akong tanggapin kahit isang maliit na pagkakataon.

Ngunit sa buong walong taon, hindi niya ako tinanong kung ano ang kailangan ko.

Palagi lang niyang sinasabi kung ano ang hindi puwede.

Kinabukasan, maaga kaming umalis ni Mia papuntang memorial office.

Nasa isang tahimik na bahagi ng Quezon City ang lumang himlayan ni Papa.

Pagdating namin, nakita kong may sariwang puting bulaklak sa kaniyang puntod.

Hindi ako ang nagdala.

Nakatayo si Adrian ilang hakbang ang layo.

Nang makita niya ako, agad siyang lumapit.

“Bella.”

Huminto ako.

“Bakit ka nandito?”

“Dumalaw ako kay Tito.”

“Alam mo bang darating ako?”

Tumango siya.

“Gusto ko sanang makausap ka.”

Tumingin ako sa kaniyang mukha.

Mas halata ang pagod niya sa liwanag ng umaga.

May maliliit na guhit sa gilid ng kaniyang mga mata.

Ang lalaking minsan kong inakalang pinakamagandang lalaki sa mundo ay mukha na ngayong isang taong matagal nang hindi nakakapagpahinga.

“May sampung minuto ka,” sabi ko.

Napatingin siya sa akin na tila hindi makapaniwala.

“Talaga?”

“Pagkatapos, kailangan kong asikasuhin ang mga dokumento ni Papa.”

Tumango siya.

Naglakad kami patungo sa isang bakanteng upuan sa ilalim ng puno.

Matagal siyang hindi nagsalita.

Hanggang sa siya mismo ang bumasag sa katahimikan.

“Nakita mo na ang kasunduan?”

“Oo.”

“Kung ganoon, alam mo nang hindi ko pinakasalan si Camille dahil mahal ko siya.”

“Alam ko.”

“Bella, noong araw na umalis ka, doon ko lang naintindihan…”

Huminto siya.

“Na mahal kita.”

Tatlong taon na ang nakalipas, marahil ay iiyak ako sa tuwa kapag narinig ko ang mga salitang iyon.

Ngayon, ang naramdaman ko lamang ay pagod.

“Adrian, kailan mo nalaman?”

“Noong wala ka na.”

“Bakit?”

Napahawak siya sa magkabilang kamay.

“Dahil noong naroon ka, akala ko palagi ka lang naroon.”

Hindi ako nagsalita.

“Kapag may magandang nangyayari sa akin, ikaw ang unang tumatawag. Kapag may problema ako, ikaw ang unang dumarating. Kahit ilang beses kitang tanggihan, kinabukasan, nakangiti ka pa rin.”

Huminga siya nang nanginginig.

“Hindi ko naisip na darating ang araw na titigil ka.”

Tiningnan ko siya nang matagal.

“Alam mo kung ano ang pinakamasakit sa sinabi mo?”

Umiling siya.

“Hindi mo ako minahal noong kailangan kong mahalin mo ako. Natakot ka lang noong nawala ang pagmamahal na lagi kong ibinibigay.”

“Hindi ganoon, Bella.”

“Kung hindi ganoon, bakit kailangan ko munang umalis para makita mo ang halaga ko?”

Wala siyang naisagot.

Ilang sandali kaming naupo sa katahimikan.

Pagkatapos ay nagsalita siyang muli.

“Hiwalay na kami ni Camille.”

Napalingon ako.

“Legal na?”

“Na-annul na ang kasal namin. Natapos ang proseso noong nakaraang taon.”

“Alam ba ni Ate na nandito ka?”

“Oo.”

“Bakit hindi mo sinabi sa akin noon?”

“Sinubukan kong makipag-ugnayan. Pero lahat ng numero ko, naka-block.”

Tumango ako.

“Tama. Ako ang nag-block.”

Napayuko siya.

“Deserve ko iyon.”

“Hindi ito tungkol sa kung ano ang deserve mo, Adrian. Kailangan ko lang ng kapayapaan.”

“Alam ko.”

Tumayo ako.

“Kung tapos ka na, kailangan ko nang bumalik.”

Bigla siyang tumayo rin.

“Bella, may pagkakataon pa ba?”

Napahinto ako.

Hindi ko agad siya nilingon.

Sa loob ng walong taon, iyon ang tanong na paulit-ulit kong gustong itanong sa kaniya.

May pagkakataon pa ba?

May pag-asa pa ba?

Puwede bang ako naman?

Ngayon, siya na ang nagtatanong.

At kakaiba ang pakiramdam na wala na akong kailangang patunayan.

“Adrian,” mahinahon kong sabi, “hindi ko alam kung ano ang mangyayari sa buhay natin sa hinaharap.”

Bahagyang lumiwanag ang kaniyang mukha.

Ngunit ipinagpatuloy ko.

“Ang alam ko lang, hindi ako bumalik para simulan ulit ang walong taon kong paghihintay.”

Pagkatapos ay iniwan ko siya roon.

Kinahapunan, nakipagpulong ako sa mga opisyal ng isang medical research center sa Manila.

