Limang taon kitang minahal, Miguel, tapos sa drawer mo ko lang nalaman na ikakasal ka na pala sa iba — at ako pa ang huling nakakaalam.

Bahagi 3
Akala ko tahimik na akong aalis, pero nang harapin ako ni Miguel at ng pamilya niya, doon ko lang nalaman ang buong katotohanan tungkol sa amin

Kinabukasan, nagising ako sa condo na mag-isa pa rin. Si Miguel, umalis nang maaga at hindi na nagpaalam. Nakatitig ako sa kisame nang ilang minuto, pinipilit na ayusin ang paghinga ko. Hindi ako umiyak. Parang ubos na ang luha ko noong gabing nakita ko ang guest list.

Nag-ayos ako at pumasok sa St. Gabriel para sa turnover. Sa HR, binigyan nila ako ng listahan ng mga dapat kong tapusin sa loob ng isang linggo. Mga pasyente, mga gamit sa OR, mga report. Tahimik kong tinanggap ang lahat. Gusto kong umalis nang maayos, hindi nang magulo. Ayokong sabihin ng kahit sino na umalis ako dahil nagtampo lang ako.

Sa hallway, nakasalubong ko si Miguel. Gusto niya akong kausapin, pero nagkunwari akong may kailangan sa OR. Hindi pa ako handa. Kailangan ko ng oras para mag-isip. At totoo lang, natatakot akong kapag nagsalita siya, maniwala na naman ako.

Noong hapon, nagpunta siya sa nurses’ station. Hindi na siya nagpaalam sa mga tao doon. Hinila niya ako sa isang bakanteng kwarto at doon siya nagsimulang magsalita. Sabi niya, tatlong buwan na raw napagdesisyunan ng pamilya niya ang engagement. Hindi raw niya agad nasabi sa akin dahil natatakot siyang mawala ako.

Doon ko lang naintindihan na hindi ito biglaan. Matagal na pala siyang may alam. Habang ako, nag-iipon ng ₱350,000 para sa kasal namin, siya naman, naghahanda na pala ng kasal sa iba. Habang ako, naghihintay na ipakilala niya ako sa pamilya niya, sila naman, naghahanda na pala ng pamilya niya para kay Sophia Lim.

Tinanong ko siya kung bakit pumayag siya. Sabi niya, napilitan daw siya. Ang pamilya Torres, matagal nang gustong manatili ang impluwensya nila sa St. Gabriel. Magre-retire na si Director Lim. Kung magiging asawa ni Miguel si Sophia, mas madali raw para kay Miguel na maging susunod na pinagkakatiwalaan ng ospital. Pamilya at ospital, iyon daw ang dahilan.

Nakinig ako at naramdaman kong parang may bumabagsak sa loob ko. Hindi lang pala pag-ibig ang pinag-uusapan dito. Posisyon din. Pangalan din. At ako, sa mga mata nila, wala akong maibibigay sa mga iyon. Kahit na ang totoo, mas higit pa ang kaya kong ibigay kaysa kay Sophia, hindi ko iyon sinabi. Hindi pa iyon ang oras.

Sabi ni Miguel, hindi raw niya mahal si Sophia. Ako raw ang mahal niya. Ang engagement daw, para lang sa pamilya. Pagkatapos daw ng engagement, mag-uusap daw sila at hahanap ng paraan. Gusto niya raw na maghintay ako. Gusto niya raw na manatili ako sa Cebu kahit ikasal na siya.

Doon ako natawa nang mahina, pero hindi dahil natatawa ako. Dahil hindi ako makapaniwala. Gusto niyang manatili ako bilang tago niyang girlfriend, habang si Sophia ang asawa niya sa papel. Gusto niyang ako ang maghintay, ako ang magtiis, ako ang magpakaunawa. Limang taon na akong naghintay. At ngayon, gusto pa niya ng dagdag na paghihintay na walang katapusan.

Sinabi ko sa kanya na hindi ko kayang gawin iyon. Hindi ako galit na sumisigaw. Kalmado ako, pero nanginginig ang kamay ko. Sinabi ko na kung mahal niya ako, bakit hindi niya ako pinaglaban kahit minsan lang. Bakit sa ika-siyamnapu’t siyam na beses na hindi siya umuwi, ni minsan hindi niya naisip na ako ang umuuwi niyang pamilya.

Hindi siya nakasagot agad. Yumuko siya at sinabi niyang natatakot daw siya sa Mama niya. Natatakot daw siya na mawala ang suporta ng pamilya niya. At doon ko naintindihan ang pinakamalaking pagkakaiba namin. Ako, handa akong iwan ang lahat para sa kanya. Siya, hindi niya kayang iwan kahit ang takot niya para sa akin.

Kinagabihan, pag-uwi ko sa condo, nagsimula akong mag-ayos nang seryoso. Binuksan ko ang drawer at nakita ko ang maliliit na regalo niya sa akin sa loob ng limang taon. Isang kwintas na binigay niya noong unang anniversary namin. Isang maliit na teddy bear mula sa Cebu. Mga litrato namin sa BGC at sa Cebu. Lahat sila, parang biglang naging mabigat.

Hindi ko itinapon ang mga iyon. Inilagay ko sila sa isang kahon at isinara. Hindi dahil gusto ko silang kalimutan agad. Kundi dahil kailangan ko ng espasyo para makahinga. Ang mga alaala, hindi kailangang itapon. Pero hindi rin kailangang nakakalat sa harap ko habang sinusubukan kong maging matatag.

Pagkatapos, binuksan ko ang passbook ko. Nandoon pa rin ang ₱350,000 na naipon ko. Pinaghirapan ko iyon sa bawat overtime, sa bawat puyat sa OR. Dati, para sa kasal namin iyon. Ngayon, para na iyon sa sarili ko. Para sa pamasahe ko, sa paglipat ko, at sa bagong simula ko. Hindi ko iyon ibibigay kay Miguel. Hindi ko rin hahayaang maging dahilan iyon para manatili ako.

Tumawag ako kina Papa at Mama. Sa pagkakataong ito, sinabi ko ang buong totoo. Sinabi ko na may engagement si Miguel kay Sophia Lim. Sinabi ko na nakita ko ang guest list sa opisina niya. Sinabi ko na limang taon akong naghintay, at sa huli, iba ang pinili niya.

Natahimik si Papa. Narinig ko ang paghinga niya na bumibigat. Sabi niya, kung gusto ko raw, pupunta siya sa Cebu at kakausapin ang pamilya Torres. Sabi niya, hindi raw pwedeng ganoon-ganoon lang ang anak niya. Pero pinigilan ko siya. Sinabi ko na gusto kong ako ang humarap. Gusto kong ako ang magdesisyon. Hindi dahil ayokong ipagtanggol niya ako. Kundi dahil kailangan kong patunayan sa sarili ko na kaya kong tapusin ito nang ako lang.

Iyon ang maliit pero mahalagang desisyon na ginawa ko noong gabing iyon. Hindi ako magtatago. Hindi ako magpapadala sa galit. Sasabihin ko ang totoo sa pamilya ko, pero ako pa rin ang mag-aayos ng pag-alis ko. Hindi ko hahayaang ang Reyes ang mag-ayos ng gulo na ginawa ni Miguel. Ako ang gagawa.

Kinabukasan, nagdesisyon din akong umalis na sa condo namin. Hindi ko na kayang matulog sa kama na may alaala ng ika-siyamnapu’t siyam na gabing wala siya. Naghanap ako ng maliit na studio malapit sa ospital para sa natitirang mga araw ko. Maliit lang, pero akin lang. Ako ang magbabayad. Hindi ako manghihingi kay Miguel.

Nagbayad ako ng penalty na katumbas ng isang buwang upa, ₱28,000, para makalabas agad sa kontrata namin. Masakit sa bulsa, pero mas masakit kung mananatili ako sa lugar na araw-araw akong naghihintay sa taong hindi na uuwi. Pagkaalis ko, iniwan ko ang susi sa mesa at nag-iwan ng maikling note: “Aalis na ako. Salamat sa limang taon.” Walang galit. Walang sumpa. Iyon lang.

Sa ospital, patuloy ang turnover ko. May mga kasamahan akong nagtatanong kung totoo bang aalis ako. May iba na nagsasabing sayang daw, dahil malapit na raw akong ma-promote. May iba na bumulong na baka raw nag-away lang kami ni Miguel. Hindi ako sumagot nang detalyado. Ngumiti lang ako at sinabi kong may kailangan akong asikasuhin sa Makati. Sapat na iyon.

Isang hapon, nakasalubong ko si Sophia Lim sa hallway. Maayos ang suot niya, maayos ang buhok niya. Ngumiti siya at nagtanong tungkol sa isang pasyente. Sumagot ako nang propesyonal. Pero habang nagsasalita siya, napansin kong may suot siyang singsing. Hindi malaki, pero halata. Iyon ang engagement ring.

Hindi ako nagpakita ng kahit ano. Pero sa loob ko, parang may pumipiga. Hindi ako naiinggit sa singsing. Nalulungkot ako dahil ang singsing na iyon, iyon ang hindi ko nakuha sa loob ng limang taon. At ngayon, suot na ito ng ibang babae, na ilang buwan pa lang kilala si Miguel sa paraang pormal.

Hindi ko planong kausapin si Sophia. Pero siya ang lumapit sa akin sa pantry. Tinanong niya kung ako raw ba si Grace, ang nurse na matagal nang kasama ni Miguel sa Surgery. Sabi niya, nabanggit daw ako ni Miguel minsan. Parang nagulat ako. Nabanggit pala ako, pero bilang kasamahan lang, hindi bilang girlfriend.

Sinabi niya na akala niya, single si Miguel. Ang sabi raw ng pamilya niya, pumayag si Miguel sa engagement nang kusa. Ang sabi raw ng pamilya Torres, matagal nang tapos ang kahit anong relasyon ni Miguel bago pa siya dumating. Doon ko naintindihan na hindi lang ako ang niloko. Pati si Sophia, may hindi rin sinabi sa kanya.

Hindi ako nagsalita ng masama tungkol kay Miguel kay Sophia. Sinabi ko lang na limang taon kaming magkasama. At nakita ko kung paano nagbago ang mukha niya. Namutla siya. Nabitawan niya ang baso niya. Humingi siya ng pasensya at biglang umalis. Hindi ako natuwa sa sakit niya. Naawa ako. Pareho kaming ginamit ng mga desisyon ng pamilya nila.

Noong gabing iyon, pumunta si Miguel sa bago kong studio. Hindi ko siya pinapasok agad. Nakatayo siya sa labas ng pinto at nagsasalita. Sabi niya, kakausapin daw niya ang pamilya niya. Sabi niya, kakanselahin daw niya ang engagement. Sabi niya, ako lang ang mahal niya at hindi niya kayang mawala ako.

Pinakinggan ko siya hanggang matapos. Pero sa loob ko, malinaw na ang lahat. Kung kaya niyang kanselahin ngayon, bakit hindi niya kinansela noong una pa lang niyang nalaman? Bakit kailangan pa niyang hintayin na makita ko ang listahan at mag-resign ako bago siya kumilos? Ang pagmamahal na kailangan pang itulak ng pag-alis, hindi na pagmamahal na mapagkakatiwalaan.

Sinabi ko sa kanya na hindi ko na kailangan ng pangako niya ngayon. Kailangan ko ng respeto. At ang respeto, hindi hinihingi sa huling minuto. Binibigay iyon araw-araw. Sa limang taon, araw-araw akong naghintay ng respeto na iyon sa anyo ng pagpapakilala niya sa pamilya niya. At araw-araw, hindi niya iyon binigay.

Umalis siya na umiiyak. Hindi ko siya pinigilan. Hindi dahil hindi ako nasasaktan. Nasasaktan ako nang sobra. Pero alam ko na kung hahabulin ko siya ngayon, babalik lang kami sa parehong siklo. Maghihintay ako. Magpapaliwanag siya. Maniniwala ako. At pagkatapos, may ika-isang daang gabi na naman na hindi siya uuwi.

Pagkaalis niya, umupo ako sa sahig ng studio ko. Hawak ko ang selyo ng Reyes. Maliit lang ito, pero mabigat. Limang taon ko itong itinago sa drawer ko sa Cebu, hindi ginamit. Ngayon, hawak ko ito at naalala ko kung sino ako. Hindi ako ang probinsyana na walang maibibigay. Ako si Grace Reyes. At kahit wala ang pangalan ng Reyes, ako pa rin si Grace na nagtrabaho nang maayos sa OR sa loob ng limang taon.

Noong huling gabi ng linggong iyon bago ako umalis, tumawag ulit si Mama. Tinanong niya kung sigurado na ba ako. Sinabi ko na oo. Sinabi niya na handa na ang kwarto ko sa Makati. Sinabi niya na hindi nila ako pipilitin na agad-agad maging tagapagmana. Pwede raw akong magpahinga muna. Napangiti ako. Sa unang pagkakataon sa loob ng maraming araw, naramdaman kong may lugar pa rin na pwede akong umuwi nang hindi kailangang magpanggap.

Bago ako matulog, nagdesisyon ako na sa huling araw ko sa St. Gabriel, haharapin ko ang lahat nang maayos. Hindi ako magtatago. Tatapusin ko ang turnover ko, magpapaalam ako sa mga kasamahan kong totoo sa akin, at kung kailangan, haharapin ko si Miguel at ang pamilya niya sa huling pagkakataon. Hindi para magmakaawa. Kundi para sabihin na tapos na ako, at hindi na ako babalik sa dati.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖

Bahagi 4
Sa huling pitong araw ko sa Cebu, humarap ako kay Miguel at sa pamilya niya para bawiin ang dangal ko at piliin ang sarili kong kinabukasan

Sa huling araw ko sa St. Gabriel, maaga akong pumasok. Gusto kong tapusin ang lahat nang malinis. Inayos ko ang huling mga report, ibinalik ko ang mga gamit sa OR, at nagpaalam ako sa mga kasamahan kong naging totoo sa akin sa loob ng limang taon. May isang nurse na niyakap ako at sinabing mamimiss niya ako. May isa na tahimik lang na nag-abot ng maliit na rosaryo at sinabing mag-ingat ako sa Makati. Hindi ako umiyak. Ngumiti ako at nagpasalamat. Gusto kong ang huling alaala ko sa ospital, hindi galit, kundi pasasalamat sa mga taong naging mabuti sa akin.

Pagkatapos ng shift, tinawag ako sa conference room. Nandoon si Miguel, ang Mama niya, si Director Lim, at si Sophia. Hindi ako nagulat. Alam kong darating ang pag-uusap na ito. Umupo ako sa tapat nila, tuwid ang likod, kalmado ang boses. Hindi ako ang babaeng magtatago sa sulok. Ako ang babaeng nagtrabaho dito sa loob ng limang taon.

Nauna ang Mama ni Miguel. Maayos ang pananalita niya, pero malamig. Sinabi niya na naiintindihan daw niya na nasaktan ako. Pero ang pamilya Torres daw, may responsibilidad sa ospital at sa pangalan nila. Si Sophia daw ang mas bagay kay Miguel. Si Sophia daw ang makakatulong sa kinabukasan ng pamilya nila. At ako raw, sana raw maintindihan ko na hindi lahat ng relasyon, nauuwi sa kasal.

Pinakinggan ko siya nang hindi sumasabat. Hindi ako nakipagtalo. Pagkatapos niya, nagsalita si Director Lim. Sinabi niya na sana raw, umalis ako nang tahimik. Sana raw, huwag na akong gumawa ng gulo bago ang engagement. Bibigyan daw nila ako ng magandang recommendation letter. At kung gusto ko raw, tutulungan nila akong makahanap ng trabaho sa ibang ospital. Parang binibili ang katahimikan ko.

Doon ako tumingin kay Miguel. Nakaupo siya sa tabi ng Mama niya, nakayuko. Hindi siya tumitingin sa akin. Siya ang lalaking nangako na ako lang ang mamahalin niya. Siya ang lalaking limang taon kong pinagkatiwalaan. Ngayon, sa harap ng pamilya niya, hindi man lang niya ako maipagtanggol. Hindi man lang niya masabi na limang taon kaming magkasama at hindi ako basta-bastang staff lang.

Sinabi ko nang mahinahon, “Gusto ko lang linawin. Hindi ako humihingi ng kahit ano sa inyo. Hindi ako humihingi ng pera. Hindi ako humihingi ng trabaho. Ang gusto ko lang, umalis nang may respeto.”

Sumagot ang Mama ni Miguel, “Grace, hindi mo kasi naiintindihan. Galing ka sa maliit na bayan sa Leyte. Walang pamilya, walang pangalan. Paano mo matutulungan si Miguel? Si Sophia, anak ng director. May pinag-aralan, may pamilya, may maibibigay.”

Doon ako napangiti nang bahagya. Hindi mapait. Parang ngiti ng taong sa wakas ay naintindihan na ang lahat. Sabi ko, “Alam ko po kung ano ang tingin ninyo sa akin sa loob ng limang taon. Probinsyana. Walang maibibigay. Walang karapatang pumasok sa pinto ng Torres.”

Tiningnan ko si Miguel at sinabi ko, “Miguel, limang taon kang kasama ang isang babae na akala mo walang pamilya. Limang taon kang natulog sa tabi ng isang babae na akala mo walang maibibigay. Pero ni minsan, hindi mo ako tinanong kung sino talaga ako.”

Kinuha ko mula sa bag ko ang selyo ng Reyes. Inilagay ko ito sa mesa nang maingat. Maliit lang ito, pero nang makita ito ng Mama ni Miguel, biglang nagbago ang mukha niya. Alam niya kung ano iyon. Sa mundo ng mga pamilyang tulad nila, kilala ang selyo ng Reyes sa Makati.

Sinabi ko, “Ako si Grace Reyes. Nag-iisang anak ng pamilya Reyes sa Makati. Nag-iisang tagapagmana ng Reyes Holdings. Limang taon akong umalis sa Makati para patunayan sa sarili ko na kaya kong mabuhay nang walang pangalan ng pamilya ko. At limang taon akong nagtrabaho dito bilang nurse, hindi dahil kailangan ko ng pera, kundi dahil gusto kong maging ako.”

Natahimik ang buong conference room. Si Miguel, biglang tumingala. Nanlaki ang mata niya. Parang hindi siya makapaniwala. Sabi niya, “Grace, bakit hindi mo sinabi? Kung sinabi mo, hindi sana nangyari ito. Kung sinabi mo, ipinaglaban sana kita.”

Tiningnan ko siya nang diretso at sinabi ko, “Iyon nga ang punto, Miguel. Kung sinabi ko, ipaglalaban mo ako dahil sa Reyes. Hindi dahil sa akin. Gusto kong mahalin mo si Grace, hindi ang apelyido ko. At sa limang taon, pinatunayan mo na kapag akala mo wala akong apelyido, hindi mo ako kayang ipaglaban.”

Doon nagsalita si Sophia. Tahimik siya kanina, pero ngayon, nanginginig ang boses niya. Sabi niya, “Miguel, totoo ba ang lahat ng ito? Akala ko single ka. Akala ko pumayag ka sa engagement dahil gusto mo. Hindi mo sinabi na may limang taon kang girlfriend. Hindi mo sinabi na habang naghahanda tayo ng engagement, may babaeng naghihintay sa’yo sa condo.”

Hindi nakasagot si Miguel. Sinubukan niyang hawakan ang kamay ni Sophia, pero iniwas ni Sophia ang kamay niya. Sabi ni Sophia, “Hindi ko kailangan ng kasal na nagsimula sa kasinungalingan. Hindi ko rin kailangan ng asawang hindi marunong manindigan. Pasensya na, pero hindi ko kayang pakasalan ang isang lalaking kaya akong itago, at kaya ring itago ang girlfriend niya sa akin.”

Naramdaman kong parang may bumagsak na pader sa loob ng kwarto. Hindi ako natuwa na nasaktan si Sophia. Naawa ako sa kanya. Pareho kaming ginamit ng mga plano ng pamilya nila. Ang pinagkaiba lang, ako, kaya kong umalis. Siya, kailangan niyang harapin ang pamilya niya at sabihing ayaw niya sa kasal na ito.

Tumayo si Director Lim at sinubukang ayusin ang sitwasyon. Sabi niya, baka raw nagkamali lang si Miguel. Baka raw nadala lang siya ng pressure. Sabi niya, pag-usapan daw namin nang pribado. Pero umiling si Sophia. Sabi niya, “Pa, hindi na ito tungkol sa pressure. Tungkol ito sa tiwala. At nawala na ang tiwala ko.”

Bumaling sa akin ang Mama ni Miguel. Biglang nagbago ang tono niya. Naging malambot, parang nag-aalala. Sabi niya, “Grace, kung ikaw pala ang Reyes, bakit hindi mo agad sinabi? Pwede pa naman nating ayusin ito. Ang pamilya Reyes at pamilya Torres, bagay na bagay. Si Miguel at ikaw, pwede pa rin.”

Doon ko naramdaman ang pinakamalaking linaw sa buong buhay ko. Limang taon akong hindi sapat dahil akala nila probinsyana ako. Ngayon, bigla akong naging sapat dahil Reyes ako. Hindi ako ang nagbago. Ang tingin lang nila sa akin ang nagbago. At hindi ko kailangan ng pagmamahal na nakabase sa apelyido.

Sinabi ko, “Hindi po. Hindi na pwedeng ayusin. Hindi dahil galit ako. Kundi dahil tapos na. Ang pagmamahal na kailangan pang baguhin ang tingin ninyo sa apelyido ko bago ako mahalin, hindi ko na kailangan.”

Tumayo ako at kinuha ko ang selyo ko. Sinabi ko na ang resignation ko, naka-file na. Ang turnover ko, tapos na. Ang mga gamit ko sa condo, nakuha ko na. Ang ₱350,000 na naipon ko, nasa akin pa rin. Hindi ako nanghingi ng kahit ano mula kay Miguel. Hindi ako humingi ng kahit ano mula sa pamilya ninyo. Aalis ako nang malinis, at hindi ako babalik para sirain ang engagement ninyo. Si Sophia na ang nagdesisyon para sa sarili niya.

Sinubukan ni Miguel na pigilan ako sa hallway. Hinawakan niya ang braso ko at sinabi niyang patawarin ko raw siya. Sinabi niyang mahal niya ako. Sinabi niyang magbabago na siya. Sinabi niyang kakanselahin niya ang lahat at sasama siya sa Makati.

Tiningnan ko siya at mahinahon kong sinabi, “Miguel, hindi mo kailangang sumama sa Makati. Kailangan mong matutong manindigan sa Cebu, nang wala ako. Limang taon kang hindi nakauwi ng siyamnapu’t siyam na beses. At sa bawat beses na iyon, pinili mong huwag sabihin ang totoo. Ngayon, ako naman ang pipili. At ang pinili ko, ang sarili ko.”

Binitawan niya ang braso ko. Hindi ko siya hinintay na sumagot pa. Naglakad ako palayo, at sa bawat hakbang, parang gumagaan ang dibdib ko. Hindi dahil hindi ako nasasaktan. Nasasaktan pa rin ako. Pero gumagaan dahil sa wakas, hindi na ako naghihintay.

Paglabas ko ng ospital, nag-taxi ako papunta sa airport. Sa biyahe, tiningnan ko ang cellphone ko. Walang message mula kay Miguel. Sa unang pagkakataon, hindi ko na ito hinihintay. Binura ko ang numero niya? Hindi. Iniwan ko lang. Hindi ko kailangan ng galit para makalimot. Kailangan ko lang ng distansya para gumaling.

Pagdating ko sa Makati, sinalubong ako nina Papa at Mama sa airport. Si Mama, niyakap ako nang mahigpit at hindi binitawan agad. Si Papa, tahimik lang na kinuha ang bag ko at sinabi, “Welcome home, anak.” Sa sandaling iyon, naramdaman ko na ang limang taon kong paglayo, hindi pala nagbago ang pagmamahal nila. Hindi nila ako tinanong agad tungkol kay Miguel. Hinayaan nila akong magpahinga.

Sa bahay, maayos ang kwarto ko. Tulad ng sabi ni Papa, pinadala ni Mama ang tao para linisin ito ilang araw bago ako umuwi. Sa mesa ko, nandoon pa rin ang mga libro ko noong bata ako. Sa drawer, nandoon pa rin ang mga sulat ko. Parang hindi ako umalis. Parang naghintay lang ang bahay na ito na bumalik ako.

Kinabukasan, kinausap ako ni Papa tungkol sa Reyes Holdings. Hindi niya ako pinilit. Sinabi niya, “Grace, hindi mo kailangang maging tagapagmana agad. Pwede kang magpahinga. Pwede kang mag-isip. Ang sa amin lang ng Mama mo, nandito kami.” Napangiti ako. Sa unang pagkakataon, ang pagiging tagapagmana, hindi na parang kulungan. Parang pagpipilian na pwede kong piliin sa sarili kong oras.

Pagkalipas ng isang linggo, nagdesisyon ako. Tatanggapin ko ang selyo ng Reyes, pero sa sarili kong paraan. Hindi ako magiging tagapagmana na nakaupo lang sa opisina sa Makati. Gagamitin ko ang karanasan ko bilang nurse sa Cebu para ayusin ang medical foundation ng Reyes. Tutulungan namin ang mga ospital sa probinsya, lalo na sa Leyte at sa Cebu, na kulang sa gamit at sa nurse. Gusto kong ang limang taon ko sa Cebu, hindi maging sayang. Gusto kong maging tulay ito para makatulong sa iba.

Sinabi ko kay Papa na gusto kong magsimula sa maliit. Gusto kong bumisita sa mga ospital, makausap ang mga nurse, at alamin kung ano talaga ang kailangan nila. Hindi ako magpapanggap na alam ko ang lahat dahil Reyes ako. Alam ko ang pakiramdam ng pagiging nurse na puyat, pagod, at minsan ay hindi napapansin. At iyon ang dadalhin ko sa bago kong trabaho.

Isang hapon, habang nagkakape ako sa balcony ng bahay namin sa Makati, tumawag si Mama. Tinanong niya kung okay na ba ako. Sinabi ko na oo. Hindi ako nagsinungaling. May mga gabi pa rin na naaalala ko si Miguel. May mga umaga pa rin na pag gising ko, hinahanap ng katawan ko ang kalahati ng kama na dati ay malamig na. Pero hindi na ako naghihintay ng tawag niya. Hindi na ako nagche-check ng cellphone ko tuwing magigising ako sa madaling araw.

Natutunan ko na ang pagmamahal, hindi nasusukat sa kung gaano katagal kang naghintay. Nasusukat ito sa kung paano ka pinaglaban kahit walang nakatingin. At sa limang taon, natutunan ko rin na ang pagmamahal sa sarili, hindi kasalanan. Hindi ito pagiging makasarili. Ito ay pagkilala na may halaga ka, kahit walang apelyido, kahit walang yaman.

Minsan, may mga dating kasamahan ako sa Cebu na nagme-message. Sinasabi nila na kumalat na raw ang balita na hindi natuloy ang engagement nina Miguel at Sophia. Sinasabi nila na si Sophia, umalis daw ng Cebu para mag-aral ulit sa Manila. Si Miguel daw, tahimik na lang sa ospital, at hindi na kasing yabang ng dati. Hindi ako natuwa sa balita. Hindi ako nalungkot din. Parang kwento na lang ng ibang tao na minsan kong kilala.

Ang natutunan ko, ang pagtatapos ng isang relasyon, hindi kailangang may manalo at may matalo. Minsan, ang pagtatapos, iyon mismo ang panalo. Ang panalo na sa wakas, pinili mo ang sarili mo nang hindi mo kailangang sirain ang ibang tao.

Sa huling gabi ng buwan na iyon, umupo ako sa tabi nina Papa at Mama sa sala. Nagkukwentuhan kami tungkol sa mga simpleng bagay. Tungkol sa pagkain, tungkol sa mga kapitbahay, tungkol sa mga plano sa foundation. Si Mama, tumatawa. Si Papa, nakikinig. At ako, sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon, naramdaman kong hindi ko na kailangang magpanggap na ibang tao para mahalin.

Hindi ko alam kung ano ang mangyayari bukas. Hindi ko alam kung magmamahal pa ba ako ulit, at kung kailan. Pero alam ko na sa susunod na magmahal ako, hindi ko na itatago kung sino ako. Hindi ko na kailangang pumili sa pagitan ng pagiging Grace at pagiging Reyes. Dahil ako, pareho sila. At ang lalaking mamahalin ako, mamahalin niya ang buong ako, hindi lang ang kalahati na komportable sa kanya.

At sa unang umaga ko sa Makati, nagising ako na hindi na naghihintay sa kahit sino — ako na ang simula ng sarili kong araw.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