Bahagi 3
Nang dumating ang ulat ni Atty. Ramon, nalaman kong hindi lang kasal si Carlo kay Liza — pati ang pagpapagamot ko, siya rin pala ang sumira.
Tatlong araw akong naghintay. Tatlong araw na parang isang taon.
Sa tatlong araw na iyon, kumilos ako na parang normal pa rin. Nag-almusal ako kasama si Carlo. Nag-ayos ako ng bahay. Sinagot ko ang mga tawag niya. Pero sa bawat ngiti ko, may bahagi sa akin na nagbibilang ng oras. Hinihintay ko ang katotohanan na hindi na puwedeng bawiin.
Nang tumawag si Atty. Ramon, nasa kwarto ako at mag-isa. Nakaupo ako sa gilid ng kama. Mahigpit kong hinawakan ang cellphone ko.
“Ma’am Grace, kumpleto na po ang ulat.”
“Gusto ninyo bang ako na ang magpaliwanag, o basahin ninyo muna?”
“Basahin ko muna,” sabi ko.
Pagkatapos ng tawag, binuksan ko ang file na sinend niya. Ang unang pahina pa lang, parang may sumuntok na sa dibdib ko.
May condo si Liza sa Quezon City. Dalawang kwarto. Nakapangalan kay Carlo Mendoza. Binili ito limang taon na ang nakalipas. Sa loob ng limang taon, si Carlo ang nagbabayad ng buwanang dues, ng kuryente, ng tubig, ng lahat.
May buwanang padala rin. Hindi maliit. Sapat para mabuhay si Liza nang hindi nagtatrabaho. Sapat para hindi niya kailangang humingi ng kahit ano sa kahit sino. Sa bawat buwan, pareho ang petsa ng padala. Pareho ang halaga. Parang sweldo. Parang obligasyon ng isang mister sa legal niyang asawa.
May listahan din ng mga biyahe. Cebu. Davao. Singapore. Hong Kong. Sa bawat biyahe, magkasama sila. Sa bawat biyahe, ako ang nasa bahay na naghihintay. Sa bawat biyahe, sinabi ni Carlo sa akin na business trip. Na may meeting. Na may kliyente. Na hindi siya puwedeng magtagal sa cellphone.
At may listahan ng mga ospital. Hindi lang St. Luke’s BGC. May iba pa. Mga prenatal checkup. Mga ultrasound. Sa bawat record, si Carlo ang nakalagay na asawa. Si Carlo ang contact person. Si Carlo ang pumirma.
Binasa ko ang lahat hanggang sa huli. Hindi ako umiyak. Hindi ako sumigaw. Nakaupo lang ako at tinitigan ang screen. Ang sakit, hindi na parang sugat. Parang pamamanhid. Parang ang katawan ko mismo ang tumanggi nang maramdaman pa.
Pagkatapos, tinawagan ko si Dra. Anna.
“Dra. Anna, natanggap ko na ang ulat ni Atty. Ramon. Gusto kong malaman ang sa iyo naman.”
Tahimik siya ng ilang segundo. Pagkatapos, nagsalita siya nang dahan-dahan, parang natatakot siyang ako ang mabasag.
“Ma’am Grace, chineck ko ang lahat ng reseta mo mula sa herbal clinic. Hindi lang ‘yung unang mangkok. Sa loob ng pitong taon, tuloy-tuloy ang Gossypol. Hindi malaki ang dosis kada araw, pero sapat para unti-unting sirain ang obaryo mo.”
“At ‘yung mga gamot mo sa IVF?”
“May interaksyon sila. Kapag pinagsabay mo ang pampa-itlog at ang herbal na iyon, hindi talaga gagana ang IVF. Parang naglalagay ka ng tubig sa isang basong may butas. Kahit gaano karami ang ilagay mo, mauubos lang.”
“At sino ang nagpadala sa akin sa clinic na iyon?”
“Si Carlo. Siya ang nagrekomenda. Siya ang nagbayad. Siya rin ang nakikipag-usap sa doktor doon.”
