Bahagi 3
Bumalik ako sa bahay namin sa Camp Aguinaldo para kunin ang passport ko, pero doon ko nalaman na nagsinungaling si Miguel kay Nina tungkol sa akin.
Kinaumagahan, maaga akong nagising sa isang maliit na transient room sa Makati. Hindi ako halos nakatulog. Paulit-ulit kong naririnig sa utak ko ang tunog ng basag na baso. Paulit-ulit kong nakikita ang mga bubog sa paanan ko.
Tiningnan ko ang jacket ko. May ₱1,500 pa sa bulsa nito. Iyon lang ang pera ko. Ang cellphone ko, lowbat na. Ang wedding ring ko, nasa kabilang bulsa pa rin. Hindi ko ito ibinenta kagabi. Hindi ko pa kaya.
Naghilamos ako. Sinuklay ko ang buhok ko. Isinuot ko ulit ang parehong damit mula kagabi. Wala akong ibang pagpipilian. Kailangan kong bumalik sa Camp Aguinaldo. Hindi dahil gusto kong bumalik kay Miguel. Kailangan ko ang passport ko.
Sumakay ako ng jeep papuntang Quezon City. Habang nasa biyahe, tinitigan ko ang labas ng bintana. Ang daming tao na maagang nagmamadali. May mga estudyante. May mga nagtatrabaho sa opisina. May mga nanay na may hawak na bata. Lahat sila may pupuntahan. Ako, wala akong alam kung saan ako pupunta pagkatapos kong makuha ang passport ko.
Pagdating ko sa gate ng Camp Aguinaldo, huminga ako nang malalim. Kilala ako ng guard. Anim na taon akong nakatira doon bilang asawa ng koronel. Tumango lang siya at pinapasok ako. Hindi ko alam kung dapat ba akong matuwa o mahiya na kilala pa rin ako doon.
Pagpasok ko sa bahay, tahimik. Pero hindi ito ang tahimik na kilala ko. Iba ang amoy. May pabango na hindi sa akin. May mga tsinelas ni Nina sa may pinto. Nandoon na siya. Tumira na siya sa bahay na pinagsamahan namin ni Miguel.
Nasa sala si Nina. Nakaupo siya sa sofa na ako ang pumili. Nakasuot siya ng maluwag na damit. Nang makita niya ako, tumayo siya agad. Hindi siya natakot. Galit pa nga ang mukha niya.
“Anong ginagawa mo dito?” sabi niya. “Umalis ka na, hindi ba? Pumirma ka na.”
Hindi ako sumagot agad. Tiningnan ko ang paligid. Ang mga kurtina, ako ang nagtahi ng disenyo. Ang mesa, ako ang pumili. Ang mga litrato sa dingding, kaming dalawa ni Miguel noong masaya pa kami. Ngayon, parang bahay na ng ibang tao.
“Kukunin ko lang ang passport ko,” sabi ko. “At ang ID ko. Pagkatapos, aalis na ako.”
Lumabas si Miguel mula sa kwarto. Naka-T-shirt lang siya. Nang makita niya ako, natigilan siya. Para bang hindi niya inaasahan na babalik ako nang ganoon kaaga. Para bang inaasahan niyang magtatago ako at iiyak.
“Grace,” sabi niya. “Bakit ka bumalik? Hindi ba sinabi ko na sayo na huwag ka munang magpakita kay Nina?”
Doon ko naramdaman ang hapdi. Hindi ako bumalik para magpakita. Bumalik ako para kunin ang sa akin. Pero sa bibig niya, parang ako pa ang nangugulo.
“Passport ko lang,” ulit ko. “Nasa drawer mo, hindi ba? Ikaw ang nagtago noon.”
Tumingin si Miguel kay Nina, tapos sa akin. Kitang-kita ko ang pag-aalangan sa mukha niya. Hindi niya agad ibinigay. Inutusan niya akong maupo. Sabi niya, pag-usapan daw muna namin.