Matagal na nilang gustong magtatag ng partnership sa aming laboratoryo sa Switzerland.

Ang teknolohiyang binuo namin ay nakatutulong sa mas maagang pagsusuri ng ilang seryosong kondisyon gamit ang pagsusuri sa biological samples.

Hindi pa ito perpekto.

Marami pang kailangang pag-aralan.

Ngunit may posibilidad itong makatulong sa mga pasyenteng hindi agad nakakapagpa-checkup dahil sa gastos at kakulangan ng kagamitan.

Iyon ang dahilan kung bakit interesado ang lokal na pamahalaan sa pagbisita ko.

Hindi dahil mayaman ako.

Hindi dahil kilala ang apelyido ko.

Kundi dahil sa trabahong pinaghirapan kong buuin mula sa isang maliit na laboratoryo sa Geneva.

Sa pagtatapos ng meeting, sinabi ng director:

“Dr. Reyes, malaking bagay po kung makapagtatatag tayo ng training program para sa mga batang Filipino researchers.”

Napangiti ako.

“Iyan din po ang gusto ko.”

Sa labas ng conference room, sinalubong ako ni Mia.

“Bella, nakita mo ba ang balita?”

Ipinakita niya ang cellphone.

May litrato ko sa isang business news page.

FILIPINA SCIENTIST RETURNS HOME FOR POTENTIAL MEDICAL RESEARCH PARTNERSHIP

Napatawa ako.

“Kaya pala ganoon ang airport reception.”

Ngunit may isa pang mensaheng ipinakita si Mia.

Mula kay Camille.

“Bella, puwede ba tayong magkita bago ka umalis? Hindi para kay Adrian. Para sa ating dalawa.”

Matagal kong tinitigan ang mensahe.

Pagkatapos ay sumagot ako.

“Bukas ng gabi.”

Nagkita kami sa isang maliit na restaurant sa Tagaytay.

Hindi kalayuan sa lugar kung saan sila ikinasal tatlong taon na ang nakalipas.

Pagkaupo ko, agad nagsalita si Camille.

“Hindi ko hihilinging patawarin mo ako.”

Tahimik akong nakinig.

“Alam kong nasaktan kita. Kahit sabihin kong hindi ko minahal si Adrian, hindi mababago na pinakasalan ko ang lalaking alam kong mahal mo.”

Napayuko siya.

“Noong una, inisip kong ginagawa ko ang tama para sa pamilya. Pero habang tumatagal, napagtanto kong ginamit ko ang salitang pamilya para hindi harapin ang sakit na idinulot ko sa iyo.”

Tumingin ako sa kaniya.

“Bakit hindi mo ako kinausap bago ang kasal?”

“Dahil natakot akong sabihin mong huwag kong ituloy.”

“Baka sinabi ko nga.”

Tumango siya.

“At iyon ang dahilan kung bakit mali ang ginawa ko.”

Tahimik kaming dalawa.

Pagkatapos ay inilabas niya ang isang maliit na kahon.

Sa loob ay isang lumang fountain pen.

Kilala ko iyon.

Regalo ni Adrian noong ikalabingwalong kaarawan ko.

Iniwan ko iyon sa bahay bago umalis.

“Nakita ko sa lumang kuwarto mo,” sabi ni Camille. “Akala ko gusto mo itong mabawi.”

Kinuha ko ang panulat.

Naalala ko ang araw na ibinigay iyon ni Adrian.

“Mag-aral kang mabuti,” sabi niya noon. “Huwag puro pag-ibig ang iniisip mo.”

Dati, masakit alalahanin iyon.

Ngayon, napangiti ako.

“Alam mo, Ate, tama naman siya sa isang bagay.”

“Ano iyon?”

“Dapat nga pala akong nag-focus sa pag-aaral.”

Pareho kaming natawa nang mahina.

Pagkatapos ay unti-unting tumulo ang luha ni Camille.

“Miss na miss kita, Bella.”

Naramdaman kong may kumirot sa dibdib ko.

“Miss din kita.”

Ngunit hindi ko siya niyakap agad.

May mga sugat na hindi gumagaling dahil lamang sa isang paghingi ng tawad.

At may mga relasyong kailangang muling buuin nang dahan-dahan.

“Puwede tayong magsimula sa pagiging magkapatid ulit,” sabi ko. “Pero kailangan natin ng panahon.”

Tumango siya habang umiiyak.

“Sapat na iyon.”

Dumating ang araw ng paglilipat ng puntod ni Papa.

Maaga akong pumunta sa memorial park.

Tahimik ang paligid.

May mahinang hangin, at ang sikat ng araw ay dumadaan sa mga dahon ng puno.

Habang inililipat ang mga labi ni Papa ayon sa mga kinakailangang proseso, nakatayo ako sa tabi ni Mia.

Hindi ko napigilang umiyak.

Tatlong taon akong naging abala sa pagtatrabaho.

Tatlong taon kong pinilit maging matatag.

Ngunit sa harap ng puntod ni Papa, muli akong naging batang babaeng gustong marinig ang boses niya.

“Pa,” bulong ko, “nakauwi na ako.”

Hinawakan ko ang bracelet sa aking pulso.

“Hindi ko na hinahabol si Adrian.”

Huminga ako nang malalim.

“Hindi ko na rin hinahabol ang kahit sinong ayaw akong piliin.”

Tumulo ang luha ko.

“Sa wakas, pinili ko na ang sarili ko.”

Niyakap ako ni Mia.

At sa unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon, naramdaman kong hindi ko kailangang maging malakas sa bawat segundo.

Sa ikalimang araw, nakahanda na ang aming flight pabalik sa Zurich.

Bago kami umalis ng hotel, may dumating na maliit na package.

Walang bulaklak.

Walang mamahaling regalo.

Isang liham lamang mula kay Adrian.

Binuksan ko iyon.

Bella,

Noong una, akala ko ang pagmamahal ay isang bagay na maaari kong ipagpaliban hanggang sa maging maayos ang lahat.

Akala ko kapag natapos ang problema ng pamilya, kapag wala nang obligasyon, kapag handa na ako, naroon ka pa rin.

Pero hindi pala tao ang oras na maaari kong utusan na maghintay.

Hindi ko hinihiling na bumalik ka.

Hindi ko rin hinihiling na patawarin mo ako ngayon.

Gusto ko lang malaman mong ipinagmamalaki kita.

Hindi dahil naging matagumpay kang scientist.

Kundi dahil nagawa mong maging masaya sa buhay na wala ako.

Patawad sa walong taon.

— Adrian

Matagal kong hawak ang liham.

Pagkatapos ay maingat ko itong tinupi.

“Anong gagawin mo diyan?” tanong ni Mia.

“Ilalagay ko sa bag.”

“Hindi mo itatapon?”

Umiling ako.

“Hindi lahat ng alaala kailangang itapon para makapagpatuloy.”

Ngumiti siya.

“At hindi mo rin siya babalikan?”

Tumingin ako sa labas ng bintana.

Maliwanag ang langit ng Maynila.

“Hindi.”

“Sigurado ka?”

“Oo.”

“Bakit?”

Dahan-dahan akong ngumiti.

“Dahil masaya na ako, Mia.”

Sa airport, wala nang naghihintay na lalaki sa maling labasan.

Wala nang siyamnapu’t tatlong mensahe.

Wala nang mga salitang kailangang hulaan.

Habang nakapila kami sa boarding gate, tumunog ang cellphone ko.

Isang email mula sa aming research team.

Naaprubahan ang panibagong pondo para sa susunod na yugto ng proyekto.

Kasama rin sa plano ang pagsasanay ng mga batang scientist mula sa Pilipinas.

Napangiti ako nang malawak.

“Ano iyon?” tanong ni Mia.

“May magandang balita.”

“Tungkol kay Adrian?”

Umiling ako.

“Tungkol sa kinabukasan.”

Tumawa siya.

“Mas gusto ko iyan.”

Nang magsimula ang boarding, tumayo ako at hinila ang maleta.

Minsan, inakala kong ang pinakamagandang mangyayari sa buhay ko ay ang marinig si Adrian na sabihing mahal niya ako.

Walong taon kong hinintay ang pangungusap na iyon.

At nang sa wakas ay sinabi niya, wala na akong naramdamang pananabik.

Hindi dahil naging bato ang puso ko.

Kundi dahil natutuhan kong may mas mahalagang bagay kaysa sa mahalin ng taong pinapangarap mo.

Ang mahalin ang sarili mong buhay.

Sa loob ng tatlong taon, nagawa kong buuin ang isang mundong hindi umiikot sa kaniya.

May trabaho akong minamahal.

May mga kaibigang nananatili.

May mga pangarap na hindi nangangailangan ng pahintulot ng ibang tao.

At may isang ama na, kahit wala na sa mundo, patuloy pa ring gumagabay sa akin sa pamamagitan ng mga salitang iniwan niya.

Bago pumasok sa eroplano, minsan pa akong lumingon sa malawak na bintana ng airport.

Tatlong taon na ang nakalipas, umalis ako sa Pilipinas na wasak ang puso.

Ngayon, aalis akong buo.

Hindi ko alam kung muli pa kaming magkikita ni Adrian.

Hindi ko rin alam kung sino ang mamahalin ko balang araw.

Ngunit isang bagay ang sigurado.

Hindi ko na kailangang magmakaawa para piliin.

Dahil ang taong tunay na nagmamahal ay hindi ka hahayaang gugulin ang walong taon sa paghihintay sa isang sagot na matagal na niyang alam.

At kung dumating man ang araw na may lalaking mag-aalok sa akin ng pagmamahal, hindi ko na itatanong kung sapat ba ako para sa kaniya.

Itatanong ko kung kaya ba niyang mahalin ang babaeng pinaghirapan kong maging.

Hinawakan ko ang bracelet ni Papa at tahimik na ngumiti.

Walong taon akong naghintay na piliin ni Adrian.

Tatlong taon akong natutong piliin ang sarili ko.

At sa huli, ang pangalawang pagpili pala ang magbibigay sa akin ng buhay na matagal ko nang hinahanap.

WAKAS.

Report