PINALAYA NG MATANDA ANG NAIPIT NA AGILA SA KANYANG BUKID. KINAUMAGAHAN, BUMALIK ITO KASAMA ANG DOKUMENTONG NAGLILIGTAS SA KANYANG LUPA LABAN SA MAPANLINLANG NA PAMANGKIN! 

PINALAYA NG MATANDA ANG NAIPIT NA AGILA SA KANYANG BUKID. KINAUMAGAHAN, BUMALIK ITO KASAMA ANG DOKUMENTONG NAGLILIGTAS SA KANYANG LUPA LABAN SA MAPANLINLANG NA PAMANGKIN!

 

 

 

 

Lahat ng 10 trabahador ay sabay-sabay na napahinto at tumingala sa himpapawid.

Mula sa tuktok ng burol, lumitaw ang malaking lawin na pinalaya ni Mang Carding kaninang umaga.

Ngunit hindi ito nag-iisa.

Kasabay nitong lumilipad ang isa pang mas malaking pares, paikot-ikot sa ibabaw ng 2 truck.

Bumaba ang malakas na hangin mula sa pagaspas ng kanilang mga pakpak, dahilan upang mapahawak sa kanilang mga sumbrero ang mga tauhan.

Sa kuko ng unang lawin, may nakasabit na isang luma at makapal na plastic pouch na kulay berde.

Biglang bumulusok pababa ang ibon at marahang binitiwan ang plastic pouch sa mismong harapan ni Mang Carding bago muling pumailanlang paitaas at dumapo sa sanga ng kalapit na puno ng mangga.

Natahimik ang buong paligid.

Tiningnan ni Noel ang plastic pouch na may bahid ng tuyong putik.

“Ano iyan? Basura?” panunuya ng kinatawan ng kompanya. “Huwag ninyong pansinin ang mga ibon. Simulan ninyo nang itayo ang bakod!”

Hindi gumalaw ang mga trabahador dahil sa kaba sa nakatambad na 2 malalaking ibon sa sanga.

Yumuko si Mang Carding at pinulot ang plastik.

Agad niyang nakilala ang lalagyan.

Iyon ang lumang pouch na pag-aari ng kanyang asawang si Elena, na nawala may 7 taon na ang nakararaan nang minsang mag-survey ang munisipyo sa pinakatuktok ng burol malapit sa lumang kuweba kung saan namumugad ang mga ibon.

Binuksan ni Mang Carding ang zipper ng pouch.

Sa loob nito, may 1 lumang titulo ng lupa, 1 sertipikasyon mula sa Department of Environment and Natural Resources na may petsang 15 taon na ang nakalilipas, at 1 opisyal na kasulatan ng donasyon.

Nanginginig ang mga kamay ng matanda habang binabasa ang nilalaman ng unang pahina.

Nakasulat doon sa malalaking titik: “DEED OF ABSOLUTE DONATION AND ENVIRONMENTAL TRUST.”

Ang buong 4 na ektaryang burol at ang sapa ay legal na ipinagkaloob ng pamilya ng kanyang asawa sa pangalan lamang ni Carding Santos, na may mahigpit na kondisyong hindi ito kailanman maaaring ibenta, ipagpalit, o ipamana nang walang pahintulot ng pambansang ahensya para sa kalikasan.

Bukod pa rito, nakalakip ang 1 opisyal na mapa kung saan idineklara ang burol bilang Critical Habitat Zone dahil sa pugad ng protektadong lahi ng mga lawin.

Inilabas ni Mang Carding ang dokumento at ipinakita sa kinatawan ng minahan.

“Basahin mo ito,” mahinahong utos ng matanda.

Lumapit ang kinatawan at kinuha ang mga papel.

Habang binabasa nito ang bawat talata, unti-unting nawala ang ngiti sa kanyang labi.

“Noel, ano ito?” tanong ng kinatawan, bakas ang matinding galit sa boses.

“H-huwag kang maniwala diyan!” nauutal na sagot ni Noel. “Peke iyan! Ako ang may hawak ng pinakabagong tax declaration mula sa munisipyo!”

“Ang tax declaration ay hindi patunay ng pagmamay-ari kung may umiiral na orihinal na titulo,” mariing sagot ni Mang Carding. “At lalong walang kapangyarihan ang 3 konsehal o kahit ang mayor na magbenta ng lupang idineklara ng pambansang pamahalaan bilang protektadong tirahan ng mga ibon.”

Sa sandaling iyon, isang patrol car ng pulisya ang pumasok sa bakuran, kasunod ang 1 sasakyan mula sa panlalawigang tanggapan ng DENR.

