Bahagi 3
Akala ko kakampi ko si Miguel, pero nang ilabas ni Carlo ang papeles ng bahay namin, doon ko nalaman kung sino talaga ang nagtaksil sa akin.
Kinabukasan, maaga akong nagising. Hindi ako nakatulog ng maayos. Ang bahay namin sa Lahug ay tahimik pero mabigat ang hangin. Paglabas ko ng kwarto, nakita ko si Miguel sa sala. Nakaupo siya sa lumang sofa, may dalang isang maliit na bag. Totoo nga. Tumupad siya sa sinabi niya. Makikitira siya sa amin.
“Good morning,” sabi niya. Mukha siyang puyat din. “Nagkape na ako. Gusto mo ba?”
Hindi ako sumagot agad. Tinitigan ko ang bag niya. Isang bag lang. Walang mamahaling suitcase. Walang assistant. Walang yabang. Para siyang estudyante na lumipat lang ng dorm. Doon ako unang nakaramdam ng kakaiba. Hindi ito ang Miguel na kilala ng lahat sa Cebu Business Park.
Bago pa kami makapag-usap ng maayos, dumating si Papa kasama si Lita. Si Papa, nakayuko. Si Lita, nakatingin sa paligid na parang nag-iinspeksyon. “Grace,” sabi ni Papa. “Kailangan nating mag-usap. Hindi mo pwedeng gawin ito nang hindi nagsasabi sa akin.”
“Papa, kasal na ako,” sabi ko. “Hindi ko ito ginawa para hiyain ka.”
“Pero si Miguel?” sabi ni Papa. “Siya ang sumira sa kompanya natin. Siya ang dahilan kung bakit tayo nabaon sa ₱25 million na utang. Paano mo siya napakasalan?”
Gusto kong sumagot pero hindi ko rin alam ang buong sagot. Alam ko lang na galit ako kay Miguel noon. Alam ko lang na siya ang sinisisi ko. Pero ngayon, siya rin ang nag-iisang tao na hindi ako iniwan nang mag-post siya ng “Kasal na kami.”
Dumating si Angela bandang tanghali. Hindi siya nagpaalam. Pumasok siya na may dalang dalawang paper bag mula sa isang mamahaling boutique. “Ate,” sabi niya, “mag-usap tayo nang tayo lang.” Umupo siya sa harap ko. Sa unang pagkakataon, hindi siya nakangiti ng peke. Mukha siyang pagod.
“Alam mo ba kung gaano kahirap maging anak sa labas?” sabi niya. “Lagi akong tinatago. Lagi akong pangalawa. Nang makilala ko si Carlo, akala ko may kakampi na ako. Sabi niya, tutulungan niya akong maging tunay na Reyes. Sabi niya, ikaw ang humahadlang sa amin.”
Nakinig ako. Masakit pakinggan pero kailangan kong marinig. “Angela, hindi ako ang humadlang sa iyo,” sabi ko. “Hindi ko kinuha ang kwintas ni Mama para isuot mo. Hindi ko kinuha ang bahay na ito para maging sa iyo. Pero bakit mo hinayaan si Carlo na gamitin ang pangalan ko para sa papeles ng bahay?”
Umiyak si Angela. Hindi siya sumagot agad. Doon ko naintindihan na hindi siya kasing tapang ng ipinapakita niya. Takot din siya. Takot siyang mawala ang pagkilala ng mga Reyes. At si Carlo ang gumamit sa takot na iyon.
Hapon na nang dumating si Carlo. May dala siyang folder na mas makapal pa kaysa kahapon. “Grace, pirmahan mo na ito,” sabi niya. “Ito lang ang paraan para mabayaran ang ₱5 million na naka-sangla sa bahay ninyo. Kung hindi, kukunin ito ng bangko. At kapag kinuha ito, wala nang matitira sa inyo.”
Tinitigan ko ang folder. Ang titulo ng lupa ng bahay namin ay nasa loob. Ang pangalan ko ay nasa papeles pa rin bilang isa sa tagapagmana. Kung pipirmahan ko ang waiver, mawawala ang karapatan ko. Mapupunta ang bahay sa mga Reyes. At si Carlo ang magiging tagapamahala.
“Hindi ako pipirma,” sabi ko.
