BAHAGI 3: Akala Niya Kaya Niya Akong Balikan Sa Isang Sorry, Pero Nang Buksan Ko Ang Kanyang Cellphone At Makita Ang Katotohanan, Doon Nagsimula Ang Aking Pagbangon At Pagbagsak Niya Sa Harap Ng Lahat
Paglabas namin ni Mama sa bahay sa Alabang, hindi ako umiyak. Hindi dahil matapang ako. Kundi dahil ubos na ubos na ako. Yung pakiramdam na parang hinugot lahat ng luha mo sa loob ng tatlong araw sa ospital, tapos pag-uwi mo, may ibang babae sa kama mo, suot ang pantulog mo, at ang asawa mo ang nag-aalaga sa kanya.
Sumakay kami ng Grab papuntang Tagaytay, sa bahay ni Mama. Tahimik lang kami sa buong biyahe. Hawak ni Mama ang kamay ko, mahigpit. Paminsan-minsan, pinupunasan niya ang luha ko kahit hindi ko namamalayan na tumutulo na pala. Pagdating namin, sinalubong ako ng amoy ng bahay ni Mama. Amoy ng nilagang saging, amoy ng kape, amoy ng bahay na hindi kailanman nandidiri sa akin.
“Anak, dito ka muna. Walang magpapaalis sa’yo dito. Kumain ka muna,” sabi ni Mama. At doon ako bumigay. Umiyak ako nang umiyak habang yakap siya, parang bata. Hindi ko na pinigilan. Sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon, hindi ako nagpanggap na okay lang ako.
Sa mga sumunod na araw, halos hindi ako lumabas ng kwarto. Hindi ako makakain. Hindi ako makatulog nang maayos. Gabi-gabi, naiisip ko ang ultrasound na hindi ko na maririnig ang heartbeat. Naiisip ko ang tatlong oras na paglilinis ko ng kotse. Naiisip ko ang boses ni Raffy sa video call. “Ang pinaka-magaling gawin ni Andie ay kumbinsihin ang sarili niya na magparaya.”
Pero si Mama, hindi niya ako hinayaang malunod. Araw-araw, ginigising niya ako. Pinapainom ng lugaw. Pinapasyal sa garden. Pinapakilala ulit sa akin ang sarili ko na nakalimutan ko na. Sabi niya, “Andie, bago ka naging Mrs. Villanueva, ikaw si Andie Cruz. Interior designer. Magaling. May pangarap. Binalik mo ba ang sarili mo sa kanya? O ibinigay mo lahat?”
Doon ako nagising. Tama si Mama. Sa loob ng limang taon, ibinigay ko ang lahat. Ako ang nag-aasikaso ng bahay. Ako ang nag-aalaga kay Raffy. Ako ang nagpapaalala ng schedule niya. Ako ang nag-aayos ng mga family lunch. Ako ang nagpaparaya sa tuwing magagalit ang mama niya na si Tita Gloria. Ako ang laging nagso-sorry kahit hindi ako ang may kasalanan. At kapalit, iniwan niya ako sa Skyway.
Isang gabi, habang naglilinis ako ng maleta ko, nakita ko ang lumang tablet na iniwan ni Raffy sa bahay. Hindi ko ito binuksan para mag-stalk. Binuksan ko ito kasi nandoon ang mga design files ko na kailangan ko para makabalik sa trabaho. Pero pagbukas ko, naka-log in pa ang Viber at Messenger niya. At doon ko nakita ang lahat.
Hindi ito nagsimula nung nalasing si Sofia. Matagal na pala.
Dalawang taon. Dalawang taon na pala silang magkausap nang halos araw-araw. May mga litrato ng hotel sa Cebu, sa Boracay, sa Tagaytay. May mga resibo ng GCash transfers. 50,000 pesos para sa “emergency” ni Sofia. 80,000 para sa bag. 120,000 para sa concert VIP tickets. May mga mensahe na “Good morning, love” at “Miss na kita, ingat ka sa duty.” May mga mensahe pa si Sofia na “Buti na lang ikaw ang nag-aalaga sa akin, hindi si Andie. Si Andie, ang dumi-dumi kaya, laging nagsusuka.”
At ang pinakamasakit, may isang folder ng mga screenshot. Mga screenshot ng mga pag-uusap ko at ni Raffy na pinapadala niya kay Sofia, at pinagtatawanan nila. Yung mga panahon na humihingi ako ng lambing dahil nahihirapan ako sa paglilihi, sinasabi ni Raffy kay Sofia, “Ayan na naman si Andie, arte na naman.”
Nanginginig ang kamay ko, pero hindi ako umiyak. Sa halip, kinuha ko ang phone ko at tinawagan ang pinsan kong si Jolo, na IT sa isang BPO sa Makati. “Jolo, kailangan ko ng tulong mo. Kailangan kong i-save ang lahat ng ito nang legal. Gusto kong may ebidensya ako.”
Kinabukasan, pumunta kami sa abogado. Si Atty. Paolo Ramirez. Kaklase ko nung college sa UST, matagal ko nang kaibigan, at ngayon ay family lawyer na. Hindi siya nagulat sa kwento ko. Marami na daw siyang nakitang ganito. Pero nang ipakita ko ang mga screenshot, napailing siya. “Andie, sa Pilipinas, walang divorce. Pero may annulment at legal separation. At sa kaso mo, mayroon tayong ground. Psychological incapacity, infidelity, abandonment. Pero kailangan nating maging maingat at matibay ang ebidensya. Hindi ito mabilis. Pero lalaban tayo.”
Doon nagsimula ang pagbangon ko.
Bumalik ako sa trabaho sa BGC. Ang boss ko na si Ms. Carla, na matagal nang naghihintay sa akin, ay niyakap ako at sinabing, “Andie, namiss ka namin. Marami kaming projects na para sa’yo.” Sa unang linggo, nahihirapan ako. Nahihilo pa rin ako. Pero bawat design na natatapos ko, bawat client na napapangiti ko, nararamdaman kong bumabalik ang sarili ko.
Samantala, si Raffy, akala niya babalik ako. Nagpadala siya ng bulaklak sa bahay ni Mama. Isang bouquet ng white roses, may card na “Sorry, love. Umuwi ka na. Miss na kita.” White roses. Yung bulaklak na alam niyang ayaw ko kasi amoy ospital. Hindi niya man lang alam ang paborito kong bulaklak, sunflower. Iyon ang patunay na hindi niya ako kilala.
Pagkatapos ng bulaklak, nagpadala siya ng text. “Andie, nag-overreact ka lang. Buntis ka kaya emotional ka. Umuwi ka na, pag-usapan natin.” Overreact. Emotional. Yan ang mga salitang ginamit niya para maliitin ang sakit ko.
Hindi ako sumagot.
Lumipas ang dalawang linggo, dumating ang mas malala. Si Tita Gloria, ang mama ni Raffy, ay pumunta sa Tagaytay. Hindi para kumustahin ako. Kundi para sigawan ako sa harap ni Mama. “Andie, ano ba yang ginagawa mo? Pinahiya mo ang anak ko! Nagpa-abort ka! Hindi ka man lang nagpaalam! Babae ka, dapat tiisin mo ang lahat para sa pamilya!”
Doon, hindi na nakapagpigil si Mama. Tumayo siya at sinabing, “Gloria, ang anak mo ang nang-iwan sa anak ko sa Skyway habang buntis. Ang anak mo ang nagpatira ng ibang babae sa bahay nila. Huwag mong baliktarin. Hindi ko pinalaki si Andie para maging basahan.”
Umalis si Tita Gloria na galit na galit. At kinagabihan, nag-post si Sofia sa Facebook. Isang mahabang post na kunwari ay victim siya. “Hindi ko alam bakit ako ang sinisisi. Nagpapasalamat lang ako na may isang tao na nag-aalaga sa akin nung walang-wala ako. Hindi ko kasalanan kung hindi siya kayang alagaan ng asawa niya.” May kasama pang litrato nila ni Raffy sa Cebu, magkahawak ang kamay.
Nagsimulang mag-comment ang mga tao. Yung iba, kakampi ni Sofia. Yung iba, nagtataka. Pero ako, hindi ako nag-comment. Hindi ako nag-post. Sabi ni Atty. Paolo, “Huwag kang papatol. Hayaan mong ang ebidensya ang magsalita.”
Pero ang pinakamasakit na gabi ay nang tumawag sa akin si Manang Cora. Umiiyak siya. “Ma’am Andie, pasensya na po. Pinalayas na po ako ni Doc Raffy. Sabi niya, kakampi niyo daw po ako. Ma’am, wala na po akong trabaho.” Si Manang Cora, na nag-alaga sa akin ng limang taon, na nagdadala sa akin ng mainit na sabaw tuwing sinusumpong ako ng lihi, pinalayas niya dahil lang sa akin.
Doon ko sinabi sa sarili ko, hindi na ito tungkol sa akin lang. Tungkol na ito sa lahat ng babaeng pinili niyang apakan.
Nagsimula akong mag-therapy. Si Dra. Lopez, ang psychologist ko, ang nagturo sa akin na ang pagparaya ay hindi pagmamahal. Na ang pagmamahal ay hindi dapat masakit araw-araw. Na ang pagsusuka ko nung buntis ako ay hindi kahihiyan, kundi sakripisyo para sa anak ko. At ang tunay na kapareha, hindi ka iiwan sa highway.
Habang lumalakas ako, unti-unting bumabagsak si Raffy. Nalaman ko mula sa isang dating kasamahan niya sa ospital na pinagsabihan na siya ng admin. Lagi siyang late. Lagi siyang wala sa duty para samahan si Sofia. May isang pasyente pa na nagreklamo kasi amoy alak siya. Ang lalaking sobrang malinis, ngayon ay nagiging marumi ang reputasyon.
At si Sofia, nagsimula na ring magpakita ng tunay na kulay. Humihingi siya ng mas mahal na bag. Gusto niya ng condo sa BGC. Gusto niya ng kotse na kasing mahal ng Range Rover. Nang hindi agad maibigay ni Raffy, nag-away sila sa isang restaurant sa Makati at narinig ng mga tao na sinabi ni Sofia, “Akala ko ba mayaman ka? Bakit parang ang hirap mo namang hingan?”
Pero hindi pa doon nagtatapos. Isang araw, habang nagmi-meeting ako sa BGC, nakita ko si Dr. Daniel Reyes. Siya ang pediatrician na tumulong sa akin nung nasa ospital ako. Hindi niya ako kilala bilang asawa ni Raffy. Kilala niya ako bilang si Andie, ang pasyenteng mag-isang naglalakad sa hallway ng ospital na may dalang IV. Lumapit siya at nagtanong, “Kumusta ka na? Mukhang mas okay ka na ngayon.” At sa unang pagkakataon sa loob ng maraming buwan, may isang lalaking nagtanong sa akin kung kumusta ako, nang hindi ako hinuhusgahan.
Hindi kami naging magkaibigan agad. Pero nagsimula siyang magpakita ng kabaitan na hindi ko naranasan kay Raffy. Kapag nagkakasakit ako ng trangkaso, siya ang nagdadala ng lugaw. Kapag nahihilo ako sa trabaho, siya ang nagsasabing magpahinga ako. Hindi siya nandidiri. Hindi siya natatakot sa dumi. Sabi niya, “Andie, tao ka. Nagkakasakit ka. Normal yan. Hindi mo kailangang maging perpekto para mahalin.”
At habang nangyayari ang lahat ng iyon, dumating ang araw na kinatatakutan ko at pinakahihintay ko. Ang birthday ni Mama sa Tagaytay. Naghanda si Mama ng simpleng handaan. Lechon, pancit, lumpia. Nandoon ang buong pamilya. Nandoon si Jolo, si Manang Cora na ngayon ay kasama na namin, at si Atty. Paolo.
Biglang dumating si Raffy. Kasama si Sofia. Hindi sila imbitado. Pero pumasok sila na parang sila ang bida. Nakasuot si Sofia ng puting dress na hapit na hapit. May hawak siyang maliit na kahon. Tumayo siya sa gitna at ngumiti. “May announcement kami.”
At doon, sa harap ng Mama ko, ng pamilya ko, ng lahat ng taong nagmamahal sa akin, inilabas ni Sofia ang isang ultrasound photo at sinabi nang malakas, “Buntis ako. Dalawang buwan. Kay Raffy.”
Tumingin si Raffy sa akin, diretso sa mata, at sinabi niya ang mga salitang hindi ko kailanman makakalimutan. “Kita mo, Andie? Si Sofia, kaya niyang magbuntis nang hindi nagsusuka sa kotse ko. Kaya niyang magbigay sa akin ng anak nang hindi ako pinapahiya.”
Tahimik ang buong bahay. Narinig ko ang pagpatak ng luha ni Mama. At sa bulsa ko, nag-vibrate ang phone ko. Isang message mula kay Atty. Paolo. “Andie, kailangan mong makita ito agad. Ni-empty ni Raffy ang joint account niyo. Zero balance. Kinuha niya ang lahat.”
BAHAGI 4: Hindi Ko Siya Pinatawad Kahit Lumuhod Siya Sa Ulan, Pinili Kong Mahalin Ang Sarili Ko, At Sa Wakas Natagpuan Ko Ang Tunay Na Pagmamahal Na Hindi Ako Ikahihiya Kahit Kailan Man Muli
Hindi ako sumigaw sa birthday ni Mama. Hindi ako umiyak sa harap nila. Tumayo ako, ngumiti ako kay Mama, at sinabi ko, “Mama, pasensya na, magpapahinga lang ako saglit.” Pumasok ako sa kwarto, isinara ang pinto, at doon ko lang hinayaang tumulo ang luha ko. Pero hindi na ito luha ng babaeng nagpaparaya. Ito ay luha ng galit na matagal ko nang pinipigilan.
Kinabukasan, maaga akong pumunta sa opisina ni Atty. Paolo. Ipinakita niya sa akin ang bank statements. Totoo nga. Sa loob ng dalawang linggo, unti-unting nilabas ni Raffy ang pera sa joint account namin. 2.3 milyon. Nilipat niya sa account ni Sofia. May mga resibo ng mamahaling hotel sa Cebu, ng singsing, ng bagong iPhone, ng down payment para sa condo sa BGC na nakapangalan kay Sofia. Ang pera na pinaghirapan namin, na para sana sa anak namin, ginastos niya para sa babaeng nang-agaw ng asawa ko.
“Paolo, ano ang gagawin natin?” Tanong ko.
“Idadagdag natin ito sa kaso. Dissipation of conjugal assets. At dahil may ebidensya tayo ng panloloko, mas lalakas ang kaso natin para sa annulment at sa hatian ng ari-arian. Hindi siya makakatakas, Andie. Pero kailangan mong maging matatag. Gagawin niya ang lahat para sirain ka.”
At tama si Paolo. Ginawa nga ni Raffy ang lahat.
Nag-post si Sofia ng panibagong ultrasound, kunwari ay masaya sila. Nag-post si Raffy ng litrato ng Range Rover niya na nilinis na naman, na may caption na “Sa wakas, malinis na ulit. Walang suka. Walang drama.” Pinagtatawanan nila ang pagkawala ng anak ko. Pinagtatawanan nila ang sakit ko.
Pero ang hindi nila alam, habang nagpo-post sila, nagtatrabaho na kami. Si Jolo, nakuha niya ang CCTV footage mula sa isang hotel sa Tagaytay kung saan magkasama sila ni Sofia nung araw na nasa ospital ako. Si Manang Cora, nagbigay ng sworn statement na nakita niya si Sofia na natutulog sa kwarto namin at si Raffy ang nag-aalaga sa kanya. Ang dating kasamahan ni Raffy sa ospital, nagbigay din ng statement na madalas siyang absent para kay Sofia.
At ang pinakamalaking bomba, dumating mula sa isang hindi inaasahang tao. Si Sofia mismo.
Isang gabi, habang nasa opisina ako at nag-o-overtime para sa isang malaking project, may tumawag sa akin na unknown number. Si Sofia. Umiiyak siya. “Andie, please, tulungan mo ako. Hindi ko na kaya si Raffy. Akala ko mahal niya ako, pero hindi pala. Gusto niya lang akong kontrolin. Gusto niya akong maging malinis palagi. Kapag nagkakamali ako, sinisigawan niya ako. Kapag may kaunting dumi sa bahay, nagagalit siya. Andie, pareho tayo. Hindi niya ako mahal. Ginamit lang niya ako para saktan ka, at ngayon ginagamit ka niya para takutin ako.”
Hindi ako natuwa sa pag-iyak niya. Hindi ako naghiganti sa pamamagitan ng panunuya. Sabi ko lang, “Sofia, kung totoo yang sinasabi mo, umalis ka na. Huwag mong hintayin na iwan ka niya sa highway tulad ng ginawa niya sa akin.”
At umalis nga siya. Pero hindi dahil sa payo ko. Umalis siya dahil nahuli ni Raffy na may kausap siyang ibang lalaki. Isang Korean businessman na nakilala niya sa Cebu. May mga litrato sila na magkasama sa isang bar, magkahawak ang kamay. At nang malaman ni Raffy, ginawa niya kay Sofia ang ginawa niya sa akin. Sinigawan niya ito sa harap ng maraming tao sa isang restaurant sa BGC. “Ang dumi mo! Ang baho mo! Niloko mo ako!” At iniwan niya si Sofia sa restaurant, mag-isa, umiiyak, walang pamasahe pauwi.
Nang marinig ko ito, hindi ako natuwa. Naawa ako. Kasi alam ko ang pakiramdam ng maiwan.
Samantala, ang buhay ni Raffy ay unti-unting gumuho. Dahil sa mga reklamo sa ospital, sinuspinde siya ng tatlong buwan. Dahil sa pagwawaldas ng pera, hindi niya nabayaran ang monthly amortization ng Range Rover. Isang umaga, habang nagkakape siya sa Alabang, dumating ang bangko at hinatak ang kotse niya. Yung kotse na mas mahalaga pa sa akin, na pinaghirapan kong linisin ng tatlong oras, nawala sa kanya nang walang kahirap-hirap.
At ang pinakamalupit na katotohanan tungkol sa pagbubuntis ni Sofia, lumabas din. Hindi siya buntis. O kung buntis man siya, hindi kay Raffy. Ang ultrasound photo na ipinakita niya sa birthday ni Mama, galing sa Google. Nalaman ito ni Tita Gloria mismo nang dalhin niya si Sofia sa OB para magpa-checkup, at doon sinabi ng doktor na walang heartbeat, walang sac, walang kahit ano. Peke. Lahat peke. At si Tita Gloria, na dating naniniwala kay Sofia, ay siya pang nagsabi kay Raffy, “Anak, niloko ka niya. At niloko mo rin ang asawa mo. Pareho kayong naglokohan.”
Sa gitna ng lahat ng ito, ako ay tahimik na nagtatrabaho. Binuksan ko ang sarili kong design studio sa BGC. Andie Cruz Designs. Maliit lang sa simula. Tatlong tao lang kami. Ako, si Jolo na tumutulong sa admin, at si Manang Cora na naglilinis at nagluluto para sa amin. Pero dahil sa sipag at sa mga client na naniwala sa akin, lumaki ito. Nagkaroon ako ng mga project sa Tagaytay, sa Alabang, sa Makati. Yung mga dating client na akala kong nawala na, bumalik.
At si Daniel, hindi siya umalis. Hindi siya nagmadali. Hindi siya nanligaw na parang sa pelikula. Dahan-dahan siyang nagpakita. Kapag may sakit ako, dinadalhan niya ako ng lugaw na siya mismo ang nagluto, kahit hindi siya marunong magluto. Kapag may presentation ako, siya ang nagpapaalala sa akin na kumain. Kapag umuulan at baha sa BGC, siya ang sumusundo sa akin kahit hindi ko hinihingi.
Isang araw, nagkasakit ako ng matinding trangkaso. Nagsuka ako sa kotse niya. Sa luma niyang Toyota Innova. Natakot ako. Naisip ko, magagalit siya tulad ni Raffy. Iiwan niya ako. Pero ang ginawa ni Daniel, tumabi siya, binuksan ang hazard light, kumuha ng tubig at tissue, hinaplos ang likod ko at sinabi, “Okay lang, Andie. Huwag kang mag-alala. Tao ka. Ako ang maglilinis. Mas importante ka kaysa sa kotse. Mas importante ka kaysa sa kahit ano.”
Doon ako umiyak. Hindi dahil sa suka. Kundi dahil sa unang pagkakataon, may isang lalaking hindi ako ikinahiya.
Nanalo kami sa kaso. Pagkatapos ng halos dalawang taon ng paghihintay, pagdinig, at pag-iyak sa korte, na-grant ang annulment namin. Nakuha ko ang bahay sa Alabang, na ibinenta ko at ginamit ko para palakihin ang studio ko. Nakuha ko rin ang parte ko sa conjugal property, at pinabalik ng korte ang perang nilipat ni Raffy kay Sofia. Si Raffy, kinailangan niyang magbenta ng mga gamit niya para makabayad.
Hindi ko siya pinatawad para bumalik siya. Pinatawad ko siya para palayain ang sarili ko. Pero hindi ibig sabihin na kinalimutan ko ang lahat.
Isang maulang gabi, habang nagsasara ako ng studio, dumating si Raffy. Basang-basa siya. Payat. Hindi na siya yung dating Raffy na laging naka-plantsado at mabango. Lumuhod siya sa harap ko, sa gitna ng ulan, at sinabi, “Andie, patawarin mo ako. Nagkamali ako. Si Sofia, iniwan na ako. Ang mama ko, hindi na ako kinakausap. Ang trabaho ko, nawala. Ikaw lang ang nagmahal sa akin nang totoo. Bumalik ka na. Kaya kong magbago. Lilinisin ko ang lahat. Hindi ko na ulit hahayaan na madumihan ka.”
Tinitigan ko siya. Dati, kapag lumuhod siya, matutunaw ako. Dati, kapag nag-sorry siya, magpaparaya ako. Pero ngayon, hindi na.
“Raffy,” sabi ko, mahinahon, pero matatag. “Alam mo ba kung ano ang pinakamasakit? Hindi yung iniwan mo ako sa Skyway. Hindi yung nagsuka ako sa kotse mo. Ang pinakamasakit ay nung pinili mong linisin ang suka ng ibang babae, pero ang suka ko, ikinahiya mo. Hindi mo ako minahal. Minahal mo lang ang ideya ng asawang malinis, tahimik, at laging nagpaparaya. Pero hindi na ako yun. At hindi na ako babalik sa bahay na kailangan kong maging perpekto para lang mahalin.”
Tumayo ako, pumasok sa studio, at isinara ang pinto. Hindi ako lumingon. Narinig ko siyang umiiyak sa ulan. Pero hindi na ako ang magpupunas ng luha niya.
Pagkalipas ng isang taon, ikinasal kami ni Daniel sa isang maliit na simbahan sa Tagaytay. Walang engrandeng handaan. Walang Range Rover. Walang 12 milyon na kotse. Mayroon lang pamilya, mga kaibigan, si Mama na umiiyak sa tuwa, si Manang Cora na nagluluto ng lechon, si Jolo na best man, at si Atty. Paolo na tumatawa. Suot ko ang simpleng puting dress. Hawak ko ang sunflower, ang paborito kong bulaklak na ngayon ay alam na ng asawa ko.
At pagkaraan ng ilang buwan, nalaman kong buntis ako ulit. Sa pagkakataong ito, hindi ako natakot. Kasi sa bawat umaga na nagsusuka ako, si Daniel ang nasa tabi ko, hawak ang buhok ko, may hawak na tubig at bimpo. Hindi siya nandidiri. Hindi siya umaalis. Sabi niya, “Andie, kung kailangan mong magsuka, dito ka magsuka sa akin. Ako ang bahala. Hindi kita iiwan.”
Nanganak ako ng isang malusog na baby girl. Pinangalanan namin siyang Amara, na ang ibig sabihin ay walang hanggan. Sa unang beses na kinarga ko siya, naalala ko ang anak na nawala sa akin. Umiyak ako. Pero niyakap ako ni Daniel at sinabi, “Hindi natin siya makakalimutan. Pero hindi rin natin kailangang manatili sa sakit. May bago tayong pag-asa.”
Isang araw, nakatanggap ako ng sulat mula kay Sofia. Nasa Cebu na siya, nagtatrabaho bilang staff sa isang maliit na events company. Humingi siya ng tawad. Sinabi niya na nagsisisi siya. Na naintindihan na niya kung bakit ako nasaktan. Sumagot ako ng maikli. “Pinapatawad kita, Sofia. Pero hindi na tayo pwedeng maging magkaibigan tulad ng dati. Mag-ingat ka. Sana matagpuan mo rin ang sarili mo.”
At si Raffy, huli kong narinig, nagtatrabaho na siya sa isang provincial hospital sa Batangas. Wala na ang Range Rover. Wala na ang malaking bahay. Nakatira siya mag-isa sa isang maliit na apartment. Paminsan-minsan, nagpapadala siya ng message na humihingi ng tawad. Hindi ko na siya ni-block. Pero hindi ko na rin siya sinasagot. Hindi dahil sa galit. Kundi dahil tapos na ang kwento namin.
Ngayon, kapag nagmamaneho kami ni Daniel papuntang Tagaytay, at sumusumpong ang paglilihi ko sa pangalawa naming anak, hindi ako natatakot. Kasi alam ko, kahit magsuka ako sa kotse, sa damit, o sa kamay niya, hindi niya ako iiwan. Pupulutin niya ang buhok ko, bibigyan niya ako ng tubig, at sasabihin niya, “Okay lang, mahal. Ako na ang bahala.”
At doon ko naintindihan. Ang tunay na pagmamahal, hindi nasusukat sa kung gaano kalinis ang kotse mo. Nasusukat ito sa kung sino ang mananatili sa tabi mo kahit madumi ka, kahit nagsusuka ka, kahit umiiyak ka, at kahit hindi ka perpekto.
Ako si Andie Cruz. Iniwan ako sa Skyway. Nilinis ko ang kotse ng tatlong oras. Nawalan ako ng anak. Pero hindi ako nawala. Bumangon ako. At sa wakas, natagpuan ko ang pagmamahal na hindi ako ikahihiya, kahit kailan man.