Doon ako napahawak sa gilid ng kama. Hindi dahil nanghihina ako. Kundi dahil sa wakas, buo na ang larawan. Hindi lang ako niloko sa kasal. Hindi lang ako niloko sa pag-ibig. Niloko rin ako sa katawan ko. Sa pag-asang maging nanay. Sa pitong taon ng pag-inom ng gamot, ng pagturok, ng pag-iyak tuwing negative ang resulta.
Hindi pala ako baog. Ginawa akong baog.
Kinagabihan, umuwi si Carlo nang maaga. May dala siyang pagkain mula sa Japanese restaurant na gusto ko. Inayos niya ang mesa. Binuksan niya ang ilaw sa sala. Nagpanggap siyang normal. Nagpanggap siyang mister na nagse-celebrate ng anibersaryo.
“Gusto mo bang kumain na tayo?” tanong niya.
Tumango ako. Umupo ako sa tapat niya.
Habang kumakain kami, bigla siyang nagtanong na parang walang lang.
“Grace, nabalitaan ko na namatay na pala ang lola mo. May naiwan ba siya sa iyo?”
Tumingin ako sa kanya. Hindi ako nagulat. Alam ko na darating ang tanong na ito. Alam ko na hindi siya magtatanong kung hindi niya alam na may malaki akong nakuha.
“May konti,” sabi ko.
“Konti lang?” Tumawa siya. “Sabi ng Mama, malaki ang Villanueva Group. Baka naman may kailangan kang ayusin. Gusto mo ba tulungan kita? Ako na ang bahala sa mga papeles. Marami akong kilala.”
Doon ko siya tinitigan nang matagal. Ang lalaking ito, pitong taon kong katabi. Pitong taon kong pinaglutuan. Pitong taon kong hinintay. At ngayon, ang unang tanong niya tungkol sa mana ko ay kung puwede niya akong tulungan. Hindi kung kumusta ako. Hindi kung nalulungkot ba ako dahil wala na ang lola ko. Kundi kung puwede niyang hawakan ang mga papeles.
“Okay lang ako,” sabi ko. “Si Atty. Ramon na ang bahala.”
Tumahimik siya. Pagkatapos, nag-iba ang tono niya. Mas malambing. Mas malapit.
“Grace, may napansin ako sa iyo nitong mga nakaraang araw. Parang ang layo mo. May problema ba? May nagawa ba ako?”
Tiningnan ko siya. Gusto kong itanong, “Alin doon? ‘Yung kasal mo kay Liza? ‘Yung gamot? ‘Yung anak ninyo?” Pero hindi ko ginawa. Hindi pa ito ang oras. Hindi pa ako handa na ibigay sa kanya ang lahat ng alam ko.
“Pagod lang ako,” sabi ko.
“Pagod?” Lumapit siya at hinawakan ang kamay ko. “Baka dahil sa hormones mo. Sabi ng doktor, nakakaapekto ‘yan sa mood. Huwag kang mag-isip nang marami. Ako na ang bahala sa iyo.”
Hormones. Muli, hormones ang dahilan. Muli, ako ang may problema. Muli, siya ang mabait na mister na nag-aalaga sa emosyonal na misis niya.
Sa loob ko, may isang bagay na tuluyang naputol. Hindi na galit. Hindi na sakit. Kundi linaw. Malinaw na malinaw na ang lahat ng sinasabi niya ay bahagi ng plano. Ang bawat “Good girl.” Ang bawat “Okay lang.” Ang bawat “Sapat ka na sa akin.” Lahat iyon, paraan para manatili akong tahimik habang unti-unti niya akong inaalisan ng lahat.
Nang gabing iyon, habang naliligo siya, tumunog ang cellphone niya. Hindi ko ito binuksan. Hindi ko kailangan. Alam ko na kung sino ang nag-message. Paglabas niya, nakita kong binasa niya ang message at ngumiti siya. ‘Yung ngiti na dati, akala ko para sa akin.
“May emergency sa opisina,” sabi niya. “Kailangan kong bumalik.”
Tumango lang ako.
“Mag-ingat ka,” sabi ko.
Pagkaalis niya, hindi ako umiyak. Pumunta ako sa bintana at tinignan ang mga ilaw ng BGC. Sa pitong taon, ilang beses akong tumayo sa bintanang ito at hinintay siya. Ilang beses akong nag-alala kung kumain na ba siya. Kung pagod na ba siya. Kung safe ba siya sa biyahe. Ngayon, nakatayo ako sa parehong bintana, pero hindi na ako naghihintay. Nagpapaalam na ako.
