Limang Taong Gulang Ako Nang Parehong Itakwil ng Mama at Papa Ko—Pero Isang Sigaw ng Mataray Kong Tiya ang Nagligtas sa Buhay na Akala Ko Tapos Na
Limang taong gulang lang ako nang marinig kong parehong sabihin ng mga magulang ko na ayaw nila sa akin.
Sa harap mismo ng hukom, nagtalo sina Mama at Papa—hindi dahil pareho nila akong gustong makuha, kundi dahil pareho nila akong gustong ipasa sa isa’t isa.
Nang tanungin ako kung kanino ko gustong sumama, pabulong kong sinabi:
“Kay Mama po.”
Hindi ko alam na ang simpleng sagot na iyon ang magiging dahilan kung bakit, pagsapit ng gabi, dalawang beses akong itatapon na parang bagay na walang may-ari.
Nang limang taon ako, tuluyan nang naghiwalay sina Mama at Papa.
Sa Family Court sa Cabanatuan, unang beses kong nakita silang magkasundo sa isang bagay.
Ayaw nila akong alagaan.
“Siya naman ang laging kasama ng bata,” sabi ni Papa, nakakunot ang noo habang nakaturo kay Mama.
“Anong ako?” mabilis na sagot ni Mama. “Anak mo rin iyan! Hindi puwedeng ako lahat!”
“Hindi ko kayang alagaan.”
“Ako rin!”
Nakalapat ang dalawang kamay ko sa kandungan habang nakaupo ako sa malaking silya.
Hindi ko lubos maintindihan ang lahat.
Pero naiintindihan ko ang isang bagay.
Walang may gusto sa akin.
Maya-maya, yumuko sa akin ang hukom.
“Anak, kanino mo gustong tumira?”
Tumingin ako kay Papa.
Diretso siyang nakatitig sa akin.
Matigas ang mukha niya.
Noon pa man, takot na ako sa kanya.
Kapag umiinom siya, mas malakas ang boses niya.
Kapag galit siya, lahat ng nasa bahay kailangang manahimik.
Kaya ibinaling ko ang tingin ko kay Mama.
Hindi rin siya nakangiti.
Pero siya ang nagpapakain sa akin.
Siya ang nagsusuklay ng buhok ko.
Siya ang kasama ko kapag may lagnat ako.
Kaya pabulong kong sinabi:
“Kay Mama po.”
Pagkatapos ng pagdinig, parang nanalo sa sugal si Papa.
Nauna siyang lumabas ng courtroom na magaan ang hakbang.
Samantalang si Mama, halos hindi makahinga sa galit.
Pagkalabas namin sa hallway, bigla niya akong hinila sa braso.
“Ilang beses ko bang sinabi sa iyo na piliin mo ang papa mo?”
Napatungo ako.
“Ma…”
“Bingi ka ba? Sinabi kong ayokong mag-alaga sa iyo!”
Mahigpit kong hinawakan ang laylayan ng blouse niya.
“Magiging mabait po ako.”
“Hindi iyan ang problema!”
“Hindi po ako magpapabili ng laruan.”
“Tama na!”
“Kaunti lang po akong kakain.”
Bigla siyang natahimik.
Pero hindi iyon dahil naawa siya.
Napapikit siya at mariing huminga bago ako muling hinila.
“Diyos ko. Bakit ba kasi ikaw ang naiwan sa akin?”
Hindi ko naintindihan kung bakit parang kasalanan kong ipinanganak akong babae.
Pero paulit-ulit iyong sinasabi ni Mama.
Kung lalaki raw ako, baka hindi kami iniwan ni Papa.
Kung lalaki raw ako, baka minahal ako ni Lola.
Kung lalaki raw ako, baka naging maayos ang pamilya namin.
Kaya mula noon, akala ko may mali talaga sa akin.
Dinala ako ni Mama sa isang mumurahing inn malapit sa terminal.
Buong gabi siyang nakaupo sa gilid ng kama habang may kausap sa telepono.
Nakahiga ako at kunwari’y tulog.
Pero naririnig ko ang bawat salita niya.
“Bukas matatapos din ito,” mahina niyang sabi.
Sandaling katahimikan.
Pagkatapos ay tumawa siya.
“Kapag naibalik ko na siya sa kanila, puwede mo na akong sunduin.”
May lalaki sa kabilang linya.
Hindi ko marinig ang sagot nito.
Pero iba ang boses ni Mama habang kausap siya.
