Sampung Araw Akong Naospital Nang Walang Dumalaw, Pero Pag-uwi Ko, Pinagluto Pa Ako ng Pamilya ng Asawa Ko!

Bahagi 1

“Sampung araw akong nasa ospital matapos operahan, pero ni isa sa pamilya ng asawa ko, walang nangumusta. Pag-uwi ko, ni hindi man lang sila tumayo sa paglalaro ng mahjong. Ang unang sinabi nila sa akin ay magluto raw ako ng hapunan!”

Kalalabas ko lang ng ospital matapos ang sampung araw na gamutan. Mahina pa ang katawan ko at masakit pa ang sugat sa kanang bahagi ng tiyan ko. Pero hindi ko akalaing ang unang malaking pagtatalo namin ng pamilya ng asawa ko ay magsisimula dahil lamang sa pagkain.

Pagpasok ko sa aming condo sa Quezon City, hinihila ko pa ang maliit kong maleta nang marinig ko ang kalansing ng mga piyesa ng mahjong.

Apat silang nakaupo sa mesa sa sala.

Hawak ng biyenan kong babae ang isang piyesa habang abala naman sa pagpili ng itatapon ang biyenan kong lalaki. Ang asawa kong si Renato Santos ay nakaupo malapit sa bintana. Sa harapan naman ng nakababata niyang kapatid na si Michelle ay nakakalat ang mga barya at perang napanalunan niya.

Si Michelle ang unang nakapansin sa akin.

Bahagya siyang tumayo mula sa upuan, saka ngumiti na para bang galing lang ako sa palengke.

“Ate Angela, nakauwi ka na pala! Mabuti naman. May natitira pang pork ribs sa refrigerator. Pakiluto naman para may makain tayo mamaya. Susunduin ko pa ang anak ko, kaya wala na akong oras.”

Hindi ko pa nga nahuhubad ang sapatos ko.

Tiningnan ko silang apat. Walang nagtanong kung kumusta ang pakiramdam ko. Walang lumapit para kunin ang maleta ko.

Napatawa ako sa sobrang sama ng loob.

“Kung gusto ninyong kumain, kayo ang magluto. At tungkol sa ₱650,000 na kulang ni Michelle para sa condo niya, hindi ko na iyon ipapahiram.”

Biglang natigilan si Renato.

Nalaglag sa mesa ang hawak niyang piyesa ng mahjong.

Agad namang itinulak ng biyenan kong babae ang mga piyesa sa harapan niya.

“Angela, ano ang sinabi mo? Dalawang araw na lang ang palugit para mabayaran ang condo! Alam mo ba kung gaano kalaking problema ang idudulot mo kapag hindi natin naibigay ang pera?”

Hindi ako sumagot.

Hinila ko ang maleta at dumiretso sa aming kuwarto.

Pero mabilis akong sinundan ni Renato. Hinarangan niya ang daraanan ko at mahigpit na hinawakan ang braso ko.

“Ano ba ang problema mo? Matagal na nating napag-usapan iyan! Bakit bigla kang nagbago ng isip? Kung hindi mo ibibigay ang pera, saan kukuha si Michelle ng pambayad?”

Sa lakas ng pagkakahawak niya, napaatras ako.

Biglang kumirot ang sugat sa kanan kong tiyan. Napahawak ako roon at napangiwi.

“Bitawan mo muna ako. Masakit ang tahi ko.”

Napatingin siya sa tiyan ko.

Saka lamang niya binitawan ang braso ko.

Pagpasok ko sa kuwarto, bumungad ang dalawang damit na nakakalat sa kama. May walang lamang lalagyan ng instant noodles sa tabi ng unan. Hindi man lang nila nagawang ayusin ang silid habang wala ako.

Kinuha ko ang charger ng cellphone sa ilalim ng unan, saka binuksan ang maleta para hanapin ang mga papeles ko mula sa ospital.

Nakatayo pa rin si Renato sa likuran ko.

“Galit ka ba dahil hindi kita nasundo? Sinabi ko naman sa iyo, nandito sina Mama, Papa at Michelle para pag-usapan ang bayad sa condo. Hindi ko sila basta puwedeng iwan.”

Tumingin ako sa kanya.

“Labindalawang minuto lang ang biyahe mula rito papuntang ospital.”

Umiling siya.

“Eh nagkataon na sabay-sabay ang mga kailangang asikasuhin. Ano bang gusto mong gawin ko?”