Kinabukasan, pumunta ako kay Atty. Ramon. Dala ko ang lahat ng papeles.
“Atty. Ramon, gusto kong matapos ang transfer sa loob ng isang linggo. Lahat sa pangalan ko lang. Walang pangalan ni Carlo. Walang joint account. Walang kahit anong pahintulot para sa kanya.”
Tiningnan niya ako. “Sigurado ka na, Ma’am Grace?”
“Sigurado na,” sabi ko. “At gusto ko ring ipaalam mo sa bangko na ako lang ang puwedeng gumalaw sa mga account na ito. Palitan ang lahat ng password. Palitan ang lahat ng contact number. Kung may tumawag at magpapanggap na ako o na asawa ko, hindi sila maniniwala.”
Tumango siya at nagsimulang mag-ayos.
Pagkatapos, pumunta ako sa condo ng lola ko sa Makati. Isang maliit na condo na matagal nang walang nakatira pero malinis at maayos. Doon, nag-impake ako ng ilang gamit. Hindi lahat. Hindi ko kailangan ng lahat. Kailangan ko lang ng mga papeles ko, ng mga damit ko, ng mga alaalang sa akin talaga.
Habang nag-iimpake ako, tumawag si Miguel.
“Grace, may kailangan kang malaman,” sabi niya.
“Ano?”
“May narinig ako. Plano ni Carlo na iuwi ang bata at sabihing ampon ninyo. Gusto niyang pumirma ka sa adoption papers. Kapag pumirma ka, ikaw ang magiging legal na nanay ng anak nila ni Liza. At kapag nangyari iyon, mas madali niyang makukuha ang parte sa mana mo. Dahil magiging pamilya na kayo sa papel.”
Napahinto ako. Doon ko naintindihan kung bakit hindi siya nagmamadali. Hindi niya kailangang magmadali. Naghihintay lang siya ng tamang panahon. Kapag may bata na, mas madali akong maawa. Mas madali akong pumirma. Mas madali akong maniwala na ito ang pinakamabuti para sa lahat.
“At isa pa,” sabi ni Miguel. “Mag-ingat ka sa mga pipirmahan mo. Hindi lang adoption papers ang hawak niya.”
Pagkatapos ng tawag, naupo ako sa sahig ng condo ng lola ko. Ang lamig ng tiles. Ang tahimik ng paligid. Doon ko naramdaman ang lahat ng sakit na pinigilan ko sa loob ng tatlong araw. Umiyak ako. Hindi malakas. Hindi dramatic. Tahimik lang. ‘Yung iyak na matagal nang nakatago.
Umiyak ako para sa pitong taon na inakala kong may asawa ako. Umiyak ako para sa mga gamot na ininom ko. Umiyak ako para sa mga negative na pregnancy test. Umiyak ako para sa babaeng naniwala na sapat na ang pagmamahal para ayusin ang lahat.
Pero pagkatapos kong umiyak, tumayo ako. Naghilamos ako. Tiningnan ko ang sarili ko sa salamin. Namumula ang mga mata ko. Pero malinaw ang tingin ko.
Hindi na ako ‘yung Grace na umiinom ng gamot na hindi niya alam ang laman. Hindi na ako ‘yung Grace na pipirma nang hindi nagbabasa. Hindi na ako ‘yung Grace na maghihintay sa isang lalaking may ibang pamilya.
Tinawagan ko si Dra. Anna.
“Dra. Anna, ititigil ko na ang gamutan sa clinic na iyon. Gusto ko ng second opinion sa ibang ospital. Sa ospital na ako ang pipili, hindi si Carlo. At gusto kong malaman kung ano pa ang puwedeng gawin para sa katawan ko.”
“Gagawin natin iyan,” sabi niya. “Dahan-dahan lang, Ma’am Grace. Hindi pa huli ang lahat.”
Pagkatapos, tinawagan ko si Atty. Ramon ulit.
“Atty. Ramon, may isa pa akong desisyon. Hindi ako pipirma ng kahit anong papel na ibibigay ni Carlo. Hindi adoption. Hindi joint account. Hindi kahit ano. At kung may ipapatawag siyang meeting tungkol sa Villanueva Group, gusto kong ako ang humarap. Ako ang tagapagmana. Hindi siya.”