Hindi ako umupo. Tumayo lang ako sa gitna ng sala. “Hindi na kailangan ng usapan. Napirmahan ko na. Tapos na.”
Biglang nagsalita si Nina. “Sinabi ni Miguel sa akin, pansamantala ka lang aalis. Sabi niya, magpapanggap ka lang na hiwalay kayo para hindi ako ma-stress. Sabi niya, babalik ka rin daw pagkatapos kong manganak.”
Doon ako natigilan. Kaya pala ganoon ang tingin ni Nina sa akin. Akala niya, nagpapanggap lang ako. Akala niya, bahagi ako ng plano nila.
Tiningnan ko si Miguel. “Iyan ba ang sinabi mo sa kanya?”
Hindi siya sumagot agad. Tumingin siya sa sahig. “Grace, hindi mo naiintindihan. Buntis siya. Kailangan niyang kumalma. Ayokong ma-stress siya.”
“Sinungaling ka,” sabi ko, mahinahon pero buo. “Hindi ako pumayag sa pansamantala. Pinirmahan ko ang divorce dahil tapos na talaga. Hindi ako babalik.”
Namula ang mukha ni Miguel. “Huwag kang magsalita ng ganyan sa harap ni Nina. Ikaw ang nagpapagulo.”
“Hindi ako ang nagpapagulo,” sabi ko. “Ikaw ang nagsinungaling sa kanya. Ikaw ang nagsabi sa akin na magpanggap. Ikaw ang nagsabi sa kanya na magpapanggap ako. Dalawa kaming niloloko mo.”
Nagsimulang umiyak si Nina. “Miguel, totoo ba? Sabi mo, siya ang may gusto na umalis muna. Sabi mo, mahal mo ako kaya ka nakipaghiwalay. Pero bakit parang ikaw ang ayaw siyang pakawalan?”
Hindi sumagot si Miguel. Lumingon siya sa akin, galit na galit. “Tingnan mo ang ginawa mo. Pinaiyak mo na naman siya. Ganyan ka talaga. Hindi ka marunong makisama.”
Doon ko naintindihan ang lahat. Anim na taon, ganoon ang ginagawa niya. Kapag may problema, ako ang sisisihin niya. Kapag nasaktan si Nina, ako ang may kasalanan. Kapag nagalit siya, ako ang dahilan. Sanay na sanay na siya na ako ang tagasalo ng lahat.
Pero ngayong umaga, iba na. Hindi na ako umiyak. Hindi na ako nagmakaawa. Hindi na ako nagpaliwanag nang paulit-ulit para lang maniwala siya.
“Alam mo, Miguel,” sabi ko. “Noong nasa club ako sa Makati kagabi, pinag-aralan ko ang mukha mo. Habang pinapainom mo ako, habang pinagtatanggal mo ako ng damit, hindi ka man lang natinag. Pero ngayon, isang tanong lang ni Nina, hindi ka makasagot.”
Lumapit siya sa akin. “Grace, tumigil ka. Huwag mo akong pahiyain sa sarili kong bahay.”
“Bahay mo?” tanong ko. “Bahay natin ito noon. Pero sabi mo kagabi, kahit isa, hindi ako pwedeng magdala. Kaya wala akong kukunin. Passport ko lang.”
Binuksan niya ang drawer. Kinuha niya ang passport ko. Pero hindi niya agad ibinigay. Hinawakan niya ito nang mahigpit.
“Alam mo ba kung bakit ko ito itinago?” sabi niya, mas mahina na ang boses. “Kasi alam kong kapag nakuha mo ito, aalis ka talaga. Hindi ka na babalik.”
Doon lumabas ang totoo. Hindi niya itinago ang passport ko para protektahan ako. Itinago niya ito para kontrolin ako. Para kapag gusto niyang umalis ako, aalis ako. Kapag gusto niyang bumalik ako, babalik ako. Para ako ay parang gamit na pwede niyang itago at ilabas kung kailan niya gusto.