Malambing.
Masaya.
Boses na hindi niya kailanman ginamit sa akin.
Kinabukasan, biglang napakabait ni Mama.
“Gutom ka ba?”
Tumango ako.
Binilhan niya ako ng pandesal at gatas.
Habang kumakain ako, ngumiti siya.
“Namimiss mo ba si Papa?”
Agad akong umiling.
“Sige na. Bibisitahin lang natin.”
Hindi na niya hinintay ang sagot ko.
Sumakay kami ng jeep at bus hanggang makarating sa barangay kung saan nakatira si Papa.
Pagbaba namin sa kanto, hinawakan niya ang balikat ko.
“Alam mo naman ang daan pauwi, di ba?”
Nanlamig ang tiyan ko.
“Mama…”
“May bibilhin lang ako sa highway. Mauna ka na.”
Hindi ako gumalaw.
Hinawakan ko ang kamay niya.
“Mama, sasama ako.”
Mabilis niyang hinugot ang kamay niya.
“Sinabi nang mauna ka.”
Pagkatapos ay tumalikod siya.
Mabilis ang lakad niya.
Hindi siya lumingon kahit isang beses.
Mula sa malayo, nakita kong sumakay siya sa isang itim na kotse.
Umalis iyon.
At doon ko naintindihan ang narinig ko noong gabi.
Ako ang tinutukoy niyang “matatapos.”
Ako ang kailangan niyang “maibalik.”
Hindi ako tumakbo.
Alam kong kahit habulin ko ang sasakyan, hindi naman siya babalik.
Naglakad ako papunta sa bahay ni Papa.
Pero hindi ako kumatok.
Buong gabi akong nakaupo sa tabi ng pader sa labas.
Nang magbukang-liwayway, si Lola ang unang nakakita sa akin.
“Ano’ng ginagawa mo rito?”
Tumayo ako.
“Iniwan po ako ni Mama.”
“Hindi ka na taga-rito!”
Kinuha niya ang walis tingting.
“Lumayas ka! Huwag kang magdala ng malas sa bahay namin!”
Hindi ako umiwas.
Maya-maya, lumabas si Papa.
Gusot ang buhok niya.
“Ano na naman iyon?”
Pagkakita niya sa akin, lalo siyang sumimangot.
“Nasaan ang mama mo?”
“Umalis po.”
“Anong ibig sabihin ng umalis?”
“Hindi na raw niya ako kailangan.”
Naglabas siya ng cellphone at tinawagan si Mama.
Pagkasagot pa lang, nagsisigawan na sila.
“Anong klaseng ina ka?” sigaw ni Papa.
“At ikaw?” balik ni Mama. “Kailan mo ba inalagaan ang anak mo?”
“Ikaw ang may custody!”
“Kasalanan ko bang ibinigay sa akin ng korte?”
“Bumalik ka rito!”
“Hindi!”
Pagkatapos, narinig kong sumigaw si Mama mula sa telepono:
“Kung gusto mo, kasuhan mo ako! Simula ngayon, bahala na kayo sa kanya!”
Pinatay niya ang tawag.
Mahabang katahimikan.
Saka humithit ng sigarilyo si Papa.
Akala ko papapasukin niya ako.
Pero may babaeng lumabas mula sa kuwarto niya.
Buntis.
Kilala ko siya.
Ilang beses ko na siyang nakitang pumupunta sa bahay kapag wala si Mama.
“Anong problema?” tanong niya.
Biglang lumambot ang mukha ni Papa.
“Wala. Pumasok ka. Baka ginawin ka.”
Hinaplos niya ang tiyan nito.
“Pati ang anak natin.”
Napatingin ako sa tiyan ng babae.
Anak nila.
Mukhang iyon ang batang gusto ni Papa.
Hindi ako.
Makalipas ang ilang minuto, isinakay niya ako sa motorsiklo.
Hindi niya sinabi kung saan kami pupunta.
Lumampas kami sa palengke.
Lumampas sa paaralan.
Lumampas sa dalawang barangay.
Hanggang makarating kami sa isang maliit na baryo na napapaligiran ng palayan.
Doon nakatira ang nakatatandang kapatid ni Mama, si Tito Ben.
At ang asawa nitong si Tita Nena.
Madalas ikuwento ni Mama na si Tita Nena raw ang pinakamasamang bunganga sa buong bayan.