Nagbago ang mukha ni Carlo. “Grace, huwag kang matigas ang ulo. Hindi ka na bata. Wala ka nang pera. Wala ka nang kompanya. Si Miguel lang ang meron ka at ginagamit ka lang niya.”
Doon pumasok si Miguel mula sa kusina. Tahimik siya pero diretso ang tingin niya kay Carlo. “Carlo, tigilan mo na si Grace,” sabi niya. “Alam kong ikaw ang nag-ayos ng sangla na iyan.”
Tumawa si Carlo. “Anong sinasabi mo? Ikaw ang nagpabagsak sa kompanya nila.”
Umupo si Miguel sa tabi ko. Hindi siya sumigaw. Hindi siya nagmura. “Grace, makinig ka,” sabi niya. “Kailangan mong malaman ang totoo. Hindi ako nagpabagsak ng kompanya ninyo para sirain ka. Pinabagsak ko ito kasi si Carlo na ang may hawak ng mga papeles noon. Isinanla na niya ang ilang asset ng Santos sa mga Reyes nang hindi mo alam. Kung hindi ko pinahinto ang kompanya, naibenta na niya ang lahat.”
Nanlamig ako. “Anong ibig mong sabihin?”
“Ang ₱25 million na utang, hindi lang iyon basta utang,” sabi ni Miguel. “May bahagi doon na si Carlo ang nag-ayos. Gumamit siya ng pangalan mo noong nasa Singapore ka. Gumamit siya ng lumang engagement ninyo para makapasok sa opisina ng Papa mo. At nang malaman ko, ang tanging paraan para mapigilan siya ay ang i-freeze ang lahat.”
Hindi ako makapaniwala. Tinitigan ko si Carlo. Namumula siya pero hindi siya makatingin sa akin. “Totoo ba ito?” tanong ko.
“Hindi!” sabi ni Carlo. “Sinungaling siya, Grace. Ginagawa niya ito para makuha ang bahay mo. Ako ang tunay na nagmamalasakit sa iyo.”
Pero si Miguel, nagpatuloy. “At ang paglipat mo ng school noon, Grace. Hindi ko iyon ginawa para hiyain ka. Ginawa ko iyon kasi may plano sina Carlo at Angela na ipahiya ka sa school. May kumalat sana na kwento na hindi totoo. Kinausap ko ang registrar para ilipat ka bago pa mangyari iyon. Hindi ko nasabi sa iyo kasi galit ka na sa akin at hindi ka na nakikinig.”
Doon ako napaiyak. Hindi dahil sa awa sa sarili. Kundi dahil sa dalawang taon, inisip ko na si Miguel ang kontrabida. Inisip ko na siya ang dahilan ng lahat. Pero ang totoo, siya ang humarang sa mas malaking gulo. Mali ang paraan niya. Masakit ang paraan niya. Pero hindi siya ang nagtaksil.
Tumingin ako kay Angela. “Alam mo ba ito?” tanong ko.
Umiling si Angela. “Hindi,” sabi niya, umiiyak. “Sabi ni Carlo, tutulungan niya ako. Sabi niya, kapag nawala ka, mapapansin na ako ng mga Reyes. Hindi niya sinabi sa akin na may papeles.”
Doon nagalit si Carlo. “Angela, tumahimik ka! Huwag kang maniwala sa kanila. Ako ang kakampi mo. Sila ang magkasabwat para kunin ang lahat.”
Pero sa unang pagkakataon, hindi nakinig si Angela kay Carlo. Tumingin siya sa akin at sa folder. “Ate, sorry,” sabi niya. “Hindi ko alam na ganito kalala.”
Masakit pa rin. Masakit na ang kapatid ko sa labas na dati kong kinaiinisan ay ginamit din pala. Masakit na si Papa ay hindi ako pinrotektahan. Masakit na si Carlo na dati kong pinagkatiwalaan ay siyang nag-ayos ng lahat ng ito. Pero sa sakit na iyon, mas malinaw na ako ngayon. Hindi na ako naguguluhan kung sino ang kakampi at sino ang hindi.
Gabi na nang mag-usap kami ni Miguel nang kami lang sa balkonahe. “Bakit hindi mo sinabi agad?” tanong ko. “Bakit hinayaan mo akong kamuhian ka ng dalawang taon?”
“Sabi ko sa sarili ko, mas mabuti nang kamuhian mo ako kaysa mapahamak ka,” sabi niya. “At noong bumalik ka, alam kong kailangan mo ng proteksyon. Kaya ako nag-propose. Hindi para pagtawanan ka. Para hindi ka na mapilit ni Carlo.”
Hindi ko siya agad niyakap. Hindi ko siya agad pinatawad. Kailangan ko pa ng oras. Pero naintindihan ko na siya. At doon ako gumawa ng isang maliit pero mahalagang desisyon.
“Mananatili tayo sa kasal na ito,” sabi ko. “Pero hindi dahil sa post mo. Mananatili tayo kasi kailangan kong protektahan ang bahay namin. At hindi ako pipirma sa waiver ni Carlo. Ang titulo ng lupa, mananatili sa pangalan ko at ni Papa. Hindi ko ito ibibigay.”
Tumango si Miguel. “Sige. Nandito ako. Titira ako dito. Haharapin natin si Papa at ang mga Reyes nang magkasama.”
Kinabukasan, tumawag si Carlo. “Bukas, babalik ako kasama ang mga Reyes,” sabi niya sa text. “Pirmahan mo na. Ito na ang huling pagkakataon mo.” Binasa ko ang text nang tatlong beses. Hindi ako natakot tulad ng dati. Tumingin ako kay Miguel na nag-aayos ng mga gamit niya sa maliit na kwarto sa tabi ng kusina.
“Handa ka ba?” tanong niya.
“Hindi pa,” sabi ko. “Pero hindi na ako aatras.”
At sa gabing iyon, sa unang pagkakataon, hindi ako natulog na mag-isa sa bahay na ito na pakiramdam ko ay dayuhan ako. May kasama ako sa sala. May asawa ako na kahit galit ako, pinili kong paniwalaan kahit kaunti.
Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖
Bahagi 4
Sa harap mismo nina Papa, Angela at Carlo, tumanggi akong pumirma at sinabi ni Miguel ang totoo na tuluyang nagpabago sa lahat.
Dumating si Carlo kinabukasan ng alas-diyes ng umaga. Hindi siya nag-iisa. Kasama niya si Papa, si Lita, at si Angela. May dala siyang folder na may titulo ng lupa. May dala rin siyang dalawang kopya ng waiver. Pagpasok nila, amoy mamahaling pabango agad ang sala namin. Pero ang bahay namin, kahit luma, hindi natakot.
Umupo si Carlo sa harap ko. “Grace, ito na ang huling pagkakataon,” sabi niya. “Pirmahan mo na. Para matapos na ang ₱5 million na sangla. Para hindi na kayo mahirapan ni Papa.”
Tumingin ako kay Papa. Nakayuko siya. “Papa, pumayag ka ba dito?” tanong ko.
Hindi sumagot si Papa agad. Tumingin siya kay Lita. Si Lita, nakatingin kay Carlo na parang anak niya na rin. “Grace, para rin ito sa pamilya,” sabi ni Lita. “Kung hindi mo pipirmahan, baka mawala pa ang bahay.”
“Papa, bahay natin ito,” sabi ko. “Bahay ni Mama ito. Dito ako lumaki. Dito ka rin lumaki. Kapag pinirmahan ko ito, wala na tayong babalikan.”
Tumayo si Miguel sa tabi ko. Hindi siya umupo sa gitna. Tumayo siya sa likod ko, parang sinasabi na hindi niya ako pangungunahan. “Papa, pwede po ba akong magsalita?” sabi niya. Tumango si Papa.
“Carlo, sabihin mo ang totoo,” sabi ni Miguel. “Ikaw ang nag-ayos ng sangla na iyan habang nasa Singapore si Grace. Ginamit mo ang lumang engagement ninyo para makuha ang pirma ni Papa noon na hindi niya naiintindihan. At ang ₱5 million na iyan, hindi napunta sa kompanya ng Santos. Napunta iyan sa utang mo sa ibang tao.”
Namula si Carlo. “Sinungaling ka! Wala kang ebidensya!”
“Hindi ko kailangan ng ebidensya,” sabi ni Miguel. “Kasi nandito si Grace at si Papa. At nandito ang titulo. Tingnan ninyo ang petsa. Ang petsa ng sangla ay noong nasa Singapore si Grace. Paano siya pipirma kung wala siya dito?”