“Matagal mo na akong kinokontrol,” sabi ko. “Noong una, sinabi mong iniligtas mo ako mula sa club. Kaya utang na loob ko raw sa iyo habang buhay. Kaya kahit anong gawin mo, kailangan kong magtiis.”
Umiling si Miguel. “Hindi kita kinokontrol. Inaalagaan kita.”
“Kung inaalagaan mo ako, bakit mo ako pinainom kagabi sa harap ng mga kasamahan mo? Bakit mo ako pinaghubad ng jacket sa malamig na kwarto? Bakit mo ako tinawag na babaeng galing sa club sa harap ng kabit mo?”
Hindi siya nakasagot. Tumingin lang siya sa akin. Sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon, nakita ko ang takot sa mga mata niya. Hindi takot na mawala ako dahil mahal niya ako. Takot na mawalan siya ng taong kaya niyang kontrolin.
Si Nina, tahimik lang na nakikinig. Hinawakan niya ang tiyan niya. “Miguel, ginamit mo ba si Grace para turuan ako?” tanong niya. “Sabi mo, siya ang magtuturo sa akin kung paano makisama sa mga kasamahan mo. Sabi mo, sanay siya doon. Pero hindi mo sinabi na pinahiya mo siya.”
“Hindi ko siya pinahiya,” sabi ni Miguel. “Siya ang pumayag.”
“Hindi ako pumayag,” sabi ko. “Wala kang tinanong. Nag-utos ka lang. Tulad ng dati.”
Umupo si Nina sa sofa. “Pagod na ako,” sabi niya. “Akala ko, kapag naging tayo, magiging masaya ako. Pero araw-araw, naririnig ko kung paano mo siya maliitin. Kung ganoon mo siya tratuhin pagkatapos ng anim na taon, paano mo ako tratuhin pagkatapos?”
Hindi ko inaasahan na manggagaling kay Nina ang tanong na iyon. Hindi ko siya kinakampihan. Hindi ko siya kaibigan. Pero sa sandaling iyon, pareho kaming babae na niloko ng iisang lalaki.
Lumapit si Miguel kay Nina. Hinawakan niya ang kamay nito. “Nina, huwag kang makinig sa kanya. Buntis ka. Magpahinga ka. Ako ang bahala sa lahat.”
“Paulit-ulit mo yang sinasabi,” sabi ni Nina. “Pero ikaw ang gumugulo.”
Tumingin ako sa passport na hawak pa rin ni Miguel. “Ibigay mo na,” sabi ko. “Aalis na ako. Hindi ako magtatagal. Hindi ako kukuha ng kahit ano.”
Sa wakas, ibinigay niya ang passport ko. Nanginginig ang kamay niya. Kinuha ko ito nang maingat, parang takot akong bawiin pa niya. Binuksan ko ito. Nandoon pa ang picture ko. Ako pa rin iyon. Hindi pa ako tuluyang nawala.
Kinuha ko rin ang ID ko mula sa drawer. Wala nang iba. Iniwan ko ang lahat ng damit, lahat ng alahas, maliban sa wedding ring ko na nasa bulsa ko pa rin.
Bago ako lumabas, huminto ako sa pinto. “Miguel, may isang bagay akong gusto mong malaman,” sabi ko. “Hindi ako nabuhay dahil sa iyo. Nabuhay ako kahit wala ka. Noong nasa club ako noon, natuto akong tumayo mag-isa. Natuto akong kumita. Natuto akong makisama sa tao nang hindi ako kailangang apihin.”
“Ngayon, gagawin ko ulit iyon. Pero sa pagkakataong ito, hindi na para sa iyo. Para sa sarili ko.”
Hindi siya sumagot. Nakatayo lang siya, hawak ang kamay ni Nina na unti-unti nang bumibitaw.
Paglabas ko ng bahay sa Camp Aguinaldo, mainit na ang araw. Humawak ako nang mahigpit sa passport ko. Naramdaman ko ang bigat ng wedding ring sa bulsa ko. Alam kong may kailangan akong gawin, isang maliit na desisyon pero mahalaga.
Hindi ako hihingi ng pera kay Miguel. Hindi ako babalik para kunin ang mga gamit ko. Hindi ako maghihintay na siya ang magdesisyon para sa akin.
Ibebenta ko ang wedding ring ko. Hindi dahil galit ako. Kundi dahil kailangan kong magsimula. Ang sing-sing na iyon, simbolo ng kasal na wala na. Mas kailangan ko ang ₱50,000 na maaari kong makuha mula rito kaysa sa isang alaala na sumasakal sa akin.
Naglakad ako papunta sa sakayan ng jeep. Sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon, hindi mabigat ang dibdib ko. Masakit pa rin. Mahapdi pa rin ang mga sinabi niya. Pero malinaw na ang utak ko. Alam ko na kung ano ang hindi ko na gagawin.
Hindi na ako babalik para maging tagapagturo ng kabit niya. Hindi na ako babalik para maging tagasalo ng galit niya. Hindi na ako babalik para maging babaeng kailangan niyang kontrolin para maramdaman niyang makapangyarihan siya.
Nasa kamay ko na ang passport ko. Nasa bulsa ko ang desisyon ko. At sa unang pagkakataon, ako na ang pipili kung saan ako pupunta.
Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖
Bahagi 4
Hinarap ko si Miguel at si Nina sa harap ng mga kasamahan niya, at doon ko pinatunayan na hindi na ako ang babaeng kaya nilang apihin.
Tatlong araw pagkatapos kong makuha ang passport ko, ibinenta ko ang wedding ring ko. ₱50,000 ang nakuha ko. Hindi ito malaki, pero sapat na para magsimula. Sapat na para hindi ako manghingi kay Miguel. Sapat na para hindi ako matulog sa kalsada.
Umarkila ako ng maliit na kwarto sa Quezon City, hindi kalayuan sa Camp Aguinaldo pero sapat na ang layo para hindi ko marinig ang pangalan niya araw-araw. Maliit lang ang kwarto. May isang kama, isang electric fan, at isang maliit na mesa. Pero sa akin iyon. Walang mag-uutos sa akin doon. Walang magpapahiya sa akin doon.
Noong una, tahimik lang ako. Nag-iisip ako kung ano ang kaya kong gawin. Hindi ako pwedeng umasa sa ₱50,000 habang buhay. Kailangan kong kumita. At alam ko kung ano ang kaya ko. Marunong akong sumayaw. Marunong akong makisama sa tao. Marunong akong magturo.
Sa barangay namin, may mga bata na naghahanap ng mapag-aaralan ng sayaw para sa school program. Sinubukan kong mag-alok. Sa una, nahihiya ako. Anim na taon akong tinawag na babaeng galing sa club, kaya natakot ako na husgahan din ako ng mga tao doon. Pero iba ang nangyari. Nakinig sila. Nagustuhan nila ang turo ko. Unti-unti, dumami ang nagpapa-turo.
Hindi ito malaking pera. Pero bawat bayad na natatanggap ko, akin. Walang may karapatang bawiin ito. Walang magsasabi na utang na loob ko ito sa kanila.
Isang gabi, habang nag-aayos ako ng mga gamit sa kwarto ko, nag-ring ang cellphone ko. Si Major Carlo. Hindi ko sana sasagutin. Pero nag-text siya. Sabi niya, may gathering daw ulit sa club sa Makati. Nandoon daw si Miguel at si Nina. Gusto raw ni Miguel na makausap ako. Gusto raw niyang ayusin ang divorce papers.
Kinabahan ako. Ayokong bumalik sa club na iyon. Ayokong makita ulit ang private room na iyon. Pero may isang bagay na hindi pa tapos. Ang kopya ng divorce ko, nasa kanya pa. Ang mga papeles na nagsasabi na hindi ako pansamantalang umalis, na hindi ako babalik, kailangan kong makuha. At kailangan kong sabihin sa harap niya na tapos na talaga.
Nagbihis ako ng maayos. Simpleng blouse at pants. Hindi ako nag-ayos para magpa-impress. Nag-ayos ako para ipaalala sa sarili ko na may dignidad pa rin ako. Dala ko ang passport ko, ang ID ko, at ang maliit na wallet ko na may natitira sa ₱50,000. Iyon ang proteksyon ko. Iyon ang patunay na hindi ako walang wala.
Pagpasok ko sa club sa Makati, parehong amoy, parehong ingay, parehong mga mukha. Nandoon ang mga kasamahan ni Miguel. Nandoon si Major Carlo. Nandoon si Miguel, nakaupo sa gitna, parang hari. Katabi niya si Nina, pero hindi na sila magkadikit tulad noon. May pagitan sa kanila.
Nang makita ako ni Miguel, tumayo siya. “Grace,” sabi niya. “Buti bumalik ka. Akala ko hindi ka na magpapakita.”
Hindi ako umupo sa tabi niya. Tumayo ako sa tapat ng mesa, kung saan ako pinainom noon. “Bumalik ako para tapusin ito,” sabi ko. “Hindi para bumalik sa iyo.”
Tumawa si Miguel, pero pilit. “Grace, huwag kang magdrama sa harap ng mga tao. Alam ng lahat na wala kang mapupuntahan kung wala ako. Tingnan mo ang sarili mo. Akala mo ba, kaya mong mabuhay nang mag-isa?”
Doon ko naramdaman na bumalik ang dating Miguel. Yung Miguel na mahilig manliit sa harap ng iba para maramdaman niyang malaki siya. Pero ngayon, hindi na ako natatakot.
“Kaya ko,” sabi ko. “Tatlong araw na akong nabubuhay nang wala ka. May kwarto ako. May trabaho ako. May pera ako na hindi galing sa iyo.”
“Anong pera?” tanong ni Miguel. “Ang mga gamit sa bahay, hindi mo pwedeng dalhin. Baka kumuha ka ng pera sa bahay?”
Doon ako nagalit, pero hindi ako sumigaw. “Hindi ako magnanakaw,” sabi ko. “Ibinenta ko ang wedding ring ko. ₱50,000. Iyon ang ginamit ko para magsimula. Hindi ko kinuha ang kahit ano mula sa bahay mo. Passport at ID ko lang ang kinuha ko.”
Natahimik ang buong kwarto. Tiningnan ako ng mga kasamahan niya. Hindi na sila tumatawa tulad noon. Iba na ang tingin nila. Parang ngayon lang nila ako nakita bilang tao, hindi bilang palabas.
Lumingon si Miguel kay Nina. “Nina, sabihin mo sa kanya. Sabihin mo na masaya tayo. Sabihin mo na hindi mo kailangan ang tulong niya.”
Pero hindi sumagot si Nina. Tumingin siya sa akin, tapos kay Miguel. “Miguel, tama na,” sabi niya. “Pagod na ako sa ganito.”
“Anong ibig mong sabihin?” tanong ni Miguel.
“Noong una, naniwala ako sa iyo,” sabi ni Nina. “Sabi mo, si Grace ang pumayag na umalis pansamantala. Sabi mo, mahal mo ako kaya ka nakipaghiwalay. Pero noong bumalik siya sa bahay, nalaman ko na nagsinungaling ka. Hindi siya pumayag sa pansamantala. Pinirmahan niya ang divorce dahil gusto na niyang tapusin.”
Namula ang mukha ni Miguel. “Nina, buntis ka. Huwag kang magpaapekto sa kanya.”
“Hindi ako nagpapadala,” sabi ni Nina. “Naiisip ko lang. Kung kaya mong pahiyain si Grace sa harap ng lahat pagkatapos ng anim na taon, kaya mo rin akong pahiyain balang araw. Kung kaya mong itago ang passport niya para kontrolin siya, kaya mo rin akong kontrolin.”
Doon, sa harap ng mga kasamahan niya, lumabas ang totoo. Hindi ako ang nagpahiya kay Miguel. Siya mismo ang nagpahiya sa sarili niya. Ang mga kasamahan niya, na dati ay tumatawa, ngayon ay tahimik. Si Major Carlo, tumingin sa sahig. Parang nahihiya siya na naging parte siya ng panonood noon.
“Miguel,” sabi ni Major Carlo, mahina. “Tama na. Sobra na.”
Lalong nagalit si Miguel. “Kayo pa ang kakampi sa kanya? Ako ang koronel ninyo. Ako ang nagsama sa inyo dito. Kung wala ako, wala kayo dito.”
“Hindi kami nandito para manood ng pang-aapi,” sabi ni Major Carlo. “Nandito kami para magkasiyahan. Pero ginawa mong palabas ang asawa mo.”
Tumingin sa akin si Miguel. “Grace, sabihin mo sa kanila na babalik ka. Sabihin mo na nagkamali ka. Sabihin mo na hindi mo kaya nang wala ako. Pagkatapos, patatawarin kita.”
Doon ko naramdaman ang buong bigat ng anim na taon. Ang pakiusap niya ay hindi pagmamahal. Isa itong utos na nakabalot sa pakiusap. Gusto niya na ako ang mag-ayos ng kahihiyan niya sa harap ng mga tao niya.
Hindi ako umatras. “Hindi ako babalik,” sabi ko, malinaw. “At hindi ako magsisinungaling para ayusin ang imahe mo. Ikaw ang gumawa nito. Ikaw ang humarap dito.”
Lumapit si Miguel sa akin at hinawakan ang braso ko. Mahigpit. “Grace, huwag mo akong iiwan ng ganito.”
Tinanggal ko ang kamay niya. Hindi ako sumigaw. Hindi ako nanakit. “Huwag mo akong hawakan,” sabi ko. “Tapos na tayo. May divorce na tayo. Hindi mo na ako pag-aari.”
Nanginginig ang kamay ni Miguel. “Paano si Nina? Paano ang baby?”
Tumingin ako kay Nina. “Nina, hindi kita kaaway,” sabi ko. “Hindi kita huhusgahan. Pero hindi ko rin aayusin ang buhay mo. Ikaw ang magdesisyon kung gusto mo pa ring manatili sa isang lalaki na nagsinungaling sa ating dalawa.”
Tumayo si Nina. Kinuha niya ang bag niya. “Aalis na ako,” sabi niya. “Hindi ako mananatili sa bahay na pilit mong kinuha mula sa kanya. Hindi ako mananatili sa lalaki na kailangan pang manliit ng babae para maramdaman niyang lalaki siya.”
“Si Nina, buntis ka,” sigaw ni Miguel. “Saan ka pupunta?”
“Sa lugar kung saan hindi ako kailangang ipahiya para mahalin,” sabi ni Nina. At lumabas siya ng private room. Walang pumigil sa kanya. Walang nagtatawa. Lahat ay nanonood kay Miguel na naiwang mag-isa sa gitna ng mesa na siya mismo ang gumulo.
Tumingin si Miguel sa akin. “Masaya ka na? Nawala na kaming dalawa. Ikaw ang nanalo.”
“Hindi ito panalo,” sabi ko. “Walang nanalo sa anim na taon ng panloloko. Pero sa wakas, hindi na ako talo. Hindi na ako ang babaeng magtitiis para lang masabi na may asawa ako.”
Kinuha ko ang kopya ng divorce mula sa mesa. Tiningnan ko ito. Pirmado na. Malinaw na. Hindi pansamantala. Hindi panggap. Tapos na.
“Ang passport ko, nasa akin na,” sabi ko. “Ang pera ko, pinaghirapan ko. Ang pangalan ko, hindi mo na pwedeng gamitin para takutin ako. Kung gusto mong ayusin ang buhay mo, simulan mo sa pag-amin na ikaw ang sumira nito, hindi ako.”
Hindi sumagot si Miguel. Umupo siya. Para bang ngayon lang niya naramdaman ang bigat ng lahat ng ginawa niya. Ang mga kasamahan niya, isa-isang tumayo at lumabas. Walang nagpaalam sa kanya. Walang nagtatawa. Naiwan siyang mag-isa sa kwarto na dati ay puno ng palakpakan para sa kanya.
Lumabas ako ng club sa Makati. Madaling-araw na. Malamig pa rin ang hangin, pero iba na ang pakiramdam. Hindi na ako nanginginig sa takot o sa lamig. Humihinga ako nang malalim. Malaya.
Sumakay ako ng jeep pauwi sa Quezon City. Habang nasa biyahe, tiningnan ko ang passport ko. Tiningnan ko ang wallet ko. Nandoon pa ang natitira sa ₱50,000. Hindi ito marami, pero akin. Hindi ko ito ninakaw. Hindi ito bigay para kontrolin ako.
Pagdating ko sa kwarto ko, umupo ako sa kama. Tahimik. Walang sumisigaw. Walang nag-uutos. Binuksan ko ang maliit na bintana. Nakita ko ang mga ilaw ng Quezon City. Nakita ko ang mga taong naglalakad pauwi. Naisip ko ang mga bata na tinuturuan ko ng sayaw. Naisip ko ang bukas na hindi ko na kailangang katakutan.
Kinaumagahan, nagturo ulit ako. Mas marami na ang dumating. May mga nanay na nagpasalamat. May mga bata na tumawa. Hindi nila alam ang buong kuwento ko. Hindi nila kailangan malaman. Ang alam nila, marunong akong magturo, at mabait akong makisama.
Isang araw, may lumapit sa akin na may-ari ng maliit na dance studio sa Quezon City. Gusto raw niya akong maging part-time instructor. Hindi ito malaking studio. Hindi ito magarbo. Pero para sa akin, malaking bagay ito. Ibig sabihin, may nakakita sa kakayahan ko, hindi sa nakaraan ko.
Tinanggap ko. Hindi dahil gusto kong patunayan kay Miguel na kaya ko. Tinanggap ko dahil gusto kong patunayan sa sarili ko na kaya ko. Na ang babaeng dating pinagtatanggal ng jacket sa malamig na kwarto ay kaya pa ring tumayo at magturo nang nakataas ang ulo.
Minsan, naiisip ko pa rin si Miguel. Hindi na galit. Hindi na pagmamahal. Parang alaala na lang ng isang lugar na minsan kong tinirhan pero hindi ko na babalikan. Sana, balang araw, maintindihan niya na ang tunay na lakas ay hindi nasusukat sa kung ilan ang kaya mong pahiyain, kundi sa kung ilan ang kaya mong respetuhin.
Minsan din, naiisip ko si Nina. Sana, maging maayos siya at ang baby niya. Sana, makahanap siya ng lugar kung saan hindi siya kailangang matakot. Hindi kami magkaibigan, pero pareho kaming natuto sa parehong sakit. At sana, pareho kaming makalaya.
Ngayon, gabi-gabi, bago ako matulog, tinitingnan ko ang passport ko na nakalagay sa ibabaw ng mesa. Hindi na ito tinatago ng iba. Hindi na ito hawak ng iba. Akin ito. Tulad ng buhay ko. Tulad ng pangalan ko. Tulad ng bukas ko.
At sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon, hindi na ako natatakot sa bukas. Sa wakas, ako na ang may hawak ng buhay ko, at alam kong mas maganda pa ang naghihintay sa akin.
Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨
