Pagkatapos Kong Mawalan ng Anak, Nagpadala ang Mayaman Kong Asawa ng ₱52 Habang Namatay ang Ate Ko Dahil sa Kanyang Sekretarya

Bahagi 1

Kakalabas ko lang sa ospital matapos ang operasyon para wakasan ang pagbubuntis ko nang dumiretso ako sa airport at sumakay sa isang flight palabas ng Pilipinas noong gabing iyon.

Habang naghahanda nang lumipad ang eroplano, biglang nag-vibrate ang cellphone ko. Si Adrian Chu ang tumatawag sa akin. Ang lalaking tatlong taon ko nang asawa, pero sa papel na lang yata kami mag-asawa.

Hindi ko sinagot ang tawag. Ilang segundo lang ang lumipas, may pumasok na notification mula sa kanya. Nagpadala siya ng ₱52 sa aking e-wallet.

Kasunod noon ang isang mensahe.

“Nakalimutan ni Sofia, ang sekretarya ko, na asikasuhin ang bayad sa operasyon ng ate mo. Isipin mong kabayaran na ang perang ipinadala ko.”

“Pero may pananagutan ka rin sa nangyari. Simula ngayon, kapag lalampas sa ₱200 ang gagastusin mo, kailangan mo munang humingi ng approval kay Sofia.”

Matagal kong tinitigan ang halagang nasa screen.

Limampu’t dalawang piso.

Hindi ko alam kung matatawa ba ako o iiyak.

Ang ate kong nagpalaki sa akin ay nawalan ng pagkakataong mabuhay dahil hindi namin maibigay ang perang kailangan ng ospital. Samantalang ang asawa kong isa sa pinakamayayamang negosyante sa Metro Manila ay nagpadala lang ng ₱52 bilang kabayaran.

Parang ang buhay ng ate ko ay mas mura pa sa isang tasa ng kape.

Nang hindi ako sumagot, sunod-sunod na naman ang mga mensahe ni Adrian.

“Bakit hindi ka sumasagot?”

“Camille, huwag mong isipin na dahil buntis ka sa anak ko, puwede mo nang gawin ang kahit anong gusto mo.”

“At bukas, kailangan mong linawin sa lahat na walang kasalanan si Sofia sa nangyari sa ate mo.”

“Ilang araw lang namang naantala ang operasyon. Ganoon ba talaga kalaking problema iyon?”

Pinatay ko ang screen at ipinikit ang mga mata ko.

Hindi ko na kayang basahin ang isa pang salita mula sa kanya.

Ngunit hindi pa rin tumigil ang cellphone ko sa pag-vibrate. Paulit-ulit siyang tumatawag.

“Bakit wala ka sa bahay?”

“Saan ka nagpunta nang ganitong oras?”

“Sagutin mo ang tawag ko!”

“Camille!”

“Kapag hindi mo sinagot ang tawag ko, ipapahinto ko ang pangangalaga sa ate mong may ALS at ipapalayas ko siya sa care facility!”

Hindi pa rin ako sumagot.

Hindi niya alam na wala na siyang magagamit para takutin ako.

At wala na rin siyang anak na maaari niyang gawing dahilan para manatili ako.

Habang nakaupo ako sa eroplano, tuluyan kong pinatay ang cellphone ko.

Samantala, nang hindi na niya ako makontak, unti-unting nawalan ng pasensya si Adrian. Ayon sa nalaman ko kalaunan, iniwan niya ang isang mahalagang meeting at nagmaneho papunta sa ospital kung saan inaalagaan ang ate ko.

Alam niya na mula nang mamatay ang aming mga magulang, ang ate ko ang pinakamahalagang tao sa buhay ko.

Akala niya, isang pagbabanta lang tungkol sa ate ko ay siguradong babalik ako.

Pero sa pagkakataong iyon, nagkamali siya.

Pagdating niya sa silid ng ate ko, isang bakanteng kama ang bumungad sa kanya.

Walang pasyente.

Walang mga gamit.

Tanging isang maayos na nakatuping kumot ang naiwan.

Agad niyang pinigilan ang nars na dumaraan sa hallway.