Kapag nakipag-away raw iyon, walang kapitbahay ang gustong makialam.
Pati raw mga asong gala, lumilihis ng daan kapag nakita siya.
Ibinaba ako ni Papa sa gilid ng kalsada.
“Diyan nakatira ang tiyuhin mo.”
“Papa…”
“Hindi ka na sakop ko. Ang korte na mismo ang nagsabi.”
“Pero si Mama—”
“Problema na niya iyon.”
Sumakay siya ulit sa motorsiklo.
“Kapag bumalik ka sa bahay, huwag mong asahang pagbubuksan kita.”
At umalis siya.
Nakatayo ako roon nang matagal.
May maliit akong backpack.
Isang lumang damit.
At kalahating pakete ng pandesal.
Hindi ko alam kung saan ako pupunta kapag pinaalis din ako nina Tito Ben.
Nang makalapit ako sa bahay, narinig kong may kalansing ng mga kaldero sa loob.
Hindi ako kumatok.
Umupo lang ako sa tabi ng pinto.
Lumipas ang ilang minuto.
Pagkatapos ay may mabibigat na yabag mula sa loob.
Bumukas ang pinto.
Isang babaeng malapad ang balikat, nakapusod ang buhok at may hawak na sandok ang nakatayo sa harap ko.
Si Tita Nena.
Tinitigan niya ako mula ulo hanggang paa.
Nanikip ang dibdib ko.
Inihanda ko ang sarili ko sa susunod na salitang lagi kong naririnig.
Lumayas ka.
Pero kumunot ang noo niya at biglang sumigaw:
“ANO PANG GINAGAWA MO RIYAN?”
Napapikit ako sa takot.
Saka niya itinuro ang loob ng bahay.
“HIHINTAYIN MO PA BA AKONG LUMABAS AT PERSONAL KANG ANYAYAHANG PUMASOK?!”
PARTE2
Hindi ako agad gumalaw.
Akala ko galit siya.
Akala ko mali lang ang pagkakaintindi ko sa sinabi niya.
Kaya nanatili akong nakatayo sa labas habang mahigpit na yakap ang maliit kong backpack.
Napabuntong-hininga si Tita Nena.
“Aba, iho—”
Huminto siya.
“Este, hija. Hindi ka ba marunong makinig?”
Dahan-dahan akong pumasok.
Pagkapasok ko, agad niyang isinara ang pinto.
“Ben!” sigaw niya. “Lumabas ka rito!”
Lumabas si Tito Ben mula sa likod ng bahay, may hawak pang martilyo.
Pagkakita niya sa akin, nanlaki ang mga mata niya.
“Lia?”
Tumango ako.
“Nasaan ang mama mo?”
Hindi ako sumagot.
Si Tita Nena ang lumuhod sa harap ko.
Doon ko napansing hindi pala galit ang tingin niya.
Nakatingin siya sa mga pasa sa braso ko.
Sa maruming laylayan ng damit ko.
Sa namamagang mata ko dahil sa buong gabing hindi pagtulog.
“Lia,” mahinang tanong niya, “sino ang nagdala sa iyo rito?”
“Si Papa po.”
“Nasaan siya?”
“Umalis na po.”
“Ang mama mo?”
“Umalis din po.”
Tahimik ang buong bahay.
Pagkatapos ay biglang tumayo si Tita Nena.
“Ben.”
“Teka lang, Nena.”
“Nasaan cellphone mo?”
“Nena—”
“IBIGAY MO ANG CELLPHONE MO.”
Iyon ang unang beses kong nakita kung bakit takot sa kanya ang buong barangay.
Pero hindi ako ang pinagalitan niya.
Tinawagan niya si Mama.
Unang ring pa lang, sinagot agad nito.
“Ano?”
Napatingin si Tita Nena sa akin.
Pagkatapos ay lumabas siya sa bakuran.
Pero naririnig ko pa rin ang boses niya.
“May gusto akong itanong sa iyo, Lorna. Anak mo ba itong nasa bahay ko ngayon?”
Tahimik ang kabilang linya.
“Sumagot ka.”
“Ate—”
“Huwag mo akong tawaging Ate. Tanong ko, anak mo ba ito?”
“Hindi ko naman sinabing—”
“Limang taon ang bata!”
“Ano bang gusto mong gawin ko? Hindi ko na kaya!”
“Kaya itinapon mo?”
“May buhay din ako!”
Biglang humina ang boses ni Tita Nena.