Bumaba ang 2 pulis at 2 opisyal mula sa ahensya.

“Nakatanggap kami ng ulat tungkol sa ilegal na operasyon ng pagbabakod sa protektadong sapa,” pahayag ng pinuno ng mga imbestigador habang naglalakad palapit.

Namutla nang husto si Noel.

Inabot ni Mang Carding ang mga dokumento mula sa pouch sa opisyal ng DENR.

Sinuri ng opisyal ang selyo, ang control number, at ang lagda sa orihinal na sertipiko.

“Orihinal ang mga dokumentong ito,” kumpirmasyon ng opisyal matapos ang 3 minutong pagsusuri. “Nasa listahan ito ng pambansang proteksyon simula pa noong 2011. Sinumang magtangkang sumira o magbenta ng bahaging ito ay mananagot sa Republic Act 9147 o Wildlife Resources Conservation and Protection Act.”

Tumingin ang opisyal sa kinatawan ng minahan.

“May permit ba kayo mula sa pambansang tanggapan?”

Agad na umatras ang kinatawan ng kompanya.

“Wala kaming kinalaman sa panlolokong ito,” mabilis na depensa ng kinatawan habang itinuturo si Noel. “Ang lalaking ito ang lumapit sa amin sa opisina sa lungsod 2 buwan na ang nakalilipas. Sinabi niya na siya ang nag-iisang tagapagmana at kumpleto ang kanyang papeles. Nagbayad na kami ng paunang 1500000 pesos sa kanya!”

Lalong naging kapansin-pansin ang panginginig ng mga tuhod ni Noel.

“Noel, totoo ba ito?” tanong ni Mang Carding, diretsong nakatingin sa mga mata ng kanyang pamangkin.

Hindi makasagot ang binata.

Napayuko ito sa lupa habang unti-unting pumapatak ang pawis sa kanyang noo.

“Pinalaki kita na parang tunay kong anak,” patuloy ni Mang Carding, mababa ngunit mariin ang boses. “Ibinigay ko ang lahat para makatapos ka ng 4 na taon sa unibersidad. Ngunit ipinagpalit mo ang kapakanan ng 12 pamilya at ang alaala ng Tiya Elena mo para lamang sa pera.”

“Tiyo… patawarin mo ako…” pabulong na samo ni Noel. “Nalubog ako sa utang sa Maynila… 2000000 pesos ang kailangan kong bayaran sa mga negosyante doon…”

“Ang sarili mong pagkakamali ay hindi dapat maging dahilan para wasakin ang buhay ng iba,” sagot ng matanda.

Humarap ang opisyal ng pulisya kay Noel.

“Ginoong Noel, kailangan mong sumama sa amin sa presinto para sa mga reklamo ng estafa mula sa kompanya at pamemeke ng mga pampublikong dokumento ayon sa ulat ng DENR.”

Lumapit ang 2 pulis at pinalibutan si Noel.

Wala nang nagawa ang binata kundi sumunod habang iginagapos ang kanyang mga kamay ng plastik na panali upang dalhin sa sasakyan.

Tumingin ang kinatawan ng kompanya sa kanyang 10 trabahador.

“Iligpit ang lahat ng gamit! Iatras ang mga truck!” utos nito sa malakas na boses bago sumakay sa kanyang sariling sasakyan upang makaiwas sa higit pang pananagutan.

Sa loob lamang ng 15 minuto, nilisan ng mga sasakyan ang bakuran ni Mang Carding.

Naiwan ang 2 opisyal ng DENR upang kumpletuhin ang ulat.

“Magpapadala kami ng 4 na ranger bukas upang maglagay ng opisyal na babala laban sa sinumang papasok sa burol,” wika ng opisyal bago tuluyang nagpaalam kay Mang Carding.

Nang mag-alas-4 ng hapon, bumalik ang katahimikan sa paligid ng sakahan.

Umakyat muli si Mang Carding sa burol, bitbit ang lumang pouch at ang kanyang pamutol.

Sa tuktok malapit sa sapa, malinis at malamig ang agos ng tubig patungo sa mga bukirin sa ibaba.

Sa itaas ng lumang puno ng narra, naroon pa rin ang malaking ibon, payapang nagmamasid sa buong kabundukan.

Naupo si Mang Carding sa isang malaking bato sa tabi ng tubig.

Tumingala siya sa ibon at bahagyang tumango bilang pasasalamat.

Alam niyang ligtas na ang lupang ipinagkatiwala sa kanya, at patuloy na aagos ang tubig para sa susunod na mga henerasyon.