Hindi na ako nakipagtalo.

Iniabot ko sa kanya ang discharge papers ko.

“Basahin mong mabuti.”

Kinuha niya ang mga papel at mabilis na tiningnan.

“Pinayagan ka na ngang umuwi ng doktor. Ano pa ba ang problema?”

Tahimik kong binawi ang mga dokumento.

Inilagay ko ang mga iyon sa drawer sa tabi ng kama.

Sa sandaling iyon, naunawaan kong walang saysay ang patuloy na pagpapaliwanag sa isang taong ayaw talagang umintindi.

Apatnapu’t tatlong taong gulang na ako. Ang pangalan ko ay Angela Santos. Nagtatrabaho ako bilang tagapangasiwa ng inventory records sa isang pabrika ng piyesa ng sasakyan.

Dalawang taon ang tanda sa akin ni Renato. Siya ang maintenance department head sa isang kumpanyang namamahala ng mga residential property.

Labingwalong taon na kaming kasal.

Mayroon kaming nag-iisang anak na lalaki, si Nathan, na kasalukuyang nasa Grade 11.

Limang taon matapos kaming ikasal, nakabili kami ng condo na humigit-kumulang 86 square meters ang laki. May dalawang kuwarto ito at isang sala. Tatlong taon na ang nakalipas nang tuluyan naming mabayaran ang housing loan.

May sarili namang tirahan ang mga magulang ni Renato sa isang lumang apartment building. Pero madalas silang pumunta sa amin para kumain.

Si Michelle naman ay dalawang taon nang hiwalay sa asawa. Mayroon siyang walong taong gulang na anak na babae. Mula nang maghiwalay sila, nakatira silang mag-ina sa bahay ng kanyang mga magulang.

Noong unang bahagi ng taon, nakakita si Michelle ng isang maliit at lumang condo na nagkakahalaga ng mahigit ₱3.2 milyon.

Sinabi niyang may naipon siyang pera. Nangako rin ang kanyang mga magulang na magbibigay ng bahagi ng kanilang retirement savings.

Ngunit matapos nilang pagsama-samahin ang lahat, kulang pa rin sila ng ₱650,000.

Isang buwan bago ako maospital, kinausap ako ni Renato.

Iminungkahi niyang gamitin ang bahagi ng aming pinagsamang ipon para pautangin ang kapatid niya.

Hindi ako tumanggi agad.

Nauunawaan kong hindi madaling magpalaki ng anak nang mag-isa. Gusto rin naman ni Michelle ng sariling tirahan para sa kanilang mag-ina.

Pero may kondisyon ako.

Sinabi kong kailangang hintayin munang maaprubahan ng bangko ang housing loan ni Michelle at makumpleto ang mga dokumento ng pagbili.

Kailangan din niyang gumawa ng malinaw na kasulatan ng utang. Kung magkano ang kaya niyang bayaran bawat buwan, iyon ang aming pagkakasunduan.

Pumayag si Renato.

Siya raw ang bahalang mag-asikaso ng lahat.

Sa totoo lang, hindi naman sobrang laki ng aming ipon. Mayroon kaming mahigit ₱1.3 milyon na naitabi sa loob ng maraming taon.

Ang perang iyon ay para sa pag-aaral ni Nathan sa kolehiyo at sa anumang emergency na maaaring dumating sa aming pamilya.

Halos kalahati ng aming ipon ang ipapahiram namin kay Michelle.

Hindi maliit na sakripisyo iyon.

Pero naniwala akong kung may kakayahan kang tumulong sa pamilya, hindi mo dapat agad ipagkait iyon.

Nagbago lamang ang lahat sampung araw bago ako umuwi.

Noong araw na iyon, bigla akong nakaramdam ng matinding pananakit ng tiyan.

Dinala ako sa ospital, kung saan sinabi ng doktor na mayroon akong acute appendicitis. Pumutok na ang aking appendix at kailangan akong operahan kaagad.

Matapos ang operasyon, kinailangan kong manatili sa ospital nang sampung araw para sa gamutan at pagbabantay sa aking kondisyon.

Sa buong panahong iyon, hindi ako dinalaw ng aking biyenan na babae o lalaki.

Ni minsan, hindi rin nagpakita si Michelle.

Maging ang asawa kong labingwalong taon kong nakasama ay isang beses lang dumalaw—noong araw na operahan ako.

Pagkatapos noon, hindi na siya bumalik.

Ako mismo ang nag-asikaso ng maraming kailangan sa ospital. Kapag hindi ko na kaya, kumukuha ako ng bayad na tulong o nakikiusap sa mga katrabaho ko.

Kahit sa araw ng paglabas ko sa ospital, ako rin ang nag-book ng Grab pauwi.

Nang mapansin ng driver na hirap akong yumuko at magbuhat, siya pa ang kusang nagdala ng maleta ko hanggang sa entrance ng building.

Isang estranghero ang nakapansin na masama ang pakiramdam ko.

Pero ang sarili kong pamilya, pagkauwi ko matapos ang sampung araw sa ospital, mahjong at pagkain pa rin ang inaalala.

Doon nagsimula ang pagdududa ko sa perang ipapahiram namin kay Michelle.

Hindi dahil bigla akong naging madamot.

Naisip ko lamang: kung may mangyari ulit sa akin at kailanganin namin ang perang iyon, mayroon bang kahit isa sa kanila na tunay na mag-aalala?

Habang iniisip ko iyon, narinig ko ang boses ni Michelle mula sa sala.

“Kuya! Tapos na ba kayong mag-usap ni Ate Angela? Hindi na talaga puwedeng maantala ang bayad ko!”

Agad na isinara ni Renato ang pinto ng kuwarto.

Lumapit siya sa akin at ibinaba ang boses.

“Angela, tama na ang pagpapahirap mo sa lahat. May hindi pa pala ako nasasabi sa iyo. Nakapagbigay na si Michelle ng ₱240,000 na down payment sa condo. Kapag hindi niya nabayaran ang kulang sa loob ng dalawang araw, baka mawala ang perang iyon.”

Natigilan ang kamay kong nagbubukas ng tumbler.

“Kailan siya nagbigay ng down payment?”

“Mga ilang araw na.”

“Eksaktong anong araw?”

Hindi siya sumagot.

Tinitigan ko siya hanggang sa mapilitan siyang magsalita.

“Noong ikalawang araw matapos kang operahan.”

Dahan-dahan kong ibinaba ang tumbler sa mesa.

Ikalawang araw matapos ang operasyon ko.

Malinaw na malinaw sa alaala ko ang umagang iyon.

Sobrang sakit pa ng tiyan ko at nasusuka ako. Kahit isang lagok ng tubig, hindi ko kayang lunukin.

Sinabihan ako ng nurse na mas makabubuting may kapamilyang kasama ko habang nagpapagaling.

Tatlong beses kong tinawagan si Renato.

Sa unang tawag, walang sumagot.

Sa ikalawa, pinatay niya ang tawag.

Sa ikatlo, saka lamang siya sumagot. Nagmamadali niyang sinabi na may napakahalaga siyang inaasikaso at tatawag na lang siya sa hapon.

Iyon pala ang napakahalagang bagay.

Samahan ang kanyang kapatid sa pagbibigay ng down payment para sa condo.

Habang nakahiga ako sa ospital, halos hindi makainom ng tubig dahil sa sakit, abala siyang tiyaking hindi mawawala ang condo ni Michelle.

Tumingin ako sa kanya.

“Paano mo nasabing mababayaran ninyo ang buong halaga sa loob ng dalawang araw?”

Mabilis siyang sumagot.

“Hindi ba napagkasunduan na nating papahiramin si Michelle?”

Napahinga ako nang malalim.

“Habang nasa ospital ako, alam mo ba kung magkano ang kabuuang bayarin ko? Tinanong mo ba ang doktor kung kailan ako puwedeng bumalik sa trabaho?”

Kumunot ang noo niya.

“May health insurance ka naman. May sasagutin iyon, hindi ba?”

Hindi ako nakapagsalita.

Hindi niya alam kung magkano ang nagastos ko sa ospital. Hindi niya alam kung gaano katagal ang paggaling ko.

Pero pagdating sa pagbili ng condo ng kapatid niya, kabisado niya ang bawat deadline at halaga.

Kinuha ko ang cellphone ko at binuksan ang banking app.

Noong huling nag-mature ang aming time deposit, ako mismo ang nag-asikaso ng pagpapanibago nito.

Para mayroon kaming magagamit sa emergency, nag-iwan ako ng humigit-kumulang ₱800,000 sa savings account na madaling ma-withdraw. Ang natitirang pera ay inilagay ko sa short-term time deposit.

Sinuri ko ang lahat ng balanse.

Kumpleto pa rin ang pera. Wala pang naililipat.

Nakatayo sa tabi ko si Renato at pinagmamasdan ang cellphone ko.

“Nariyan naman pala ang pera! Bakit kung makatingin ka sa account, parang may magnanakaw sa bahay?”

Hindi ko siya pinansin.

Sa banking app, inilipat ko ang ₱650,000 na dapat sana ay ipapahiram kay Michelle sa isang short-term deposit account na nakapangalan sa akin.

Alam kong hindi ibig sabihin nito ay awtomatikong magiging personal kong ari-arian ang pera. Bahagi pa rin iyon ng aming pinagsamang ipon bilang mag-asawa.

Alam ko ring maaari itong kunin nang mas maaga kung talagang kailangan, bagaman maaaring may bawas sa interes.

Pero sa ngayon, ayaw ko munang ipahiram iyon.

Pagkatapos ng transaksiyon, humarap ako kay Renato.

“Hindi muna gagalawin ang ₱650,000. Gusto kong makita ang mga dokumento ng pagbili ng condo ni Michelle.”

Napabuntong-hininga siya at naupo sa gilid ng kama.

“Para saan pa? Ang problema lang naman ay kulang siya sa pambayad.”

“Kung kulang siya, karapatan kong malaman kung bakit at kung paano niya babayaran ang utang.”

Hindi kumilos si Renato.

Wala siyang balak kunin ang mga dokumento.

Sa labas, biglang tumigil ang kalansing ng mahjong.

Narinig kong inurong ng biyenan kong babae ang kanyang upuan.

“Angela, naiintindihan kong marami kang sama ng loob dahil sa pagkakaospital mo. Pero hindi naman maaayos ang problema kung ganyan ka. Lumabas ka muna. Mag-usap tayong lahat nang maayos.”

Pagod na pagod na ako.

Kahit ang simpleng paglalakad pauwi at pakikipagtalo ay halos naubos na ang natitira kong lakas.

Uminom ako ng gamot at nahiga.

Pagsapit ng tanghali, wala pa ring nagluluto sa kusina.

Sa huli, nag-order si Michelle ng apat na packed meals.

Maya-maya, pumasok si Renato sa kuwarto.

“Angela, gusto mo ba ng pork adobo?”

Ipinaalala kong kailangan kong kumain ng magagaan at hindi mamantikang pagkain habang nagpapagaling.

Tumango siya at lumabas.

Pagbalik niya, may dala siyang kalahating mangkok ng lugaw na natira pa mula umaga.

Malamig na ang lugaw.

Wala man lang siyang naisip na painitin iyon.

Dahan-dahan akong bumangon, dinala ang mangkok sa kusina at inilagay sa microwave nang isang minuto.

Habang naghihintay, napatingin ako sa lababo.

Punong-puno ito ng maruruming plato at baso.

Sa tabi ng kalan ay naroon pa ang supot ng mga itlog na binili ko bago ako maospital.

Sampung araw na ang lumipas. Hindi ko na alam kung ligtas pa bang kainin ang mga iyon, kaya itinapon ko na lamang.

Pagharap ko sa refrigerator, may nakita akong maliit na dilaw na sticky note na nakadikit sa pinto.

Nakilala ko kaagad ang sulat-kamay ko.

Ako ang nagsulat niyon noong araw na sumakit nang matindi ang tiyan ko.

Noong sandaling iyon, hindi ko pa alam kung kailangan akong maospital.

Pero ang una kong inalala ay kung paano kikilos ang pamilya kapag wala ako.

Isinulat ko ang oras ng pag-alis at pag-uwi ni Nathan mula sa eskuwelahan. Inilagay ko rin kung saan nakatago ang maintenance medicine ng biyenan kong lalaki para sa high blood pressure.

Pati ang petsa ng paglalagay ko ng mga frozen dumpling sa freezer, isinama ko.

Bago ako umalis papuntang ospital, pinaalalahanan ko pa si Renato na basahin ang listahan.

Ngayon, sampung araw na ang lumipas.

Nakadikit pa rin doon ang papel.

Dahan-dahan ko itong tinanggal, nilukot at itinapon sa basurahan.

Pagkatapos ng alas-kuwatro ng hapon, umalis na ang mga magulang ni Renato kasama si Michelle.

Pagkaalis nila, bumalik si Renato sa kuwarto.

Sinabi niyang tila tumataas ang blood pressure ng kanyang ina dahil sa nangyari.

“Angela, huwag mo nang masyadong galitin si Mama. Hindi maganda ang itsura niya kanina.”

Tinanong ko siya.

“Sinukat mo ba ang blood pressure niya?”

“Hindi. Pero halatang hindi siya okay.”

Hindi na ako sumagot.

Halos alas-sais ng gabi nang umuwi si Nathan mula sa eskuwelahan.

Pagkakita niya sa akin, mabilis siyang tumakbo papunta sa kuwarto. Hindi pa man niya naibaba ang backpack, nagsalita na siya.

“Ma! Nakalabas ka na pala sa ospital! Bakit hindi mo sinabi sa akin?”

Tiningnan ko ang anak ko.

“Alam ng Papa mo na uuwi ako ngayon.”

Nagtaka si Nathan.

“Ha? Akala ko bukas ka pa susunduin, Ma.”

Dahan-dahan akong umupo nang tuwid sa kama.

“Sino ang nagsabi sa iyo niyan?”

“Si Lola po. Sabi niya kailangan mo pang manatili ng isang araw sa ospital para obserbahan. Sinabihan din niya akong huwag kang masyadong tawagan para makapagpahinga ka.”

Pagkasabi niyon, binuksan ni Nathan ang backpack niya.

Ipinasok niya ang kamay sa maliit na bulsa sa gilid at may inilabas na isang papel na ilang ulit nang natupi, hanggang sa maging gusot na gusot.

 

Bahagi 2

“Ma, ito po ang listahan ng mga pagkain at gamot na sinabi mong kailangan ko habang nasa ospital ka.” Inabot sa akin ni Nathan ang gusot na papel. Nakita ko roon ang mga simpleng paalala na siya mismo ang nagsulat. “Nagtanong po ako kay Lola kung puwede kitang dalhan ng pagkain, pero sabi niya mas mabuting huwag muna.”
Napahawak ako sa gilid ng kama. “Anak, hindi ka ba pinayagan ng Papa mo na pumunta?” Umiling si Nathan at ibinaba ang tingin. “Sabi niya marami pa raw silang inaasikaso at kailangan kong mag-aral. Pero gusto talaga kitang makita, Ma.”
Biglang pumasok si Renato at nakita niyang magkatabi kami. “Nathan, magpalit ka muna ng damit. Pagod ang Mama mo.” Hindi agad tumayo ang anak namin. Sa halip, tumingin siya sa ama niya at nagtanong, “Pa, bakit hindi mo sinabi sa akin na ngayon pala ang uwi ni Mama?”
“Abala lang ako, anak. Hindi naman kailangang gawing malaking isyu ang lahat.” Pinilit niyang ngumiti, pero hindi makatingin nang diretso sa akin. Humawak si Nathan sa kamay ko. “Kaya mo bang kumain, Ma? Ako na ang maghahanda.”
Hindi ko napigilang mapaluha. Ang anak kong nasa Grade 11 pa lamang ang unang nagtanong kung may maayos akong makakain. Habang umiinit siya ng lugaw at naghahanda ng tubig, nakatayo lamang si Renato sa may pintuan. Doon ko sinabi, “Simula ngayon, hindi na natin uunahin ang condo ni Michelle kaysa sa kalusugan at pag-aaral ng anak natin.”
“Angela, huwag mong idamay si Nathan sa problema nating matatanda.” Tumigas ang boses ni Renato. Sumagot ako nang mahinahon, “Hindi ko siya idinadamay. Ang ipon natin ay para rin sa kinabukasan niya, at hindi mo iyon puwedeng ipangako nang walang malinaw na kasunduan.”
Kinabukasan, maaga pa lamang ay tumawag na si Michelle. Malakas ang boses niya kaya narinig ko kahit hindi naka-speaker ang cellphone. “Kuya, dalawang araw na lang! Kapag hindi ninyo naibigay ang ₱650,000, baka mawala ang down payment ko!” Sumagot si Renato na gagawa siya ng paraan, saka ako tiningnan.
“Hindi ko sinabing hinding-hindi kita tutulungan, Michelle,” sinabi ko nang kunin ko ang telepono. “Pero kailangan kong makita ang mga dokumento, ang loan approval at ang kasulatan ng utang. Hindi ako magbibigay ng pera dahil lamang may deadline kayo.” Sandaling natahimik si Michelle bago niya sinabing, “Ate, kailangan pa ba talagang ganyan?”
“Oo, kailangan,” sagot ko. “Lalo na ngayong may gastusin pa ako sa pagpapagaling at may anak tayong magkokolehiyo.” Matapos ang tawag, hiniling ko kay Renato na kunin ang lahat ng papel na ipinangako niyang aasikasuhin. Noon lamang niya inaming hindi pa niya nakita ang pinal na approval ng housing loan ni Michelle.

Bahagi 3

“Paano mo naipangakong mababayaran ang condo kung hindi mo pa pala nakikita ang approval ng bangko?” tanong ko kay Renato. Hindi siya agad sumagot. Hinimas niya ang noo at sinabing umasa lamang siya sa sinabi ni Michelle. “Akala ko maaayos naman lahat kapag nailabas na natin ang pera.”
“Akala mo,” mahina kong ulit. “Ganiyan din ba ang inisip mo noong kailangan kita sa ospital?” Napayuko siya, ngunit hindi ko hinayaang ilihis niya ang usapan. “Hindi ito tungkol lang sa ₱650,000. Tungkol ito sa mga responsibilidad na binale-wala mo.”
Nang hapong iyon, dumating si Michelle kasama ang aming mga biyenan. Hindi na sila nagdala ng mahjong. Umupo silang lahat sa sala habang ako naman ay nanatili sa isang upuang may sandalan dahil masakit pa rin ang aking tiyan. Agad na nagsalita ang biyenan kong babae: “Angela, pamilya naman tayo. Bakit kailangan pang gawing komplikado ang pagtulong?”
“Dahil hindi maliit na halaga ang hinihingi ninyo,” sagot ko. “At dahil may sarili rin akong pamilya at kalusugang kailangang pangalagaan.” Humarap ako kay Michelle. “May final approval na ba ang loan mo, at kaya mo bang bayaran ang buwanang hulog kasama ang ibabalik mo sa amin?”
Hindi agad sumagot si Michelle. Sa wakas, inamin niyang may ilang dokumento pang hinihingi ang bangko. Hindi pa rin niya lubos na nakalkula kung magkano ang kakailanganin niyang bayaran buwan-buwan. Sinabi niyang natakot siyang mawala ang condo kaya nagbigay na siya ng down payment bago maayos ang lahat.
“Kung ganoon, mas lalong hindi puwedeng magmadali,” sabi ko. Napatingin siya kay Renato, tila umaasang ipagtatanggol siya nito. Ngunit sa pagkakataong iyon, nanatiling tahimik ang kapatid niya. Napansin kong mahigpit ang pagkakakuyom ng mga kamay niya sa ibabaw ng tuhod.
Nagsalita ang biyenan kong lalaki. “Baka puwede namang pag-usapan kung paano maililigtas ang naibayad na ni Michelle.” Tumango ako. “Puwede siyang makipag-usap sa nagbebenta tungkol sa palugit o sa mga kondisyon ng down payment. Pero hindi ibig sabihin niyon ay dapat naming isugal ang emergency savings namin.”
Biglang napaiyak si Michelle. “Ate, gusto ko lang namang magkaroon ng sariling bahay para sa anak ko.” Lumambot ang pakiramdam ko, dahil naiintindihan ko ang pangarap niyang iyon. “Alam ko, Michelle. Pero hindi mo mapoprotektahan ang anak mo kung magsisimula ka sa utang na hindi mo pa kayang bayaran.”
“Bakit ngayon mo lang sinasabi ang lahat ng ito?” tanong ni Renato nang makaalis ang kanyang pamilya. Tumingin ako sa kanya. “Sinabi ko na ang mga kondisyon ko isang buwan na ang nakalipas. Hindi mo lang pinakinggan dahil mas mahalaga sa iyo na mapabilis ang pagbili ni Michelle.”
Kinuha ko ang discharge papers at ang tala ng aming ipon. Inilapag ko ang mga iyon sa mesa sa harapan ni Renato. “Bukas, gusto kong maupo tayong tatlo ni Nathan para pag-usapan ang gastusin sa bahay habang nagpapagaling ako at ang pondo niya sa kolehiyo. Pagkatapos, magpapasya tayo kung may maipapahiram pa ba talaga tayo.”

Bahagi 4

Kinabukasan, umupo kaming tatlo sa hapag-kainan. Nasa harapan namin ang mga karaniwang bayarin sa bahay, ang natitirang gastusin ko sa ospital at ang aming ipon. Hindi ko inatasan si Nathan na magpasya sa problema ng matatanda. Ipinaliwanag ko lamang kung bakit mahalagang may nakatabi para sa kanyang pag-aaral at sa mga emergency.
“Pa, hindi ko naman kailangan ng mamahaling eskuwelahan,” sabi ni Nathan. “Pero ayokong maubos ang ipon ninyo tapos kapag nagkasakit ulit si Mama, wala tayong magamit.” Napatingin si Renato sa anak namin. Sa unang pagkakataon, hindi siya nagbigay ng mabilis na dahilan.
“Angela, nagkamali ako,” mahina niyang sinabi. “Hindi ko inisip kung gaano kahirap sa iyo ang sampung araw na iyon.” Sumagot ako, “Hindi sapat na sabihin mong nagkamali ka. Kailangan kong makita na kaya mo nang panindigan ang responsibilidad mo bilang asawa at ama.”
Tinawagan niya si Michelle sa harapan ko. “Hindi namin mailalabas ang ₱650,000. Hindi pa malinaw ang loan mo at kailangan din namin ang ipon para sa pamilya namin.” Nagalit si Michelle at sinabing mawawala ang pagkakataon niyang makabili. Ngunit hindi umatras si Renato.
Nakipag-usap si Michelle sa nagbebenta at humiling ng palugit habang inaayos ang kanyang bank requirements. Hindi pumayag ang nagbebenta na pahabain pa ang orihinal na deadline. Dahil hindi niya nakumpleto ang bayad, hindi natuloy ang pagbili at nawalan siya ng bahagi ng down payment ayon sa napagkasunduang kondisyon.
Masakit iyon para kay Michelle. Ilang araw siyang hindi nakipag-usap sa amin. Ngunit kalaunan, sinabi niyang magsisimula siyang muli sa pag-iipon at maghahanap ng condo na mas kaya ng kanyang buwanang kita. Hindi ko ipinagdiwang ang pagkawala ng pera niya, dahil alam kong pinaghirapan din niya iyon.
Samantala, nagsimulang baguhin ni Renato ang kanyang mga ginagawa sa bahay. Siya na ang namalengke, naghugas ng mga pinggan at naghanda ng mga pagkaing pinapayagan ng doktor para sa akin. Sinamahan niya rin ako sa follow-up checkup at siya mismo ang nagtanong kung paano ako matutulungan sa paggaling. Hindi ko agad nakalimutan ang nangyari, pero nakita kong nagsisimula siyang umako ng responsibilidad.
Isang gabi, habang inaayos namin ang mga bayarin, sinabi niyang magtatabi siya ng hiwalay na badyet para sa mga posibleng pangangailangan ko habang hindi pa ako nakakabalik sa trabaho. Hindi ko iyon itinuring na malaking kabayanihan. Normal na tungkulin iyon ng mag-asawa. Ngunit mahalaga sa akin na sa wakas ay ginagawa niya ito nang hindi na kailangang pilitin.
Nakipag-usap din ako sa aking mga biyenan. Malinaw kong sinabi na maaari silang bumisita at kumain sa bahay, ngunit hindi na nila maaaring ipagpalagay na ako ang magluluto at mag-aasikaso ng lahat. Hindi rin sila maaaring gumawa ng mga plano gamit ang aming ipon nang hindi ako kinokonsulta. Hindi nila nagustuhan ang lahat ng sinabi ko, pero nanindigan ako.
Makalipas ang ilang linggo, mas maayos na ang aking pakiramdam. Nakabalik na ako sa magagaang gawain at unti-unting naghanda para sa pagbalik sa trabaho ayon sa payo ng doktor. Isang umaga, nadatnan ko si Nathan na naghahanda ng almusal habang si Renato naman ay naghuhugas ng pinaglutuan. Ngumiti ako, dahil sa wakas ay hindi na umiikot ang buong bahay sa aking pagod at sakripisyo, at natututuhan ko nang unahin ang sarili ko nang walang pagsisisi.

Maraming salamat sa pagsama at pagbabasa ng kuwento hanggang sa dulo 🙏 Ibahagi sa comments ang inyong opinyon, reaksyon, o mungkahi. Malaking tulong ito para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi ma-miss ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