“Nasaan ang pasyente sa kuwartong ito?”

Nagtaka ang nars sa kanyang tanong.

“Kayo po ba ang kapamilya niya?”

“Ako ang bayaw niya. Nasaan siya?”

Bahagyang nagbago ang ekspresyon ng nars.

“Hindi po ba kayo nabalitaan? Limang araw na ang nakalipas nang maging kritikal ang kondisyon niya. Paulit-ulit pong tumawag ang ospital dahil kulang ang pambayad sa kinakailangang operasyon.”

Huminto sandali ang nars bago nagpatuloy.

“Sa kasamaang-palad, pumanaw na po siya.”

Nanigas si Adrian.

Hindi niya agad naintindihan ang narinig.

“Pumanaw?”

“Oo, sir. Wala na po siya.”

Doon lamang niya naalala ang mga nangyari limang araw bago iyon.

Ang araw na lumuhod ako sa labas ng kanyang opisina.

Ang araw na paulit-ulit akong nagmakaawa para sa ₱300,000 na kailangan sa paggamot ng ate ko.

At ang araw na pinili niyang kampihan ang kanyang sekretarya.

Tatlong taon kaming kasal ni Adrian.

Sa loob ng tatlong taong iyon, natutuhan kong magtimpi, magparaya, at lunukin ang masasakit niyang salita.

Pero nang malaman kong si Sofia Navarro ang nagpatagal sa pagproseso ng pera para sa ate ko, hindi ko na napigilan ang sarili ko.

Pumunta ako sa kanyang opisina.

Nasa harap siya ng laptop, abala sa pagbabasa ng financial report.

“Adrian, maghiwalay na tayo.”

Hindi man lang siya tumingala.

“Huwag kang magsimula ng drama, Camille.”

Mahigpit kong kinuyom ang mga kamay ko.

“Hindi ako nagbibiro. Gusto ko nang makipagdiborsiyo.”

Doon lang niya isinara ang laptop.

Tumingin siya sa akin na para bang istorbo lamang ako sa kanyang trabaho.

“Dahil lang sa maliit na bagay na iyon?”

Hindi ako agad nakapagsalita.

Maliit na bagay?

Para sa kanya, maliit na bagay lamang ang buhay ng ate ko.

“Ang paghinto ng paggamot sa ate mo ay desisyon ko,” malamig niyang sinabi. “Walang kinalaman si Sofia. Sinunod lang niya ang utos ko.”

“Kung hindi ka gumawa ng eksena sa kumpanya noong isang araw, hindi ko sana ipinahinto ang pagpoproseso.”

“Ipinag-utos ko na rin namang ibalik ang paggamot. Ano pa ba ang gusto mo?”

Tumayo siya at inayos ang kanyang amerikana.

“Marami akong ginagawa. Wala akong oras para suyuin ka tuwing nagtatampo ka.”

Pagkatapos noon, lumabas siya ng opisina.

Ni hindi niya ako tinanong kung nakakain na ba ako.

Hindi niya tinanong kung kumusta ang ate ko.

At higit sa lahat, hindi niya tinanong kung kumusta ang dinadala kong anak namin.

Para kay Adrian, isa lamang akong asawang nagtatampo.

Sigurado siyang babalik din ako sa bahay, hihingi ng tawad, at magpapanggap na walang nangyari.

Ganoon naman ang ginagawa ko noon.

Ngunit hindi na ngayon.

Kung tatlong araw bago iyon ay nakinig lamang siya sa pagmamakaawa ko, marahil ay patuloy pa rin akong umaasa na balang araw ay matututuhan niya akong mahalin.

Malinaw pa rin sa alaala ko ang araw na iyon.

Nakatayo ako sa malamig na hallway ng ospital. Nakahawak ang isang kamay ko sa tiyan habang ang isa naman ay mahigpit na nakahawak sa cellphone.

“Adrian, nakikiusap ako sa iyo.”

“₱300,000 lang ang kailangan namin.”

“Kailangan na talagang maoperahan si Ate.”

“Sinabi ng doktor na kapag naging matagumpay ang paggamot, may pagkakataon pa siyang bumuti at makabalik sa mas maayos na pamumuhay.”

Halos wala nang lumalabas na boses sa lalamunan ko dahil sa kaiiyak.

Ngunit ang sagot ng asawa ko ay puno pa rin ng pagkainis.

“Ilang beses ko bang sasabihin sa iyo? Kung kailangan mo ng pera, kay Sofia ka makipag-usap.”

“Hindi ba niya ibinibigay?”

Hindi alam ng ibang tao na mas madaling humingi ng awa sa isang estranghero kaysa makakuha ng pera mula kay Sofia.

Nang una kong dalhin ang medical records ng ate ko sa opisina, maayos niya akong sinalubong.

Ngumiti siya habang binabasa ang mga dokumento.

“Ma’am Camille, hindi maliit na halaga ang ₱300,000.”

“Kailangan ko muna ng kumpletong breakdown ng gastos bago ko maaprubahan.”

Ipinaliwanag kong paunang bayad iyon na hinihingi ng ospital. Ang pinal na detalye ng mga gastusin ay maibibigay lamang pagkatapos ng paggamot.

Ngumiti pa rin siya.

“Huwag po kayong magalit. Hindi ko naman sinasabing nagsisinungaling kayo.”

“Marami na kasi akong nakitang gumagawa ng pekeng dokumento para makahingi ng malaking pera.”

“Napakahalaga kay Sir Adrian ng kanyang reputasyon. Kaya responsibilidad kong tiyaking tama ang lahat.”

Sandali siyang huminto bago nagpatuloy.

“At may policy po si Sir. Lahat ng personal na gastusing lampas ₱200, kailangan ng approval.”

“Magdala na lang po muna kayo ng karagdagang certification mula sa ospital. Pagkatapos noon, ako na ang magpapasa.”

Ginawa ko ang lahat ng sinabi niya.

Bumalik ako sa ospital.

Humingi ako ng karagdagang dokumento.

Nagpabalik-balik ako sa mga opisina para makumpleto ang bawat hinihingi niya.

Nang maibigay ko ang lahat, akala ko ay matatapos na ang paghihirap namin.

Pero walang dumating na pera.

Lumipas ang mga oras.

Pagkatapos ay isang buong araw.

At isa na namang araw.

Paulit-ulit kong tinawagan si Sofia, hanggang sa wakas ay sinagot niya ako.

“Ay, Ma’am Camille!”

Para bang bigla lamang niyang naalala ang tungkol sa ate ko.

“Pasensya na po. Sobrang busy ko nitong mga nakaraang araw.”

“Nakalimutan ko pong iproseso.”

Natawa pa siya nang mahina.

“Hindi naman po siguro kayo magagalit sa akin, ano?”

Isang simpleng pagkakalimot.

Iyon ang ginamit niyang dahilan.

Pero dahil sa pagkakalimot na iyon, nawala ang huling pagkakataon ng ate ko na matanggap ang kinakailangan niyang paggamot.

Ayon sa mga doktor, may natagpuan nang angkop na donor kidney para sa ate ko, na may malubha ring problema sa kanyang mga bato bukod sa ALS. Kailangang kumilos agad dahil limitado ang oras para maisagawa ang transplant.

Ang mga huling pagsusuri at paghahanda ay kailangan nang makumpleto.

Pero hindi maibigay ang hinihinging paunang bayad.

Kaya nakansela ang nakatakdang operasyon.

At ang organ na inilaan sana para sa kanya ay ibinigay sa ibang pasyenteng handa nang sumailalim sa transplant.

Para sa ate ko, iyon na ang huling pagkakataong maaari pa niyang subukan.

Nang malaman ko ang nangyari, parang gumuho ang buong mundo ko.

Hindi na ako nakapag-isip nang maayos.

Ang tanging pumasok sa isip ko ay kailangan ko nang lumayo kay Adrian.

Kaya nang muli ko siyang makita sa labas ng opisina, hinarang ko siya.

“Bukas, alas-diyes ng umaga. Magkita tayo sa opisina ng abogado.”

“Tatapusin ko na ang kasal natin.”

Napahinto siya.

Dahan-dahan siyang lumingon sa akin.

“Camille, bago mo gamitin ang paghihiwalay para takutin ako, pag-isipan mong mabuti kung kanino ka umaasa.”

“Ang pagpapagamot sa ate mo, kailangan ng pera.”

“Ang batang nasa tiyan mo, kailangan din ng pera.”

“Lahat ng iyan ay ako ang nagbabayad.”

Lumapit siya nang bahagya.

“Huwag mong sirain ang sarili mong buhay dahil sa galit.”

Hindi pa ako nakakasagot nang tumunog ang cellphone niya.

Nakita ko ang pangalan sa screen.

Sofia Navarro.

Agad niyang sinagot ang tawag.

At ang boses niyang kanina ay malamig na parang yelo ay biglang naging malambing.

“Sofia, hindi mo kasalanan.”

“Ako ang gumawa ng mga patakaran.”

“Kung gusto niya ng sisihin, ako na lang ang sisihin niya.”

“Huwag ka nang umiyak.”

“Bukas, isasama kita sa mall.”

“Bilhin mo ang lahat ng gusto mo.”

Nakatayo lang ako sa harap niya.

Pinapanood ko siyang aliwin ang babaeng naging dahilan ng pinakamabigat na paghihirap ng ate ko.

Bawat salita niya ay parang kutsilyong tumutusok sa dibdib ko.

Biglang sumakit ang puson ko.

Doon ko naalala na dahil sa nangyari sa ate ko, hindi ako nakapunta sa nakatakdang prenatal checkup.

Maya-maya, may dumating na mensahe mula sa ospital.

“Ma’am Camille, pitong linggo na po ang inyong pagbubuntis. Mangyaring pumunta sa inyong nakatakdang prenatal appointment.”

Matagal kong tinitigan ang mensahe.

Pitong linggo.

May maliit na buhay na nabubuo sa loob ko.

Ngunit ang ama nito ay abalang-abala sa pagpapasaya ng ibang babae.

Kinabukasan, pumunta ako sa opisina ng abogado kung saan dapat sana naming pag-usapan ang legal na paghihiwalay.

Hindi dumating si Adrian.

Nagpadala ako ng mensahe.

Tanghali na nang sumagot siya.

“Kasama ko si Sofia sa shopping.”

“Busy ako.”

“Kung talagang gusto mong tapusin ang kasal, ikaw na ang magsampa ng kaso.”

Hindi na ako sumagot.

Mula roon, dumiretso ako sa ospital.

Nakahiga ang ate ko sa kama.

Halos hindi na niya maigalaw ang mga daliri niya. Dahil sa mga paggamot na pinagdaanan niya para sa iba pa niyang karamdaman, manipis na manipis na ang buhok niya at halos wala nang natira.

Payat na payat ang kanyang mukha.

Maputla ang kanyang balat.

Limang taon lamang ang tanda niya sa akin.

Pero habang tinitingnan ko siya, parang ilang dekada na ang itinanda niya dahil sa sakit.

Nang makita niya ako, pilit siyang ngumiti.

“Camille.”

Lumapit ako at hinawakan ang kamay niya.

“Ate, nandito na ako.”

Mahina siyang huminga bago nagsalita.

“Huwag mo na akong ipagamot.”

Agad na namuo ang luha sa mga mata ko.

“Ate, huwag kang magsalita nang ganyan.”

“Pagod ka na, Camille. Alam ko.”

Umiling ako.

“Hindi ako pagod.”

Pero pareho naming alam na nagsisinungaling ako.

Maaga kaming naulila sa aming mga magulang.

Noong panahong iyon, bata pa rin ang ate ko.

Pero siya ang naging nanay at tatay ko.

Nag-aral siya habang nagtatrabaho.

Nagtipid siya sa pagkain para may pambili ako ng mga gamit sa eskuwelahan.

Kapag may problema ako, siya ang unang tumatakbo para tulungan ako.

Kahit sarili niyang pangarap, isinantabi niya para makapagtapos ako.

Paano ko siya basta susukuan?

Maya-maya, tinawag ako ng doktor sa labas.

“Ma’am Camille, hindi maganda ang kondisyon ng ate ninyo.”

“Kailangan nating paghandaan ang mga susunod na gastusin sa paggamot. Hindi na puwedeng ipagpaliban nang matagal.”

Tahimik akong tumango.

Wala na akong alam na ibang paraan para makakuha ng pera.

Paglabas ng ospital, tiningnan ko ang singsing sa daliri ko.

Ang wedding ring na ibinigay ni Adrian noong araw ng kasal namin.

Iyon na lamang ang natitira sa mga alahas na hawak ko.

Dahan-dahan ko itong hinubad.

Dinala ko sa isang sanglaan.

Matagal itong sinuri ng empleyado bago sinabi ang halagang maaari nilang ibigay.

Napakababa.

Halos hindi ko mapaniwalaan.

Pero wala akong ibang pagpipilian.

Tinanggap ko ang pera.

Habang hawak ko ang maliit na sobre, nakita ko ang bagong post ni Sofia sa social media.

Nakatayo siya sa harap ng salamin sa isang mamahaling mall sa BGC.

Napapaligiran siya ng mga shopping bag mula sa mga luxury brand.

Malaki ang ngiti niya habang hawak ang isang bagong handbag.

May caption ang larawan.

“Sabi ni Sir Adrian, ako ang mukha ng kumpanya niya. Kaya dapat ang pinakamaganda at pinakamahal na gamit ang ginagamit ko.”

Matagal kong tinitigan ang larawan.

Sa isang banda, kailangan kong isanla ang singsing ng kasal ko para sa gamot ng ate ko.

Sa kabilang banda, walang pag-aalinlangang gumagastos ang asawa ko para sa isang sekretarya.

Tuluyan kong ibinaba ang cellphone.

Nang hapong iyon, bumalik ako sa ospital.

Hindi pa ako nakakarating sa silid ng ate ko nang makarinig ako ng pamilyar na tunog ng mataas na takong sa hallway.

Paglingon ko, nakita ko si Sofia.

Maayos ang kanyang buhok.

Mamahalin ang kanyang damit.

At nakasabit sa kanyang braso ang bagong handbag na nakita ko lang sa social media.

Lumapit siya sa akin na may matamis na ngiti.

“Ma’am Camille.”

“Pinapunta po ako ni Sir Adrian para tingnan kung kailangan pa bang ipagpatuloy ang paggamot sa ate ninyo.”

Mahigpit kong kinuyom ang kamao ko.

“Sofia, ano ang ibig mong sabihin?”

Bahagya siyang tumawa.

Pagkatapos ay tumingin siya sa pintuan ng silid ng ate ko.

Para bang hindi tao ang pinag-uusapan namin kundi isang bagay na maaari niyang itapon anumang oras.

“Alam mo naman, Ma’am Camille…”

“Ang pera, dapat ginagastos lang sa mga taong karapat-dapat.”

Lumapit siya nang kaunti at ngumiti.

“Kaya sa tingin ko, kailangan muna nating pag-isipan ulit kung dapat pa bang gastusan ang ate mo.”

 

Bahagi 2

Hindi ko agad nasagot si Sofia. Sa loob ng ilang segundo, tinitigan ko lamang ang babaeng nakangiti sa harap ng silid ng ate ko. “Hindi mo pag-aari ang buhay ng ate ko,” sabi ko. “At hindi ikaw ang magdedesisyon kung karapat-dapat siyang mabuhay.”
Nawala ang ngiti niya. “Ma’am Camille, ginagawa ko lang ang trabaho ko. Kung gusto mong magreklamo, kay Sir Adrian ka pumunta.” Itinaas niya ang handbag na hawak niya at inayos ang strap nito. “Pero alam naman nating hindi ka niya pakikinggan.”
Sa pagkakataong iyon, hindi na ako nakipagtalo. Pumasok ako sa silid at umupo sa tabi ng ate ko. Nang hawakan ko ang kanyang kamay, bahagya niyang pinisil ang mga daliri ko. “Huwag mong hayaang sirain nila ang buhay mo dahil sa akin,” mahina niyang sinabi.
Kinagabihan, kinausap ko muli ang doktor tungkol sa kondisyon niya. Ipinaliwanag nitong may mga paggamot na maaari pang ipagpatuloy, ngunit napakahina na ng kanyang katawan. Wala nang katiyakang makababawi pa siya mula sa mga komplikasyon. Nang bumalik ako sa kuwarto, gising pa rin ang ate ko.
“Camille, gusto kong maging masaya ka,” sabi niya. “Hindi mo kailangang manatili sa isang taong hindi ka iginagalang para lamang matulungan ako.” Napaluha ako habang inaayos ang kumot niya. Noon ko unang naisip na baka ang pinakamasakit na ginagawa ko ay ang patuloy na pagsakripisyo sa sarili ko para sa mga pangakong hindi naman tinutupad ni Adrian.
Kinabukasan, tinawagan ko si Adrian. Sinabi kong kailangan ko siyang makausap tungkol sa ate ko at sa aming kasal. “Pagod na ako sa drama mo,” sagot niya. Nang sabihin kong hindi ko na hahayaang makialam si Sofia sa paggamot, bigla siyang nagalit. “Wala kang karapatang utusan ang mga empleyado ko.”
Pagkatapos ng tawag, nagsimulang lumala ang kondisyon ng ate ko. Agad siyang inasikaso ng mga doktor at nars, habang nakatayo ako sa labas ng silid. Ilang oras akong naghihintay na may magandang balita. Ngunit nang lumabas ang doktor, nakita ko agad sa mukha niya ang sagot.
Hindi na nakayanan ng katawan ng ate ko ang mga komplikasyon ng kanyang mga sakit. Nawala siya habang mahigpit kong hawak ang kamay niya. Wala akong narinig kundi ang sarili kong paghinga. Ang taong buong buhay na nagprotekta sa akin ay hindi ko na mayayakap kailanman.
Ako mismo ang nag-asikaso ng mga kinakailangan pagkatapos ng kanyang pagpanaw. Hindi ko tinawagan si Adrian, dahil wala na akong inaasahan sa kanya. Sa tulong ng natitirang pera ko, naihanda ko ang isang payak na pamamaalam para sa ate ko. At sa harap ng kanyang larawan, nangako akong hindi na ako magmamakaawa sa taong kayang maliitin ang buhay niya.
Pagkatapos kong ihatid ang ate ko sa kanyang huling hantungan, bumalik ako sa ospital para sa sarili kong kalusugan. Sa gitna ng matinding pagdadalamhati, nagpasiya akong wakasan ang pagbubuntis matapos makipag-usap sa doktor tungkol sa aking mga pagpipilian. Hindi iyon naging madaling desisyon, at dala ko ang bigat nito nang umalis ako ng ospital. Nang gabing iyon, dala ang aking passport at kaunting damit, sumakay ako sa eroplanong maglalayo sa akin sa Pilipinas.
Bago tuluyang lumipad, binuksan ko ang huling mensahe ni Adrian. Nakita ko ang ₱52 na ipinadala niya at ang mga salitang naninisi pa rin sa akin. Hindi niya alam na patay na ang ate ko, at hindi na rin ako buntis. Pinatay ko ang cellphone at tumingin sa madilim na bintana, habang sa unang pagkakataon ay pinili kong huwag nang bumalik sa kanya.

 

Bahagi 3

Pagdating ko sa ibang bansa, wala akong ginawa sa unang gabi kundi matulog. Pagod ang katawan ko mula sa operasyon, biyahe, at mga araw ng halos walang pahingang pag-aalaga sa ate ko. Kinabukasan, binuksan ko ang cellphone para lamang ipaalam sa abogadong nakausap ko na ipagpatuloy ang proseso ng aming paghihiwalay. Doon ko nakita ang napakaraming missed calls ni Adrian.
Hindi ako agad tumawag pabalik. Sa halip, nagpadala ako ng isang maikling mensahe. “Ipagpapatuloy ko ang legal na paghihiwalay natin. Ang lahat ng susunod na usapan ay idaan mo sa abogado.” Pagkatapos, inilayo ko ang cellphone at uminom ng tubig.
Makalipas ang ilang oras, tumawag ang abogado ko. Nakatanggap daw siya ng mensahe mula kay Adrian na humihingi ng paliwanag kung nasaan ako. Sinabi rin nitong nalaman na ni Adrian ang tungkol sa pagkamatay ng ate ko sa pagpunta niya sa ospital. Tahimik akong nakinig habang hawak ang maliit na larawan naming magkapatid.
Hindi nagtagal, mismong si Adrian ang nagpadala ng mensahe. “Camille, bakit hindi mo sinabi sa akin na wala na ang ate mo?” Kasunod noon ang isa pang mensahe. “Akala ko naibalik na ang paggamot niya.” Sa unang pagkakataon, wala akong naramdamang pagnanais na ipaliwanag sa kanya ang sarili ko.
Sumagot ako nang maikli. “Sinabi ko sa iyo ang lahat habang nabubuhay pa siya. Humingi ako ng tulong, nagdala ng mga dokumento, at lumuhod pa sa labas ng opisina mo.” Matagal bago ko ipinadala ang kasunod na mensahe. “Ngayon, wala nang saysay ang mga tanong mo.”
Kinabukasan, muling tumawag ang abogado ko. Ipinapaalam niyang gustong mag-usap ni Adrian tungkol sa mga ginawang desisyon ni Sofia. Nais din daw nitong alamin kung bakit hindi naibigay ang perang hiniling ko. Sinabi kong nasa kanya ang kapangyarihang suriin ang mga utos at pag-aprubang ginawa sa sarili niyang kumpanya.
Binalikan ko ang mga medical record na dati kong ibinigay kay Sofia at ang mga mensaheng ipinadala ko sa kanya tungkol sa agarang pangangailangan ng ate ko. Nasa mga iyon ang mga petsa, kahilingan, at mga pagkakataong ipinagpaliban niya ang pagproseso. Ipinadala ko ang mga kopya sa abogado para sa anumang naaangkop na legal na hakbang. Ayoko nang makipagsagutan sa social media o makipag-away sa opisina.
Ilang araw pagkatapos noon, nakatanggap ako ng mensahe mula kay Sofia. Hindi na katulad ng dati ang tono niya. “Ma’am Camille, sana maintindihan mong wala akong intensiyong makasakit.” Sinundan niya iyon ng pakiusap na huwag ko raw siyang idamay sa problema naming mag-asawa. Hindi ako sumagot dahil hindi ko na kailangang makipagpalitan ng mga dahilan.
Unti-unti akong nakabawi ng lakas habang nagpapatuloy sa aking pagpapagaling. Naghahanap ako ng trabahong maaari kong gawin kapag pinayagan na ako ng doktor na bumalik sa normal na gawain. Hindi madali ang mag-isa sa ibang bansa, lalo na kapag may mga gabing bigla kong naaalala ang ate ko. Ngunit kahit papaano, wala nang taong humihingi sa aking magmakaawa para sa bawat maliit na gastusin.
Isang umaga, nagpadala ng mensahe si Adrian na handa raw siyang makipag-usap nang harapan. Sinabi niyang nais niyang ayusin ang nangyari at tanggapin ang kanyang pananagutan. Hindi ko alam kung pagsisisi ba talaga iyon o takot na tuluyan akong mawala. Sumagot ako na maaari kaming magkita sa opisina ng abogado kapag bumalik ako sa Pilipinas, at hindi ko babaguhin ang desisyon kong tapusin ang aming kasal.

Bahagi 4

Pagkalipas ng ilang linggo, bumalik ako sa Metro Manila para sa mga kinakailangang pagpupulong tungkol sa aming paghihiwalay. Hindi ko sinabi kay Adrian kung saan ako tumutuloy. Dumiretso ako sa opisina ng abogado, kung saan napagkasunduang magkikita kami. Nang pumasok ako sa conference room, nakatayo na siya sa tabi ng mesa.
Halatang kulang siya sa tulog. Wala ang dati niyang malamig na kumpiyansa, at matagal siyang hindi nakapagsalita nang makita ako. “Camille, ang laki ng ipinayat mo,” mahina niyang sinabi. Umupo ako sa tapat niya at inilapag ang folder na dala ko.
“Narito ako para tapusin ang mga kailangang pag-usapan,” sabi ko. Sinubukan niyang abutin ang kamay ko, ngunit inilayo ko iyon. “Alam ko nang nagkamali ako,” sagot niya. “Pero sana bigyan mo ako ng pagkakataong makabawi.”
Tiningnan ko siya nang diretso. “Noong buhay pa si Ate, paulit-ulit akong humingi ng pagkakataon para sa kanya. Sinabi mo na abala ka at maliit na bagay lang iyon.” Napayuko siya. “Hindi ko alam na ganoon kalala ang kondisyon niya,” bulong niya.
“Sinabi ko sa iyo,” sagot ko. “May mga dokumento, mga tawag, at mga mensahe. Pinili mong hindi makinig.” Huminga ako nang malalim bago nagpatuloy. “At nang malaman mong nakalimutan ni Sofia ang bayad, ako pa rin ang sinisi mo.”
Tahimik siyang nakaupo nang ilang sandali. Pagkatapos, sinabi niyang pinasusuri na niya ang naging paghawak ni Sofia sa mga kahilingan kong pinansiyal at ang kanyang mga desisyon sa opisina. Hindi na raw siya maaaring mag-apruba ng mga personal na gastusin o humawak ng ganoong kahilingan habang isinasagawa ang pagsusuri. “Babalik din sa iyo ang perang dapat mong natanggap,” dagdag niya. “At aakuin ko ang mga gastos na dapat sana ay binayaran ko.”
“Hindi mo na maibabalik si Ate sa pamamagitan ng pera,” sabi ko. Tumango siya at napapikit. “Alam ko,” sagot niya. Sa pagkakataong iyon, hindi ko siya sinigawan at hindi rin ako umiyak sa harap niya. Mas malinaw sa akin na ang pananagutan ay hindi katumbas ng kapatawaran.
Pagkatapos, tinanong niya ang tungkol sa dinadala kong anak. Matagal akong natahimik bago ko sinabi ang nangyari matapos mamatay ang ate ko. Ipinaliwanag kong hindi na ako buntis, at ang desisyon ay ginawa ko pagkatapos ng konsultasyong medikal. Napaupo siya nang tuwid at napahawak sa noo, ngunit hindi ko hinayaang mauwi ang usapan sa paninisi.
“Alam kong napakabigat ng nangyari,” sabi ko. “Pero hindi mo maaaring gamitin ang sakit mo ngayon para burahin ang mga desisyon mo noon.” Hindi siya sumagot. Nang magtanong ang abogado kung handa na kaming ipagpatuloy ang mga legal na hakbang, malinaw akong nagsabing oo. Sumang-ayon din si Adrian na makipagtulungan sa proseso.
Sa mga sumunod na buwan, ipinagpatuloy namin ang mga kinakailangang proseso upang legal na tapusin ang aming pagsasama. Ayon sa naging resulta ng pagsusuri sa kumpanya, inalis si Sofia sa kanyang tungkulin matapos mapatunayang paulit-ulit niyang hindi nasunod ang mga responsibilidad sa pagproseso ng mga kahilingan. Tinanggap din ni Adrian ang kanyang pananagutan sa pag-apruba ng patakarang ginamit laban sa akin. Walang parusang makapagbabalik sa ate ko, ngunit hindi na nila maaaring itangging may malubhang pinsalang dulot ang kanilang mga ginawa.
Nang maging pinal ang aming legal na paghihiwalay, bumalik ako sa ibang bansa at nagsimulang magtrabaho. Inilagay ko sa maliit kong apartment ang larawan naming magkapatid, katabi ng unang suweldo kong kinita nang hindi umaasa sa asawa ko. May mga araw pa ring masakit ang pagkawala niya, ngunit unti-unti kong natutuhang mabuhay nang hindi kinakalimutan ang pagmamahal niya. Hindi man naging madali ang bagong simula, sa wakas ay mayroon akong sariling buhay, sariling desisyon, at kinabukasang malaya kong pipiliin.

Maraming salamat sa pagsama at pagbabasa ng kuwento hanggang sa dulo 🙏 Ibahagi sa comments ang inyong opinyon, reaksyon, o mungkahi. Malaking tulong ito para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi ma-miss ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