At mas nakakatakot iyon kaysa pagsigaw niya.
“Ang anak hindi lumalabas sa buhay mo dahil may bago kang lalaking gustong sundan.”
Pinatay ni Mama ang tawag.
Hindi na nagsalita si Tita Nena.
Bumalik siya sa loob.
Tiningnan niya ako.
“Gutom ka?”
Tumango ako.
Naglagay siya ng kanin, itlog at ginisang monggo sa plato.
Napakarami.
Hindi ako agad kumain.
“Ano na naman?” tanong niya.
“Hindi ko po kayang ubusin.”
“E di huwag mong ubusin.”
“Hindi po ba kayo magagalit?”
Napakunot ang noo niya.
“Bakit ako magagalit?”
Hindi ako sumagot.
Sa bahay namin, kailangang ubusin ko lahat kahit nasusuka na ako.
Sayang raw ang pagkain.
Kapag hindi ko naubos, sinasabihan akong walang utang na loob.
Tahimik na kinuha ni Tita Nena ang isang maliit na mangkok.
“Kung busog ka na, tigil. Walang pumipilit sa iyo rito.”
Hindi ko alam kung bakit, pero biglang tumulo ang luha ko.
Hindi ako humagulgol.
Tahimik lang akong umiyak habang ngumunguya.
Nagkatinginan sina Tito Ben at Tita Nena.
Walang nagsalita.
Kinagabihan, may inilatag silang banig sa maliit na kuwarto katabi ng kanila.
“Akin po ba ito?” tanong ko.
“Hindi,” sagot ni Tita Nena.
Nanigas ako.
Saka niya idinagdag:
“Sa multo.”
Napatingin ako sa kanya.
Bigla siyang tumawa.
“Siyempre sa iyo! Kanino pa ba?”
Iyon ang unang beses na natawa ako matapos maghiwalay sina Mama at Papa.
Pero hindi pala doon matatapos ang problema.
Kinabukasan, dumating si Papa.
Galit.
Kasama niya si Lola.
“Ben!” sigaw niya sa bakuran. “Ilabas mo ang bata!”
Lumabas si Tito Ben.
Kasunod si Tita Nena.
Ako naman, nagtago sa likod ng kurtina.
“Bakit mo dinala rito tapos babawiin mo ngayon?” tanong ni Tito Ben.
“Hindi ko babawiin.”
“Kung gano’n, ano’ng kailangan mo?”
“Sabihin n’yo sa batang huwag nang pumunta sa bahay namin.”
Tumawa si Tita Nena.
Hindi masayang tawa.
“Ramon, bumyahe ka mula kabilang bayan para sabihin sa limang taong gulang na bata na huwag kang gambalain?”
“May sarili na akong pamilya.”
“Pamilya?”
Tumaas ang boses ni Tita.
“Ano siya? Delivery na maling address?”
“Nena, huwag kang makialam.”
“Bakit? Ikaw ang nag-iwan sa kanya sa pintuan ko.”
Sumabat si Lola.
“Hindi naman namin obligasyon iyan. Ang korte ang nagbigay sa nanay!”
Lumabas ako sa likod ng kurtina.
Nang makita ako ni Papa, nanigas ang mukha niya.
“Lia, tandaan mo. Huwag ka nang babalik sa bahay.”
Tumango ako.
“Hindi na po.”
Parang nagulat siya sa sagot ko.
Noon kasi, kahit ilang beses niya akong sigawan, sinusundan ko pa rin siya.
Pero sa pagkakataong iyon, hindi ako lumapit.
Humawak ako sa laylayan ng damit ni Tita Nena.
Naramdaman niyang nanginginig ang kamay ko.
At sa harap ni Papa, hinawakan niya ang kamay ko pabalik.
“May sasabihin pa ba kayo?” tanong niya.
Wala.
Umalis sina Papa at Lola.
Pagkatapos noon, dinala ako nina Tito Ben at Tita Nena sa barangay hall.
Kinausap nila ang barangay captain.
Pagkatapos ay ang municipal social welfare officer.
May mga tanong sa akin.
Kung sino ang nag-aalaga sa akin.
Kung saan ako natutulog.
Kung sino ang nananakit sa akin.
Kung kailan ako huling kumain nang maayos.
Takot akong magsalita.
Kaya hinawakan ni Tita Nena ang kamay ko sa ilalim ng mesa.
“Sabihin mo ang totoo,” bulong niya. “Hindi kita iiwan.”
“Kapag sinabi ko po ba… magagalit si Mama?”
“Baka.”
“Si Papa?”
“Posible.”
“Pati si Lola?”
“Sigurado.”
Napayuko ako.
“Masama po ba ako kapag nagalit sila?”
Napapikit si Tita Nena.
Pagmulat niya, namumula ang mga mata niya.
“Hindi.”
Iyon ang pinakamabilis niyang sagot.
“Hindi obligasyon ng bata na tiisin ang pananakit para lang matawag na mabuting anak.”
Unti-unti akong nagsalita.
At sa unang pagkakataon, may mga matandang hindi nagsabing nagsisinungaling ako.
Makalipas ang ilang linggo, muling nagharap sa opisina ang mga magulang ko.
Pareho silang galit.
Hindi dahil miss nila ako.
Kundi dahil parehong ayaw nilang mapanagot sa sustento at sa reklamo tungkol sa pagpapabaya sa akin.
Si Mama ang unang sumigaw.
“Kapatid mo ako, Ben! Talaga bang ipapahiya mo ako?”
Tahimik na sumagot si Tito Ben.
“Hindi kita ipinapahiya. Ikaw ang gumawa niyan sa sarili mo.”
Tumingin si Mama kay Tita Nena.
“Ikaw ang nag-uudyok sa asawa ko—”
“Sandali.”
Tumayo si Tita Nena.
“Una, hindi asawa mo si Ben. Kuya mo siya.”
Namula si Mama.
“Pangalawa, hindi ako ang nag-iwan ng limang taong gulang sa kalsada.”
Tumayo rin si Papa.
“Hindi naman ako ang may custody!”
Napalingon si Tita Nena sa kanya.
“Ano ngayon? Kapag sinabi ng papel na hindi mo hawak ang bata, nawawala rin ang pagiging ama mo?”
Walang nakasagot.
Nasa labas ako ng opisina noon, katabi ng social worker.
Pero narinig ko ang halos lahat.
Makalipas ang ilang buwan, pansamantalang ibinigay kina Tito Ben at Tita Nena ang pangangalaga sa akin.
Kalaunan, ginawa iyong mas permanente.
Hindi biglang naging maganda ang buhay.
May mga gabi pa ring nagigising akong umiiyak.
Kapag may umaalis ng bahay, palihim akong sumusunod sa bintana para tingnan kung babalik pa sila.
Kapag pinapagalitan ako ni Tita Nena dahil hindi ko inayos ang laruan ko, agad akong nagtatanong:
“Paalisin n’yo po ba ako?”
Sa unang pagkakataon, natahimik siya nang marinig iyon.
Pagkatapos ay itinabi niya ang hawak na walis.
“Lia.”
“Opo?”
“Makinig kang mabuti.”
Tumango ako.
“Kapag pinagalitan kita dahil makalat ka, ibig sabihin makalat ka.”
Lumunok ako.
“Hindi ibig sabihin na ayaw na kita.”
Nakatitig lang ako sa kanya.
“Kapag sinabi kong ayusin mo ang gamit mo, ayusin mo. Kapag sinabi kong maligo ka, maligo ka. Kapag sinabi kong umuwi ka bago dumilim, umuwi ka.”
Bahagya siyang yumuko.
“Pero hindi ka namin itatapon dahil nagkamali ka.”
Hindi ko napigilan ang pag-iyak.
Niyakap ko siya.
Nanigas ang katawan niya.
Hindi siya sanay yumakap.
“Hoy,” reklamo niya. “May hawak akong walis.”
Mas lalo akong kumapit.
Maya-maya, naramdaman kong marahan niyang hinaplos ang likod ko.
Lumipas ang mga taon.
Pumasok ako sa paaralan.
Tuwing recognition day, si Tita Nena ang pinakamalakas pumalakpak.
Kapag may school program, si Tito Ben ang laging nasa unang hanay.
Nang magkaroon ako ng unang medalya, isinabit iyon ni Tita Nena sa dingding ng sala.
“Maliit lang naman po iyan,” sabi ko.
“Maliit?”
Tumaas ang kilay niya.
“Magkano ba gusto mo? Kasinglaki ng kaldero?”
Tumawa kaming lahat.
Labingdalawang taong gulang ako nang muling makita ko si Mama.
May kasama siyang maliit na batang lalaki.
Anak niya sa bagong kinakasama.