“Naunawaan ko,” sabi niya.
Nang gabing iyon, bumalik ako sa condo sa BGC para kunin ang natitira kong gamit. Nandoon si Carlo. Nakaupo siya sa sofa, hawak ang folder na pinakita niya sa akin noon.
“Grace, saan ka galing?” tanong niya.
“Sa Makati,” sabi ko.
“Anong ginagawa mo sa Makati?”
“Nag-ayos ako ng gamit ko.”
Tumayo siya. “Anong ibig mong sabihin?”
Tiningnan ko siya. Sa unang pagkakataon, hindi ako umiwas.
“Kailangan ko ng espasyo,” sabi ko. “At kailangan kong ayusin ang mga bagay na sa akin lang.”
Nag-iba ang mukha niya. Hindi na siya malambing. Hindi na siya mabait.
“Grace, huwag kang magpaka-drama. Asawa mo ako. May karapatan ako.”
Doon ako ngumiti. Isang ngiting hindi niya kailanman nakita sa akin.
“Hindi,” sabi ko. “Wala.”
Hindi siya nakasagot. Nakatayo lang siya, hawak ang folder, at tinitigan ako na parang hindi niya ako kilala.
Umalis ako. Hindi ako lumingon. Sa elevator, nag-vibrate ang cellphone ko. Ang unknown number ulit.
“Mag-ingat sa pipirmahan mo. Malapit na niyang ipakita ang tunay niyang mukha.”
Binasa ko ito at binura. Hindi ko na kailangan ng babala. Alam ko na.
Bukas, haharapin ko sila. Hindi na bilang misis na naghihintay. Kundi bilang Grace na babawi sa sarili niya.
Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖
Bahagi 4
Hinarap ko si Carlo at Liza sa harap ng lahat, dala ang katotohanan — at sa wakas, ako na ang pumili kung paano matatapos ang pitong taon kong pagtitiis.
Kinabukasan, maaga akong gumising sa condo ng lola ko sa Makati.
Hindi ako nagmadali. Naligo ako nang matagal. Nag-ayos ako ng buhok ko. Nagsuot ako ng simpleng puting blouse at itim na pantalon. Hindi ako naglagay ng diamond necklace na binigay ni Carlo. Hindi ako nagsuot ng kahit anong binili niya para sa akin. Gusto kong humarap na ako lang. Walang palamuti na galing sa kasinungalingan niya.
Bago ako umalis, tinawagan ko si Atty. Ramon.
“Atty. Ramon, dalhin mo ang lahat. Ang marriage record ni Carlo at Liza. Ang report ni Dra. Anna. Ang report tungkol sa condo sa Quezon City. At ang papeles ng mana.”
“Dala ko na po,” sabi niya. “Nasa Makati na ako. Sasabay ako sa inyo.”
Pagdating namin sa opisina ng Villanueva Group sa Makati, nandoon na si Miguel. Nakaupo siya sa waiting area, tahimik. Tumingin siya sa akin at tumango. Hindi kami nag-usap nang marami. Alam na niya ang plano. Hindi siya ang bida. Hindi siya ang magliligtas sa akin. Nandoon lang siya bilang saksi. Bilang taong nakakaalam kung paano maglaro ang pamilya Mendoza.
Pumasok kami sa conference room. Nandoon si Carlo. Nandoon si Liza.
Si Liza, malaki na ang tiyan. Nakaupo siya sa tabi ni Carlo, nakahawak sa braso nito. Nang makita niya ako, yumuko siya. Ganoon pa rin siya, parang nahihiya. Parang ‘yung batang tumatawag sa akin ng Ate Grace. Pero ngayon, hindi na ako nalilinlang ng pagyuko niya.
Si Carlo naman, nakatayo. May folder sa harap niya. Ang parehong folder na gusto niyang papirmahan sa akin.
“Grace, buti dumating ka,” sabi niya. “Pinatawag ko kayo para ayusin natin ito nang maayos. Bilang pamilya.”
Umupo ako sa tapat niya. Hindi ako ngumiti. Hindi ako umiyak.
“Pamilya?” tanong ko. “Aling pamilya ang tinutukoy mo, Carlo? ‘Yung pamilya natin na hindi naman pala totoo? O ‘yung pamilya mo kay Liza na totoo sa papel?”
Natigilan siya. Tumingin siya kay Liza. Tumingin si Liza sa akin, nanginginig ang mga kamay.
“Grace, huwag kang gumawa ng eksena,” sabi ni Carlo. “Buntis si Liza. Hindi maganda sa kanya ang stress.”
“Buntis si Liza,” ulit ko. “At pitong taon akong hindi nabuntis dahil sa gamot na pinainom mo sa akin. Gusto mo bang pag-usapan natin kung ano ang mas nakaka-stress?”
Tumahimik ang buong conference room. Kahit ang aircon, parang tumigil.
Nilabas ni Atty. Ramon ang unang papeles at nilagay sa mesa.
“Ito ang marriage record ni Carlo Mendoza at Liza Cruz. October 8, pitong taon na ang nakalipas. Pangalawang araw pagkatapos ng kasal ninyo ni Ma’am Grace.”
Tiningnan ni Carlo ang papel. Pagkatapos, tiningnan niya ako.
“Grace, kaya kong ipaliwanag,” sabi niya.
“Magpaliwanag ka,” sabi ko. “Nakikinig ako.”
Huminga siya nang malalim. “Noon, pinilit ako ng Mama. Sabi niya, kailangan ng pamilya ng isang anak na may dugong Mendoza. At hindi ka pa mabuntis noon. Kaya…”
“Hindi ako mabuntis noon?” Pinutol ko siya. “Carlo, isang gabi pa lang tayo kasal noon. Isang gabi. Paano mo nasabi na hindi ako mabubuntis? O plinano mo na talaga bago pa tayo ikasal?”
Hindi siya nakasagot. Napatingin siya sa sahig.
“At ‘yung gamot?” tanong ko. “Plinano mo rin ba iyon bago pa tayo ikasal? ‘Yung mangkok ng herbal na gamot sa gabi ng kasal natin. ‘Yung pitong taon na pag-inom ko. ‘Yung Gossypol. Alam mo ba kung ano ang ginawa noon sa katawan ko?”
Umiling siya. “Hindi ko alam na may Gossypol. Ang sabi ng clinic, pampaganda lang iyon ng kalusugan.”
“Ang clinic na ikaw ang nagtalaga,” sabi ko. “Ang clinic na ikaw ang nagbayad. Ang clinic na nagsabi sa akin na mahina ako mula pa noon, habang ikaw ang naglalagay ng lason sa katawan ko araw-araw.”
Doon, nagsalita si Liza. Mahina ang boses niya, nanginginig.
“Ate Grace, sorry. Hindi ko ginusto na saktan ka. Mahal ko lang talaga si Carlo. Mula bata pa, siya na ang gusto ko. Nang sabihin niya sa akin na pakakasalan niya ako, naniwala ako na ako ang pipiliin niya.”
Tiningnan ko siya. Sa unang pagkakataon, hindi ako nakaramdam ng galit sa kanya. Nakaramdam ako ng awa. Hindi dahil mabait ako. Kundi dahil nakita ko sa kanya ang dating ako. ‘Yung babaeng naniwala sa bawat pangako ni Carlo. ‘Yung babaeng naghintay. ‘Yung babaeng umasa na siya ang pipiliin.
“Liza,” sabi ko, mahinahon. “Alam mo ba ang tungkol sa gamot?”
Umiling siya, at tumulo ang luha niya. “Hindi. Nalaman ko lang na hindi ka mabuntis. Hindi ko alam na may gamot. Kung alam ko, hindi ako papayag.”
“Pero alam mo na kasal kayo,” sabi ko. “At alam mo na ako ang inakala kong asawa niya sa loob ng pitong taon. Habang nagpo-post ka ng latte sa first class, ako ang nasa bahay na naghihintay sa mister mo.”
Yumuko siya at hindi na nakasagot. Hinawakan ni Carlo ang kamay niya, pero binawi ni Liza ang kamay niya.
“Carlo,” sabi ni Liza, umiiyak. “Sinabi mo sa akin na alam ni Ate Grace ang lahat. Sinabi mo na pumayag siya. Sinabi mo na magiging maayos ang lahat kapag nanganak ako at iuwi natin ang bata bilang ampon. Hindi mo sinabi na niloloko mo rin pala siya sa gamot.”
Doon, lumabas ang tunay na mukha ni Carlo. Hindi na siya malambing. Hindi na siya kalmado.
“Tumahimik ka!” sigaw niya kay Liza. “Hindi mo naiintindihan. Ginawa ko ang lahat para sa pamilya natin. Para sa anak natin. Para sa kinabukasan natin.”
“Para sa kinabukasan ninyo,” sabi ko. “At ang kinabukasan ko, sinira mo. Ang katawan ko, sinira mo. Ang pitong taon ko, ninakaw mo.”
Nilabas ni Carlo ang folder at itinulak sa akin.
“Pirmahan mo ito,” sabi niya. “Adoption papers ito. Kapag pumirma ka, magiging legal na nanay ka ng anak namin. At kapag nangyari iyon, hindi ka na mag-iisa. Magkakaroon ka ng pamilya. At ‘yung mana mo, magagamit natin para sa bata. Para sa lahat.”
Tiningnan ko ang folder. Hindi ko ito binuksan. Itinulak ko ito pabalik sa kanya.
“Hindi ako pipirma,” sabi ko.
“Grace, huwag kang maging makasarili,” sabi niya, at tumaas na ang boses niya. “Iniisip mo lang ang sarili mo. Paano ang bata? Paano si Liza? Ako ang asawa mo. May karapatan ako sa mana mo.”
Doon tumayo si Atty. Ramon.
“Mr. Mendoza,” sabi niya, mahinahon pero matigas. “Wala kang karapatan. Ayon sa batas, hindi kayo kasal ni Ma’am Grace. Siya ay dalaga. Ang mana ng lola niya ay sa kanya lang. Walang kahit anong papel ang puwedeng magbigay sa iyo ng karapatan doon, maliban kung pipirma si Ma’am Grace. At hindi siya pipirma.”
Namutla si Carlo. Tumingin siya kay Miguel.
“Miguel, ikaw ba ang nag-utos sa kanya?” sabi niya. “Ikaw ba ang nanira sa pamilya ko?”
Tumayo si Miguel. “Hindi ako ang nanira, Carlo. Ikaw ang sumira. Sampung taon kang nagtago sa likod ng pangalan ng pamilya natin. Ngayon, ikaw mismo ang nagbukas ng lahat.”
Tiningnan ako ni Carlo. “Grace, pagkatapos ng lahat ng ginawa ko para sa iyo, ganito ang igaganti mo? Binigyan kita ng bahay. Binigyan kita ng alahas. Binigyan kita ng buhay na hindi mo kayang ibigay sa sarili mo.”
“Binigyan mo ako ng bahay na hindi ko alam kung kanino talaga nakapangalan,” sabi ko. “Binigyan mo ako ng alahas habang nasa ospital ka kasama ang legal mong asawa. Binigyan mo ako ng buhay na binuo sa kasinungalingan. Hindi mo ako binigyan. Ninakawan mo ako.”
Tumahimik siya. Sa unang pagkakataon, wala siyang maisagot. Walang “Good girl.” Walang “Okay lang.” Walang “Sapat ka na sa akin.”
Pagkatapos, nagsalita ako nang dahan-dahan, para marinig ng lahat sa kuwarto.
“Carlo, hindi ako maghihiganti sa pamamagitan ng pagsira sa iyo. Hindi ko kailangan. Ang katotohanan na mismo ang gagawa noon. Pero hindi ko rin hahayaan na gamitin mo pa ako. Simula ngayon, tapos na.”
Nilabas ni Atty. Ramon ang huling papeles.
“Ma’am Grace, pirmado na ang lahat ng transfer. Ang Villanueva Group, ang tatlong building sa Ayala Avenue, at ang trust fund sa abroad, lahat ay nakapangalan na sa inyo lang. Walang makakagalaw nito maliban sa inyo.”
Tumango ako. Pagkatapos, tinignan ko si Liza.
“Liza, hindi kita sisisihin sa pagmamahal mo. Pero hindi ako ang magpapalaki sa anak ninyo. Hindi ako ang magiging takip sa kasinungalingan ninyo. Kung mahal mo talaga ang anak mo, alagaan mo siya bilang nanay niya. Hindi bilang ampon ng ibang babae.”
Umiyak si Liza at tumango. “Sorry, Ate Grace. Sorry talaga.”
Umalis ako sa conference room. Hindi ako lumingon. Narinig ko pa ang boses ni Carlo na tinatawag ang pangalan ko. Pero hindi na ako huminto. Sa pitong taon, ilang beses akong huminto para sa kanya. Ngayon, ako naman ang naglalakad palayo.
Pagkalipas ng ilang linggo, maraming nangyari. Tahimik lang, pero tuloy-tuloy.
Nag-file si Atty. Ramon ng kaso laban kay Carlo para sa panloloko sa kasal at sa mga papeles na gusto niyang papirmahan sa akin. Nag-file din kami ng reklamo laban sa herbal clinic na nagreseta sa akin ng gamot na may Gossypol. Hindi para sa pera. Kundi para walang ibang babae ang dumaan sa pinagdaanan ko.
Si Carlo, nawala ang lahat ng access niya sa Villanueva Group. Ang pamilya Mendoza, matapos malaman ang lahat, sila mismo ang lumayo sa kanya. Hindi dahil sa akin. Kundi dahil kahit sila, hindi nila kayang ipagtanggol ang ginawa niya. Si Liza, nanganak ng isang malusog na baby girl. Hindi ko siya binisita. Hindi ko kailangan. Pero pinadalhan ko siya ng isang sulat. Isang sulat lang. Nakasulat doon, “Alagaan mo ang anak mo. Huwag mo siyang palakihin sa kasinungalingan.”
Ako naman, lumipat ako sa condo ng lola ko sa Makati. Hindi ito malaki tulad ng condo sa BGC. Hindi ito tanaw ang buong siyudad. Pero sa unang gabi ko doon, nakatulog ako nang mahimbing. Walang hinihintay. Walang kinakatakutan. Walang gamot na kailangan inumin.
Nagpa-second opinion ako sa ibang ospital, sa ospital na ako ang pumili. Sinabi ni Dra. Anna at ng bagong doktor ko na dahan-dahan pa ring puwedeng gumaling ang katawan ko. Hindi mabilis. Hindi sigurado. Pero may pag-asa. At sa unang pagkakataon sa pitong taon, ang pag-asa na iyon ay sa akin. Hindi galing kay Carlo. Hindi galing sa clinic niya. Sa akin.
Kinuha ko rin ang pamamahala sa Villanueva Group. Sa una, natakot ako. Akala ko hindi ko kaya. Akala ko kailangan ko ng lalaki para magpatakbo ng kumpanya. Pero natutunan ko. Araw-araw, pumupunta ako sa opisina. Nakikinig ako. Nag-aaral ako. At unti-unti, nakita ko na kaya ko pala. Na hindi ako ‘yung babaeng nasa bahay lang at naghihintay.
Isang umaga, habang nagkakape ako sa maliit na balkonahe ng condo ko, nag-vibrate ang cellphone ko. Hindi na ako kinabahan. Hindi na ako natakot na baka si Carlo iyon. Binuksan ko. Si Atty. Ramon. “Ma’am Grace, tapos na ang lahat. Sa inyo na po ang lahat.”
Ngumiti ako. Nilapag ko ang cellphone ko. Tiningnan ko ang sikat ng araw sa Makati. Ang mga tao sa baba, abala sa kani-kanilang buhay. Ang mga sasakyan, tuloy-tuloy. Ang siyudad, gising na.
Sa pitong taon, inakala kong ang pag-ibig ay paghihintay. Ang pag-ibig ay pagtitiis. Ang pag-ibig ay pag-inom ng mapait na gamot at paniniwalang magiging matamis din sa dulo.
Ngayon, alam ko na. Ang pag-ibig ay hindi dapat nakakalason. Ang pag-ibig ay hindi dapat nagpapaliit sa iyo. Ang pag-ibig ay dapat nagpapalaya.
At sa unang pagkakataon sa pitong taon, malaya na ako. At bukas, sa wakas, magsisimula na ang buhay na akin talaga.
Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨
