PART 2:
Nakatitig ako sa Deed of Absolute Sale na hawak ko.
Nakasaad sa papel na ibinebenta ko raw ang 500-square-meter na lupa sa Laguna kay Carlo sa halagang ₱100,000 lang, kahit ₱8,500,000 na ang tunay na halaga nito ngayon.
Wala pang pirma ang linya sa ibabaw ng pangalan ko.
Tumingin ako kay Grace na nakatayo pa rin sa may pintuan.
Grace, sinabi ba ng anak ko kung anong oras sila babalik bukas?
Opo, Sir Arturo. Babalik daw po sila ng 10 AM kasama ang 1 notary public para ipanotaryo agad ang mga papel pagkapirma ninyo.
Napailing ako.
Talagang planado na nila ang lahat bago pa nila ako iwan dito.
Salamat, Grace. Puwede bang makahingi ng pabor? Huwag mong sasabihin sa kanila na nabuksan ko na ang sobreng ito.
Tumango si Grace at ngumiti nang bahagya.
Makakaasa po kayo, Sir. Sa totoo lang, hindi rin maganda ang kutob ko sa asawa ng anak ninyo kanina.
Pagkaalis ni Grace, inilabas ko ang cellphone ko at kinuhanan ng malinaw na litrato ang bawat pahina ng 2 dokumento.
Kinuhanan ko rin ng litrato ang brown envelope na may nakasulat na pangalan ni Carlo sa labas.
Ipinadala ko ang lahat ng litrato sa personal lawyer at matalik kong kaibigan na si Attorney Ramon Reyes.
Makalipas ang 3 minuto, tumawag agad si Attorney Reyes.
Arturo, totoo ba itong mga ipinadala mo? Nasa Tagaytay ka raw?
Oo, Ramon. Iniwan nila ako rito kaninang hapon. Akala nila ulyanin na ako at pipirma na lang basta-basta.
Walang hiya ang batang iyan. Naghanda na sila ng Deed of Sale at SPA nang walang pahintulot mo.
Ramon, gusto kong ihanda mo ang lahat ng legal na papeles na pinag-usapan natin noong nakaraang buwan.
Sigurado ka na ba, Arturo? Kapag ginawa natin ito, wala nang babalikan si Carlo.
14 taon ko silang pinagbigyan, Ramon. Binigyan ko sila ng bahay, sinuportahan ko ang negosyo nila, at inalagaan ko ang mga apo ko. Pero itinapon nila ako na parang lumang gamit.
Naiintindihan ko. Pupunta ako diyan bukas ng 8 AM bago pa sila dumating. Dadalhin ko ang lahat ng titulo at ang bagong Last Will and Testament mo.
Salamat, Ramon. Pakidala na rin ang 2 testigo mula sa opisina mo.
Bandang 11:30 PM, nakarinig ako ng mahinang katok sa pinto ng kuwarto.
Pagbukas ko, nakita ko si Clara at ang asawa niyang si Miguel na hingal na hingal at pawisan mula sa 4 na oras na biyahe mula Pampanga.
Niyakap ako nang mahigpit ni Clara at umiyak sa balikat ko.
Pa, pasensiya na po kayo. Hindi ko alam na gagawin ito ni Kuya Carlo sa inyo.
Hinaplos ko ang likod ng anak ko.
Tahan na, anak. Maayos naman ako rito. Ang mahalaga ay nandito na kayo.
Lumapit si Miguel at nagmano sa akin.
Pa, handa na po ang sasakyan sa labas. Puwede na tayong umuwi sa Pampanga ngayon din kung gusto ninyo.
Umiling ako at tiningnan silang dalawa.
Hindi muna tayo aalis ngayong gabi, Miguel. May kailangan muna tayong tapusin bukas ng 10 AM.
Ipinakita ko sa kanila ang 2 dokumento na nasa loob ng brown envelope.
Nanlaki ang mga mata ni Clara habang binabasa ang Deed of Sale.
₱100,000 para sa lupa sa Laguna?! At uubusin nila ang laman ng bank account ninyo?!
Oo, Clara. Akala nila wala akong alam sa batas at wala akong kakampi.
Ano pong plano ninyo, Pa? tanong ni Miguel.
Bukas ng umaga, magche-check in kayo sa maliit na hotel malapit dito para makapagpahinga kayo. Babalik kayo rito ng eksaktong 9:45 AM kasama si Attorney Reyes.
Kinabukasan, 7:30 AM pa lang ay gising na ako at nakapagbihis na.
Eksaktong 8 AM nang dumating si Attorney Reyes kasama ang 2 staff niya.
Sa receiving area ng pasilidad, tahimik naming binasa at pinirmahan ang mga bagong dokumento.
Una, pinirmahan ko ang Deed of Donation para sa 500-square-meter na lupa sa Laguna na nagkakahalaga ng ₱8,500,000, at inilipat ko ito nang buo sa pangalan ni Clara Mendoza-Santos.
Pangalawa, pinirmahan ko ang paglilipat ng ownership ng 1 commercial building sa Batangas na kumikita ng ₱120,000 bawat buwan bilang upa, papunta rin sa pangalan ni Clara.
Pangatlo, inayos namin ang bagong bank arrangement kung saan ginawa kong co-owner si Clara sa account kong may lamang ₱14,200,000.
Pang-apat, pinirmahan ko ang bagong Last Will and Testament na nagsasaad na ang tanging makukuha ni Carlo mula sa akin ay ang ₱1,800,000 na ibinigay ko na sa kanya 14 taon na ang nakalipas bilang advance inheritance.
Kumpleto na ang lahat, Arturo, sabi ni Attorney Reyes habang tinatatakan ng dry seal ang bawat pahina.
Wala na bang puwedeng habulin si Carlo sa mga ari-arian ko?
Wala na. Malinaw sa batas na ang lahat ng ito ay naipon mo nang sarili mo at nasa tamang pag-iisip ka nang ipamigay mo ang mga ito habang buhay ka pa.
Pagkaalis ng 2 staff ni Attorney Reyes, dumating naman sina Clara at Miguel bandang 9:45 AM.
Pinapasok ko sila sa maliit na conference room sa tabi ng lobby para hindi sila agad makita nina Carlo.
Eksaktong 10:05 AM nang pumarada ang puting SUV sa harap ng pasilidad.
Bumaba si Carlo na may dalang 1 basket ng prutas.
Kasunod niya si Katrina na naka-designer bag at may kasamang 1 lalaking nakabarong na may dalang briefcase.
Pagpasok nila sa lobby, nakita nila akong nakaupo sa wheelchair na hiniram ko lang kay Mang Tomas para magmukha akong mahina.
Lumapit agad si Katrina na may malaking ngiti.
Good morning, Daddy! Kumusta po ang tulog ninyo? Dinalhan namin kayo ng mansanas at ubas.
Maayos naman, sagot ko nang mahina ang boses.
Lumapit si Carlo at umupo sa tabi ko.
Pa, isinama na namin si Attorney Gomez para maayos na natin ang mga papeles na iniwan ko kahapon. Kailangan kasi namin iyon para mabayaran agad ang monthly fee mo rito.
Magkano ba ang bayad dito sa isang buwan? tanong ko.
₱35,000, Pa. Mabigat din sa budget namin kaya mas mabuti kung sa account mo na lang kukunin, sagot ni Carlo.
Inilabas ni Katrina ang ballpen mula sa bag niya at kinuha ang brown envelope na nakapatong sa mesa sa harap ko.
Pirmahan na po natin ito, Daddy, para makaalis na rin si Attorney Gomez. Marami pa kasi siyang kliyente ngayong araw.
Tiningnan ko ang mga papel na inilatag niya sa harap ko.
Sigurado ka bang para sa bayad ko lang dito ang mga papeles na ito, Carlo?
Napaiwas ng tingin si Carlo at tumikhim.
Oo naman, Pa. Tiwala ka lang sa amin. Anak mo ako.
E bakit may nakasulat ditong ₱100,000 para sa lupa ko sa Laguna?
Natigilan si Katrina at nanlaki ang mga mata.
Napatingin si Carlo kay Katrina na parang nagtatanong kung bakit alam ko.
A-ano… Daddy, formalidad lang po iyan para ma-manage namin ang lupa habang nandito kayo, palusot ni Katrina na medyo nanginginig ang boses.
Formalidad na ibinebenta ko sa inyo ang lupang nagkakahalaga ng ₱8,500,000 sa halagang ₱100,000 lang?
Bumukas ang pinto ng conference room sa gilid ng lobby.
Lumabas si Attorney Ramon Reyes kasunod sina Clara at Miguel.
Namutla si Carlo nang makita ang kapatid niya at ang matagal ko nang abogado.
Clara? Anong ginagawa mo rito? Paano mo nalaman na nandito si Papa? gulat na tanong ni Carlo.
Lumapit si Clara at tumayo sa tabi ko.
Mabuti na lang at tumawag sa akin si Papa kagabi, Kuya. Kung hindi, baka naubos na ninyo ang lahat ng pinaghirapan niya nang hindi ko man lang nalalaman na itinapon na pala ninyo siya rito.
Humarap si Attorney Reyes sa lalaking kasama nina Carlo.
Attorney Gomez, ako si Attorney Ramon Reyes, ang legal counsel ni Ginoong Arturo Mendoza. Siguro naman ay alam mong labag sa batas ang pagpapapirma ng Deed of Sale sa isang nakatatanda nang walang buong paliwanag at sa presyong malinaw na panloloko.
Agad kinuha ng notary public ang briefcase niya at umatras.
Pasensiya na po, Attorney Reyes. Ang sabi po kasi sa akin ni Mrs. Katrina Mendoza ay napagkasunduan na nila ito ng tatay nila. Hindi na po ako makikialam dito.
Nagmamadaling lumabas ng pasilidad ang notary public at iniwan ang mag-asawa.
Hinarap ako ni Katrina na biglang nagbago ang tono ng boses.
Daddy, huwag po kayong makinig kay Clara! Gusto lang niyan makuha ang pera ninyo kaya biglang sumulpot dito! Kami po ang nag-alaga sa inyo ng 14 taon!
Tumayo ako mula sa wheelchair nang tuwid at malakas.
Nagulat sina Carlo at Katrina nang makitang hindi naman pala ako mahina.
14 taon ninyo akong pinatira sa bahay na ako ang nagbayad ng ₱1,800,000 na down payment, Katrina. At sa loob ng 3 buwan, ginawa ninyo akong parang bilanggo sa sarili kong kuwarto.
Tumingin ako nang diretso sa mga mata ni Carlo.
Carlo, noong iniwan mo ako rito kahapon, akala mo ba hindi ko nakitang nagtatawanan kayo ng asawa mo sa loob ng sasakyan?
Napayuko si Carlo at hindi nakapagsalita.
Akala mo rin ba hindi ko alam na balak ninyong ibenta ang lupa sa Laguna at kunin ang ₱14,200,000 na ipon ko sa bangko?
Nanlaki ang mga mata nina Carlo at Katrina nang marinig ang halaga ng pera ko.
₱14,200,000?! bulalas ni Katrina. May ganyan kayong kalaking pera, Daddy?!
Oo. At may 1 commercial building pa ako sa Batangas na kumikita ng ₱120,000 bawat buwan.
Biglang lumambot ang mukha ni Katrina at lumapit sa akin.
Daddy, pasensiya na po kayo sa mga nasabi ko kahapon. Nadala lang po ako ng pagod sa mga bata. Umuwi na po tayo sa Cavite. Aayusin namin ulit ang kuwarto ninyo at ipagluluto ko kayo ng paborito ninyo araw-araw!
Hinawakan din ni Carlo ang kamay ko.
Tama si Katrina, Pa. Nagkamali ako. Sumama ka na sa amin pauwi. Hindi na kita dadalhin dito kahit kailan.
Inalis ko nang marahan ang kamay ko mula sa pagkakahawak ni Carlo.
Huli na kayo, Carlo. Kaninang 8 AM, bago pa kayo dumating, natapos na namin ni Attorney Reyes ang paglilipat ng lahat ng ari-arian ko.
Napatigil ang mag-asawa.
Anong ibig mong sabihin, Pa? tanong ni Carlo na nanginginig ang boses.
Kinuha ni Attorney Reyes ang folder na hawak niya at ipinakita sa kanila ang kopya ng mga dokumento.
Ang lupa sa Laguna at ang commercial building sa Batangas ay legal nang nakapangalan kay Clara Mendoza-Santos sa pamamagitan ng Deed of Donation. Siya na rin ang co-owner ng ₱14,200,000 na bank account ng tatay ninyo.
Hindi puwede iyan! Ampon lang si Clara! Ako ang tunay na anak! sigaw ni Carlo.
Sa mata ng batas, Carlo, ang legal na inampon ay may pantay na karapatan sa tunay na anak, paliwanag ni Attorney Reyes. Bukod pa roon, sariling pera ng tatay mo ang mga ito kaya malaya siyang ibigay ito sa taong tunay na nagmamahal at nag-aalaga sa kanya habang buhay pa siya.
E ano ang matitira sa akin?! tanong ni Carlo habang nakatingin sa akin.
Ang ₱1,800,000 na ibinigay ko sa inyo 14 taon na ang nakalipas para sa bahay ninyo sa Cavite. Nakasulat na iyon sa bago kong Last Will and Testament bilang buong bahagi mo.
Napaupo si Katrina sa silya sa lobby at napahawak sa ulo niya.
Alam niyang baon na sila sa utang sa credit card at sasakyan dahil umasa silang makukuha nila ang pera ko ngayong araw.
Pa, maawa ka naman sa amin. May 2 apo ka na nag-aaral. Paano na ang mga gastusin namin? pagmamakaawa ni Carlo.
Malaki ka na, Carlo. 40 anyos ka na at may maayos na trabaho. Panahon na para matuto kang tumayo sa sarili mong paa nang hindi umaasa sa tatay mo.
Kinuha ni Miguel ang maleta ko mula sa kuwarto at inilagay sa sasakyan nila.
Lumapit ako kay Grace at nag-abot ng ₱20,000 mula sa pitaka ko.
Grace, ibigay mo ito sa admin para pandagdag sa pagkain at gamot ng mga matatanda rito, lalo na kay Mang Tomas.
Maraming salamat po, Sir Arturo. Mag-iingat po kayo, sagot ni Grace.
Bago kami lumabas ng pasilidad, humarap ako sa huling pagkakataon kina Carlo at Katrina na nakatayo pa rin sa gitna ng lobby.
Hindi ko kailangan ng marangyang bahay, Carlo. Ang kailangan ko lang ay respeto at pagmamahal ng pamilya. Ibinigay iyon sa akin ni Clara kahit wala siyang hinihinging kapalit, kaya sa kanya napunta ang lahat.
Sumakay na ako sa sasakyan nina Clara at Miguel patungong Pampanga.
Pagkalipas ng 6 na buwan, nakabili na kami ng 1 malaking bahay na may malawak na bakuran sa Pampanga kung saan malaya akong nakakapagtanim ng mga gulay at halaman.
Nagbukas na rin ng 2 bagong branch ng grocery store sina Clara at Miguel gamit ang kita mula sa commercial building.
Nabalitaan ko naman mula sa 1 kamag-anak na napilitang ibenta nina Carlo at Katrina ang puting SUV nila at lumipat sa mas maliit na apartment dahil hindi na nila nabayaran ang monthly amortization sa bangko.
Minsan, nagpadala ng mensahe si Carlo para humingi ng tawad at mangumusta.
Sinagot ko siya nang maikli at maayos, pero hindi na ako bumalik sa buhay nila.
Sa edad kong 76, natutunan kong ang tunay na yaman ng 1 magulang ay hindi nasusukat sa dami ng perang naipon niya, kundi sa kung sino ang mananatili sa tabi niya kapag wala na siyang maibibigay.