“Lia,” sabi niya.
Matagal ko siyang tinitigan.
Dati, kapag iniisip kong babalik siya, naiimagine kong tatakbo ako at yayakapin siya.
Pero nang dumating ang araw na iyon, wala akong naramdamang ganoon.
“Kamusta ka na?” tanong niya.
“Mabuti po.”
“Hindi mo ba ako nami-miss?”
Hindi ako agad sumagot.
Sa likod ko, naroon si Tita Nena.
Hindi siya nakikialam.
Hindi niya ako sinenyasang lumapit o umiwas.
Desisyon ko iyon.
“Siyempre po,” sabi ko.
Napangiti si Mama.
Pero nagpatuloy ako.
“Noong maliit ako.”
Nawala ang ngiti niya.
“Pero matagal ko na pong tinanggap na hindi n’yo ako pinili.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Lia…”
“Hindi po ako galit.”
At totoo iyon.
Hindi na.
“Pero ayoko na ring bumalik sa panahong kailangan kong magmakaawa para lang may manatili sa tabi ko.”
Hindi nakasagot si Mama.
Pagkatapos ay tumingin siya kay Tita Nena.
“Tinuruan mo siyang kamuhian ako.”
Agad akong umiling.
“Hindi po.”
Ako mismo ang sumagot.
“Tinuruan niya lang po akong hindi kailangang masaktan para mapatunayan na mahal ko ang isang tao.”
Tahimik si Mama.
Maya-maya, umalis din siya.
Hindi ko siya pinigilan.
At sa unang pagkakataon sa buhay ko, may taong umalis nang hindi ako natatakot.
Dahil alam kong paglingon ko, may tahanan akong babalikan.
Dalawampu’t dalawang taong gulang ako nang makatapos ng kolehiyo.
Sa graduation, dalawang tao ang pinakamasayang sumigaw nang tawagin ang pangalan ko.
Si Tito Ben.
At siyempre, ang babaeng sinasabi ni Mama noon na kinatatakutan daw pati ng mga aso sa baryo.
Si Tita Nena.
Pagkatapos ng seremonya, ibinigay ko sa kanya ang medalya ko.
“Ano ito?” tanong niya.
“Sa inyo po.”
“Ano’ng gagawin ko riyan?”
Ngumiti ako.
“Noong limang taon ako, wala akong bahay.”
Natahimik siya.
“Akala ko po noong araw na iniwan ako sa pintuan ninyo, papaalisin n’yo rin ako.”
Huminga ako nang malalim.
“Pero ang unang sinabi n’yo sa akin ay pumasok ako.”
Namula ang mga mata niya.
Mabilis siyang tumalikod.
“Naku. Ang drama mo.”
Tumawa ako.
“Tita.”
“Ano?”
“Mahal ko po kayo.”
“Alam ko.”
“Hindi n’yo man lang sasabihin pabalik?”
Humarap siya sa akin.
Pareho na kaming umiiyak.
Saka niya ako hinila sa isang mahigpit na yakap.
“Kung hindi kita mahal, sa tingin mo ba titiisin ko ang katigasan ng ulo mo nang labingpitong taon?”
Natawa ako habang umiiyak.
Sa dami ng beses na itinulak ako palabas ng mga taong dapat sana’y unang nagmahal sa akin, isang mataray na babae lang pala ang kailangan ko para malaman kung ano ang tunay na tahanan.
Hindi iyong lugar kung saan ka ipinanganak.
Hindi rin iyong bahay na nakasulat sa birth certificate mo.
Ang tahanan ay ang lugar kung saan hindi mo kailangang magmakaawa para manatili.
Kung saan puwede kang magkamali, umiyak, matakot at maging mahina—pero may taong magsasabing:
“Pumasok ka. Dito ka lang.”
Mensahe
Hindi lahat ng pamilyang nagbibigay sa atin ng buhay ay marunong magbigay ng pagmamahal. At kung minsan, ang taong mukhang pinakamatapang, pinakamasungit o pinakamatigas ang siyang unang magbubukas ng pinto kapag pakiramdam natin ay wala nang lugar sa mundo para sa atin.
Ang isang bata ay hindi kailanman dapat magmakaawa para mahalin. Sapagkat ang tunay na pamilya ay hindi iyong paulit-ulit kang itinataboy—kundi iyong, kahit gaano ka kahina at takot, maririnig mong nagsasabing: “Pumasok ka. Nandito kami.”