Kinuha ko ang titulo mula sa folder. Tinitigan ko ang petsa. Totoo. Ang petsa ay Pebrero, dalawang taon na ang nakalipas. Noong panahong iyon, nasa Singapore ako, nagtatrabaho sa opisina, at umiiyak gabi-gabi kasi akala ko iniwan na ako ng lahat. Hindi ako makapirma ng kahit ano sa Cebu.
“Papa, tingnan mo,” sabi ko, at inabot ko ang titulo kay Papa. Nanginginig ang kamay ni Papa habang binabasa niya. “Papa, hindi ako ang pumirma nito. Si Carlo ang nagdala nito sa iyo, hindi ba? Sinabi niya na para ito sa kompanya?”
Umiyak si Papa. Sa unang pagkakataon sa loob ng dalawang taon, nakita ko siyang umiyak. “Grace, sorry,” sabi niya. “Akala ko tinutulungan niya tayo. Akala ko, kung mapapangasawa mo siya, maayos ang lahat. Hindi ko alam na ginagamit ka niya.”
Doon sumabog si Angela. “Carlo! Totoo ba?” sabi niya. “Sabi mo, mahal mo ako. Sabi mo, pagkatapos nito, magpapakasal tayo. Sabi mo, ako na ang magiging tunay na Reyes. Pero ginamit mo lang pala ako para makuha ang bahay ni Ate?”
Hindi sumagot si Carlo. Tumingin siya sa sahig. “Angela, hindi mo naiintindihan. Kailangan ko ng pera. Kailangan ko ng pangalan ng Reyes. Kung hindi ko nakuha ang bahay na ito, mawawala ang lahat sa akin.”
Doon ko naintindihan ang lahat. Hindi lang ako ang niloko ni Carlo. Pati si Angela, niloko niya. Ginamit niya ang pangarap ni Angela na makilala. Ginamit niya ang pagod ni Papa. Ginamit niya ang pagmamahal ko noon. At ang lahat ng iyon, para sa sarili niyang utang at sa pangalan.
“Carlo, lumabas ka,” sabi ko. Hindi ako sumigaw. Mahina lang ang boses ko pero malinaw. “Hindi ako pipirma. Hindi mo makukuha ang bahay namin.”
“Tanga ka, Grace!” sabi ni Carlo, tumayo siya. “Kung hindi mo pipirmahan, babagsak pa rin kayo. Si Miguel, hindi ka niya mahal. Ginagamit ka lang niya para sa lupa ninyo.”
Tumayo si Miguel. Sa unang pagkakataon, nakita ko siyang galit. Pero hindi siya nanakit. “Carlo, tama na,” sabi niya. “Kung mahal mo si Grace noon, hindi mo siya iiwan sa Singapore na mag-isa. Kung mahal mo si Angela ngayon, hindi mo siya gagamitin. Wala kang karapatan na tawagin siyang tanga.”
Tumingin si Carlo kay Angela. “Angela, sumama ka sa akin. Hindi mo kailangan ang mga ito.”
Umiling si Angela. Umiyak siya pero tumayo siya sa tabi ko. “Hindi na, Carlo. Pagod na ako na maging anino. Pagod na ako na gamitin mo. Ate, sorry. Hindi ko na uulitin.”
Doon, sa sala ng bahay namin sa Lahug, nagbago ang lahat. Si Papa, lumapit sa akin at hinawakan ang kamay ko. “Grace, patawarin mo ako,” sabi niya. “Hindi ako naging mabuting ama. Pinili ko ang katahimikan kaysa ipagtanggol ka. Pero ngayon, ikaw ang pipiliin ko.”
Si Lita, tahimik lang. Hindi siya sumigaw. Hindi siya nagtanggol kay Carlo. Tumingin siya kay Angela at sa akin. “Angela, umuwi tayo,” sabi niya. Pero si Angela, umiling. “Mama, gusto ko munang manatili dito. Gusto kong ayusin ang ginawa ko kay Ate.”
Umalis si Carlo na mag-isa. Walang sumama sa kanya. Ang folder, naiwan niya sa mesa. Ang waiver, hindi napirmahan. At paglabas niya ng gate, alam naming lahat na tapos na ang plano niya. Kinabukasan, kumalat sa Cebu na si Carlo ang nag-ayos ng sangla. Nawalan siya ng tiwala ng mga Reyes. Nawalan siya ng pangalan. Kailangan niyang harapin ang sarili niyang utang.
Pagkaalis ni Carlo, umupo kami sa sala. Ako, si Miguel, si Papa, at si Angela. Tahimik lang kami. Walang nagmamadali. Si Miguel, nagtimpla ng kape. Si Papa, tinitigan ang titulo ng lupa na hawak niya. Si Angela, nakatingin sa mga lumang larawan na naiwan sa pader.
“Grace, ano ang plano mo?” tanong ni Papa.
“Papa, hindi ko hahayaang mawala ang bahay,” sabi ko. “Ang ₱5 million, hahanapan natin ng paraan. Hindi natin ibibigay ang bahay. At ang kompanya, hindi man natin maibalik agad ang dati, magsisimula tayo ng maliit.”
Tumingin ako kay Miguel. “Miguel, hindi ko hihingin na bayaran mo ang lahat,” sabi ko. “Pero kung nandito ka, gusto kong magkasama tayo na ayusin ito. Hindi bilang tagapagligtas ko. Bilang asawa ko.”
Tumango si Miguel. “Grace, hindi ako nandito para bilhin ang bahay ninyo,” sabi niya. “Nandito ako kasi ikaw ang pinili ko. At kung gusto mo, dito tayo titira. Dito tayo magsisimula. Hindi sa Manila. Hindi sa condo ko. Dito sa bahay ninyo.”
Doon ako napaiyak ulit. Pero iba na ang iyak ko ngayon. Hindi na iyak ng takot. Iyak ng pagod na sa wakas ay may pahinga na.
Sa mga sumunod na linggo, nag-ayos kami. Si Miguel, araw-araw na umuuwi sa bahay namin sa Lahug. Hindi siya nagreklamo kahit maliit ang kwarto at maingay ang kapitbahay. Ako, nag-apply ng trabaho sa Cebu at tumutulong kay Papa na ayusin ang mga papeles. Si Angela, bumabalik-balik sa bahay. Hindi na siya ang mayabang na Reyes. Siya na ang kapatid ko na nagdadala ng tinapay at tumutulong maglinis ng sala.
Isang gabi, habang naghahapunan kami, tinanong ako ni Papa, “Grace, gusto mo ba ng maayos na kasal? Hindi iyong sa City Hall lang. Gusto kong makita kang maglakad na masaya.”
Tumingin ako kay Miguel. Ngumiti siya. “Kung papayag si Grace, gusto ko,” sabi niya.
Kaya nagkaroon kami ng maliit na kasal sa garden ng bahay namin. Walang malaking hotel. Walang mamahaling dekorasyon. May mga puting upuan lang, may mga bulaklak mula sa palengke, at may videoke na pinatugtog ni Papa. Si Angela ang nag-ayos ng buhok ko. Si Papa ang naghatid sa akin kay Miguel.
Habang naglalakad ako, naalala ko ang lahat. Ang pag-alis ko pa-Singapore. Ang pagbalik ko na bagsak. Ang pagdating ni Carlo na may folder. Ang pagdating ni Miguel na may alok na kasal. Ang post niya na “Kasal na kami.” Ang lahat ng sakit, lahat ng hiya, lahat ng takot.
Pero pagdating ko sa harap ni Miguel, hindi na ako takot. “Grace Santos De Leon,” sabi ng officiant. “Tinatawag ka na ba naming misis?” Ngumiti ako. “Opo,” sabi ko. “Misis na ako. At ito ang bahay namin.”
Niyakap ako ni Miguel. Hindi siya ang perpektong mister na pinapangarap ng lahat sa Cebu. Minsan, tahimik siya. Minsan, matigas ang ulo niya. Pero siya ang lalaking tumira sa bahay namin nang walang reklamo. Siya ang lalaking nanindigan nang lahat ay nagdududa. Siya ang lalaking pinili kong mahalin kahit galit ako noon.
Pagkatapos ng kasal, umupo kami sa balkonahe. Si Papa, kumakanta sa videoke. Si Angela, tumatawa habang kumakain ng lechon. Si Miguel, nakahawak sa kamay ko. “Grace, pagod ka na ba?” tanong niya.
“Hindi,” sabi ko. “Sa unang pagkakataon, hindi ako pagod. Masaya ako.”
At sa unang pagkakataon sa loob ng dalawang taon, hindi na ako umuwing takot. Umuwi ako na may tahanan, may pamilya, at may asawang pinili akong ipaglaban.
Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨
