Bahagi 3
Akala ko tapos na ang panggugulo nila, pero isang mensahe ni Miguel ang nagbunyag ng totoong pinaggamitan nila ng pera ko.
Kinaumagahan, nagising ako na mabigat pa rin ang ulo ko. Hindi ako masyadong nakatulog. Paulit-ulit kong naiisip ang mukha ni Aling Rosa sa lobby at ang tatlong beses na pagtatangka ni Carlo na ibalik ang auto-debit. Pagbangon ko, agad kong chineck ang cellphone ko.
Tambak ang missed calls mula sa hindi kilalang numbers. May ilang text na puro mura at pananakot. Hindi ko na sila binuksan isa-isa. Ni-screenshot ko lang ang lahat at sinend ko kay Atty. Villanueva. Gusto kong malinis ang umaga ko, kahit papaano.
Sa gitna ng lahat ng iyon, may isang mensahe na iba ang tono. Galing kay Miguel. Mahaba ito. Hindi ito sigaw. Hindi ito banta. Parang nahihiya pa nga ang bawat salita.
Sabi niya, “Ate Grace, sorry. Pwede ba tayong mag-usap? Hindi ko alam. Promise, hindi ko talaga alam.” Binasa ko ito nang dalawang beses. Hindi ako agad sumagot. Natakot ako na baka isa na naman itong bitag. Natakot ako na baka si Carlo ang nagpapagamit sa kanya para suyuin ako.
Pero may isang linya na nagpahinto sa akin. Sabi niya, “Akala ko si Kuya Carlo ang nagbabayad ng condo ko. Akala ko siya ang tumutulong sa akin.” Doon, parang may kumurot sa dibdib ko. Kung totoo iyon, ibig sabihin, hindi lang ako ang niloko. Pati si Miguel, ginamit din.
Sumagot ako nang maingat. Sabi ko pwede kaming mag-usap, pero sa coffee shop sa baba ng condo lang. Sa lugar na maraming tao at malapit sa guard. Sabi ko, ayaw ko ng gulo. Sabi ko, kung gusto niya talagang mag-usap, siya lang ang pupunta. Walang Carlo. Walang Aling Rosa.
Bago ako bumaba, nag-message ako kay Atty. Villanueva. Sabi ko makikipagkita ako kay Miguel sa baba. Sabi ko ire-record ko ang usapan kung papayag siya. Sabi ni Atty. Villanueva, sige, pero huwag akong pipirma ng kahit ano. Huwag akong mangangako ng pera. Makinig lang ako.
Pagbaba ko, nandoon na si Miguel. Nakaupo siya sa sulok, nakayuko. Hindi siya tulad ng Miguel na nakita ko sa mga family gathering noon na laging nakangiti at laging may bagong cellphone. Ngayon, payat siya. Malalim ang eyebags niya. Nanginginig ang kamay niya habang hawak ang baso ng tubig.
Umupo ako sa harap niya. Hindi ako ngumiti agad. Hindi rin ako nagsungit. Tumingin lang ako sa kanya at naghintay. Sabi niya, “Ate Grace, salamat kasi pumayag kang makipagkita.” Sabi ko, “Magsalita ka. Nakikinig ako.” Gusto kong maging patas. Kung magsisinungaling siya, malalaman ko rin.
Inilabas niya ang cellphone niya at ipinakita sa akin ang bank statement ng condo loan niya. Nandoon ang pangalan ng account na nagbabayad kada buwan. Pangalan ko. Grace Santos. Malinaw na malinaw. Sabi niya, noon lang niya iyon nakita. Sabi niya, dati, si Carlo lang ang nagbibigay sa kanya ng screenshot na putol. Sabi niya, akala niya, si Carlo ang nag-aasikaso ng lahat.
Tinanong ko siya, “Bakit ngayon mo lang chineck?” Yumuko siya lalo. Sabi niya, kasi nagtiwala siya sa kuya niya. Sabi niya, sabi ni Carlo, huwag na siyang makialam, basta mag-aral lang siya at magtrabaho. Sabi niya, sabi ni Aling Rosa, ako raw ang madamot. Ako raw ang ayaw tumulong. Ako raw ang laging naniningil kahit pamilya naman.
Nang marinig ko iyon, parang may bumara sa lalamunan ko. Tatlong taon akong nagbayad. Tatlong taon akong tahimik. Pero sa kwento nila, ako pa ang kontrabida. Ako pa ang madamot. Ako pa ang walang puso. Hindi ako sumigaw. Huminga ako nang malalim at inilabas ko ang folder ko mula sa bag ko.
Binuksan ko ito sa harap ni Miguel. Ipinakita ko ang bawat pahina. Ipinakita ko ang ₱720,000 na hulog sa condo niya. Ipinakita ko ang ₱130,000 na regalo kay Aling Rosa. Ipinakita ko ang ₱93,750 na cellphone, laptop, at gastos sa date niya. Ipinakita ko ang ₱375,000 na malalaking transfer kay Carlo. Sa huli, itinuro ko ang kabuuan: ₱1,318,750.
Nanlaki ang mga mata ni Miguel. Paulit-ulit niyang binasa ang mga numero. Sabi niya, “Ate, totoo ba ito?” Sabi ko, “May resibo ang lahat. May petsa. May screenshot. Hindi ko ito inimbento.” Tahimik siya nang matagal. Pagkatapos, bigla siyang napayuko at tinakpan ang mukha niya ng dalawang kamay.
Umamin siya. Sabi niya, totoo na nagpalit siya ng cellphone. Totoo na bumili siya ng laptop. Totoo na gumastos siya sa pakikipag-date. Pero akala niya, galing iyon kay Carlo. Akala niya, galing iyon sa sahod ng kuya niya. Hindi niya alam na ako pala ang nagbabayad. Hindi niya alam na halos wala nang natitira sa akin noon para sa sarili ko.
Sabi niya, sinabi ni Carlo sa kanya na malaki ang sahod ni Carlo. Sabi niya, sinabi ni Aling Rosa na si Carlo ang haligi ng pamilya. Sabi niya, kaya nga humahanga siya kay Carlo. Kaya nga tuwing may family gathering, si Carlo ang bida. Ako raw, tahimik lang sa gilid, parang hindi bahagi ng pamilya. Ngayon lang niya naintindihan kung bakit ako tahimik. Pagod na pagod na pala ako.
Nasaktan ako. Hindi dahil kay Miguel. Kundi dahil naalala ko kung paano ako tratuhin sa bahay nila. Tuwing may handaan, ako ang magbabayad. Tuwing may kailangan, ako ang tatawagin. Pero tuwing may picture, ako ang nasa gilid. Tuwing may kwento, ako ang madamot. Parang hindi ako asawa. Parang wallet lang ako na may paa.
Pero nanatili akong kalmado. Sabi ko kay Miguel, “Hindi ako galit sa iyo dahil hindi mo alam. Nagagalit ako kasi ginamit ka rin nila para ipitin ako.” Tumango siya. Sabi niya, “Ate, pasensya na. Hindi ko sinasadya.” Sabi ko, “Hindi mo kailangang humingi ng tawad sa akin para sa kasalanan nila. Ang kailangan mo, ayusin mo ang sa iyo.”
Habang naguusap kami, biglang bumukas ang pinto ng coffee shop. Pumasok si Carlo at si Aling Rosa. Halatang sinusundan nila si Miguel. Pulang-pula ang mukha ni Carlo. Si Aling Rosa naman, nakapamewang na agad. Lahat ng tao sa coffee shop, napatingin sa amin.
Sumigaw si Aling Rosa, “Miguel! Traydor ka!” Sabi niya, bakit daw ako kinakausap ni Miguel. Sabi niya, pinagsabihan na niya si Miguel na huwag akong lapitan. Sabi niya, ako raw ang sumira sa pamilya nila. Nanginginig ang boses niya, pero hindi na ako natatakot tulad ng dati.
Sinubukan ni Carlo na agawin ang cellphone ni Miguel. Sabi niya, “Bakit mo pinakita sa kanya iyan?” Sabi niya, “Sino ang nag-utos sa iyo?” Natakot si Miguel at napaatras. Hinawakan niya nang mahigpit ang cellphone niya. Sabi niya, “Kuya, tama na. Gusto ko lang malaman ang totoo.”
Tumayo ako sa pagitan nila. Sabi ko, “Carlo, huwag mong hawakan si Miguel.” Sabi ko, “Nasa public place tayo. Maraming nakakakita.” Sabi ko, “Kung gusto mong mag-usap, mag-usap tayo nang maayos.” Hindi ako sumigaw. Pero matatag ang boses ko. At sa unang pagkakataon, hindi ako umatras.
Tumingin sa akin si Carlo nang masama. Sabi niya, “Ikaw ang may pakana nito!” Sabi niya, sinulsulan ko raw si Miguel. Sabi niya, gusto ko raw sirain ang pamilya nila. Sabi niya, pupunta siya sa opisina ko. Sabi niya, sasabihin niya sa boss ko na wala akong puso. Sabi niya, sisiguraduhin niyang mawawalan ako ng trabaho.
Sumagot ako, “Carlo, tatlong taon mo akong ginawang ATM. Ngayon, takot ka kasi hindi mo na ako makokontrol.” Sabi ko, “Kung pupunta ka sa opisina ko, ikaw ang mapapahiya. May resibo ako. May recording ako. Ikaw, ano ang meron ka? Puro sigaw lang.” Nakita ko ang pag-iba ng mukha niya. Hindi niya inaasahan na lalaban ako sa harap ng maraming tao.
Umiyak si Aling Rosa. Bigla siyang lumuhod sa sahig ng coffee shop. Sabi niya, “Grace, maawa ka. Mawawalan ng bahay si Miguel.” Sabi niya, “Pamilya tayo.” Sabi niya, “Hindi mo ba kami mahal?” Ang daming tao ang tumingin. Gusto niya ulit akong ipahiya para mapilitan akong sumuko.
Pero sa pagkakataong ito, malinaw na sa akin ang lahat. Ang pag-ibig nila, may presyo. Kapag nagbibigay ako, mahal nila ako. Kapag tumigil ako, kalaban na ako. Hindi iyon pag-ibig. Iyon ay paggamit. At hindi ko na kailangan ng ganoong klaseng pamilya.
Sabi ko kay Aling Rosa, “Tumayo kayo. Hindi kayo kaawa-awa. May bahay kayo. May trabaho si Carlo. May trabaho si Miguel. Ang wala kayo, ay ang pera ko.” Sabi ko, “Hindi ko kayo iniwan. Kayo ang nang-iwan sa akin noong ginawa ninyo akong tagabayad lang.” Pagkasabi ko noon, tahimik ang buong coffee shop.
Humarap ako kay Miguel. Sabi ko, “Miguel, hindi ko na babayaran ang condo mo. Hindi dahil galit ako sa iyo. Kundi dahil kailangan mong matutong tumayo sa sarili mong paa.” Sabi ko, “Kung gusto mo, tutulungan kita na kausapin ang bangko para ayusin ang hulog mo. Pero hindi ko na ito babayaran para sa iyo.” Tumango si Miguel, kahit nanginginig pa rin siya.
Sabi ko rin sa kanya, “Hindi kita pipilitin na pumili. Pero huwag kang magpapagamit ulit para takutin ako.” Sabi niya, “Ate, naiintindihan ko. Ako na ang bahala sa condo ko. Mag-overtime ako. Maghahanap ako ng paraan.” Sa unang pagkakataon, nakita ko siyang nagsalita na parang lalaki na, hindi na parang bata na laging umaasa sa iba.
Umalis si Carlo at si Aling Rosa na galit na galit. Sabi ni Carlo bago siya lumabas, “Magsisisi ka, Grace!” Sabi ni Aling Rosa, “Makikita mo, babalik ka rin at magmamakaawa!” Hindi ako sumagot. Hinayaan ko silang umalis. Hindi ko na kailangan ng huling salita. Mas malakas ang katahimikan ko kaysa sa sigaw nila.
Naiwan kami ni Miguel, tahimik. Sabi niya, “Ate, salamat kasi hindi mo ako sinigawan.” Sabi ko, “Miguel, hindi ikaw ang kalaban ko. Ang kalaban ko ay ang sistema na ginawa nila, na ako ang magbabayad at sila ang bida.” Umorder ako ng tubig para sa kanya. Umupo kami nang ilang minuto nang walang nagsasalita. Parang pareho naming kailangan ng hangin.
Pagkatapos, nagdesisyon ako ng isang maliit pero mahalagang bagay. Sabi ko sa sarili ko, bukas na bukas, pupunta ako sa bangko. Papalitan ko ang lahat ng password ko. Aayusin ko ang lahat ng auto-debit ko. Pupunta ako sa barangay para magpa-blotter. At mula ngayon, lahat ng usap namin ni Carlo at ni Aling Rosa, dadaan na lang kay Atty. Villanueva. Hindi na ako haharap sa kanila nang mag-isa.
Sinabi ko ito kay Miguel. Sabi ko, “Kung gusto mo akong kausapin, pwede. Pero hindi tungkol sa pera. Hindi na ako magbibigay ng pera.” Tumango siya. Sabi niya, “Okay, Ate. Gusto ko lang ayusin ang sarili ko.” Pagkatapos, nagpaalam siya at umalis. Mag-isa akong naiwan sa coffee shop, hawak ang malamig ko nang calamansi juice.
Pagbalik ko sa condo, tumawag si Atty. Villanueva. Sabi niya, may natanggap siyang tawag mula sa opisina ko. Sabi niya, nagpunta raw doon si Carlo kanina. Sabi niya, nag-iingay daw si Carlo sa lobby at hinahanap ako. Sabi ng guard ng opisina, pinaalis siya. Pero sabi niya, babalik daw si Carlo bukas.
Huminga ako nang malalim. Hindi ako nagulat. Kilala ko na si Carlo. Kapag hindi niya ako makuha sa bahay, susubukan niya ako sa trabaho. Kapag hindi niya ako makuha sa trabaho, susubukan niya ako sa ibang lugar. Pero ngayon, handa na ako. Hindi na ako ang Grace na nagtatago sa likod ng pinto.
Humiga ako sa sofa. Hawak ko ang cellphone ko. Hindi ako makatulog. Pero hindi na ito dahil sa takot. Kundi dahil alam kong bukas, kailangan kong harapin ulit sila. At sa pagkakataong ito, hindi ako haharap na mag-isa. May abogado ako. May resibo ako. May katotohanan ako. At higit sa lahat, may sarili na akong pinoprotektahan.
Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖
